ศิลปินดัง เผยที่มา 'เก้าอี้แดง' ปก 'ห้วงแห่งความเงียบงัน' ธงชัย เล่าเรื่องเหลือเชื่อ ไม่รู้คนถูกฟาดคือใคร?

เก้าอี้ว่าง-รกร้าง-น้ำตา’! ธงชัย เล่าโมเมนต์ เห็นภาพปก ‘ห้วงแห่งความเงียบงัน’ เผยทุกวันนี้ยังไม่ทราบชื่อ ‘คนถูกฟาด’ – ‘ตะวัน วัตุยา’ ย้อนเล่าแรงบันดาลใจ ก่อนตวัดแปรงวาด ‘เก้าอี้แดง’

เมื่อเวลา 13.00 น. วันที่ 6 ตุลาคม ที่ห้อง ร.103 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์มติชน ร่วมกับ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดเสวนาหัวข้อ ‘6 ตุลา ห้วงแห่งความเงียบงัน’ เนื่องในโอกาสเปิดตัวหนังสือ ‘ห้วงแห่งความเงียบงัน ภาวะลืมไม่ได้จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519’ ผลงาน ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย วินิจจะกูล แปลโดย สุภัตรา ภูมิประภาส จากต้นฉบับภาษาอังกฤษ MOMENTS of SILENCE: The Unforgetting of the October 6, 1976, Massacre in Bangkok

ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศ เมื่อเวลาประมาณ 12.00 น. มีผู้ทยอยเดินทางเข้าร่วมอย่างต่อเนื่อง โดยจุดลงทะเบียนมีการตั้งจุดจำหน่ายหนังสือของสำนักพิมพ์มติชน และคณะรัฐศาสตร์ มธ. โดยประชาชนให้ความสนใจเลือกซื้อหนังสือ ‘6 ตุลา ห้วงแห่งความเงียบงัน’ และหนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์การเมืองเป็นจำนวนมาก

ในช่วงท้ายของงานเสวนา นายตะวัน วัตุยา ศิลปินชื่อดัง ผู้วาดภาพหน้าปกหนังสือ ‘ห้วงแห่งความเงียบงัน ภาวะลืมไม่ได้จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519’ เผยว่า ตั้งแต่ตนได้รับการติดต่อจากกองบก.สำนักพิมพ์มติชน ว่าอยากให้วาดปกหนังสือเล่มนี้ ตนรู้สึกตื่นเต้น เพราะชื่นชอบอาจารย์มานานแล้ว ก็รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่ง

“ผมไม่ทันเหตุการณ์ในช่วงเวลานั้น ตอนนั้นผมก็ยังเด็กมากในช่วงเหตุการณ์ตุลา 19 ซึ่งผมน่าจะเป็นเหมือนเจนเนเรชั่นเดียวกัน ที่ไม่ทันเหตุการณ์นั้น จริงๆ ก็ได้แต่รับรู้ผ่านเรื่องจริงบ้าง ไม่จริงบ้าง หรือ มันอาจจะเป็นเรื่องที่ถูกบิดเบือนอะไรก็ตาม เบื้องต้นผมนึกถึงตอนโชว์งานที่นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา แล้วผมก็ได้มีโอกาสไปที่วอชิงตัน ดีซี ได้ไปมิวเซียม ซึ่งมันจะมีอยู่ห้องหนึ่งที่ได้รับรางวัลภาพถ่าย ซึ่งผมก็ได้ไปเจอรูปเก้าอี้ มันเป็นรูปที่ทำให้ผมรู้สึกว่า เฮ้ย! เราไม่ควรลืมเรื่องนี้ เราต้องไม่ลืมเรื่องนี้

แวบแรกตั้งแต่ที่ได้รับบรีฟจากกอง.บก.สำนักพิมพ์มติชน ผมนึกถึงโมเมนต์นั้น ผมก็ตีความของผมว่าผมอยากจะสร้างสตอรี่ และอยากจะเอาหลายๆอย่างมาผสมกัน เอาการแขวน เอาความบิดเบี้ยว เอาเรื่องราวมาผสม โดยในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา ผมค่อนข้างที่จะเล่นสนุกกับเอไอ รูปนี้เกิดจากการที่ผมสนุกกับการทดลองผสมสิ่งต่างๆกับเอไอ แล้วก็ทำออกมาเป็น Painting” นายตะวัน เผย

เมื่อผู้ดำเนินรายการถามว่า ทำไมไม่ใช้เป็นรูปเก้าอี้พับ?

นายตะวัน กล่าวว่า ตามจริงแล้วตนเอาหลายอย่างมาผสมกัน มันเป็นทั้งรูปและคำสั่ง ซึ่งมันไม่ใช่ว่า ทำออกมาแล้วมันจะได้แบบนี้ เพราะทำออกมาแล้วก็ลบทิ้งไปเยอะ ซึ่งตนก็เลือกสิ่งที่ตนรู้สึกว่ามันตรงใจผมที่สุด มันเป็นการผสมกันระหว่างโต๊ะ เก้าอี้ การห้อย และการแขวน

ด้าน ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย เผยว่า ทุกครั้งที่เห็นภาพเก้าอี้พับ มันจะนำเสนอ (Represent) การแขวนคอ และการแขวนคอ มันก็จะนำเสนอถึง 6 ตุลา

“คุณเคยรู้ไหมว่า ภาพนี้มันสื่อสารในสังคมไทยอย่างน้อยๆ ประมาณ 30 ปีแล้ว ภาพนี้กระจายออกไปและเป็นที่รู้จัก แต่ทุกวันนี้เรายังไม่ทราบเลยว่า คนที่ถูกเก้าอี้ฟาดเป็นใคร ทุกวันนี้ในบรรดา 4 ร่างที่ถูกแขวนคอ ร่างนั้นเราไม่รู้ว่าคือใคร ซึ่งมีคนเข้าใจผิดว่าคือคุณวิชิตชัย (วิชิตชัยอมรกุล) แต่ไม่ใช่ และคนที่โดนเก้าอี้ฟาดนั้น จนทุกวันนี้เราก็ยังไม่ทราบชื่อ สังคมเรานี้มีรูปที่เผยแพร่ไปขนาดนั้นแล้ว มันเหลือเชื่อ ที่เรายังไม่มีใครรู้เลยว่า คนที่ถูกเก้าอี้ฟาดคือใคร มันเหลือเชื่อขนาดไหน ที่เรายังไม่รู้ชื่อคนที่ถูกแขวน ซึ่งญาติพี่น้องเขายังไม่กล้าที่จะเสนอออกมา” ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย เผย

ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย กล่าวต่อไปว่า พอเห็นอีกรูปที่นายตะวัน วัตุยา ออกแบบ ซึ่งมติชนเองก็ทำในสิ่งที่ตนเองก็ยังขำ ทีแรกเขาบอกว่ารูปปกไม่เอารูปมีเลือด หรือ โหดร้าย ตนก็บอกว่ารูปเก้าอี้พับสีแดงนั้นโหดที่สุด ซึ่งมันไม่มีเลือดเลย มันเป็นรูปเก้าอี้พับธรรมดา นิ่งมาก มองรูปนั้นแล้วเงียบงันที่สุด สุดท้ายก็ได้ออกมาเป็นที่คั่นหนังสือ ซึ่งตนก็ชอบรูปนั้น ไม่ได้จะให้เป็นรูปปก แต่มันเป็นรูปที่ชื่นชอบ และเห็นได้โดยทั่วไป

“พออีกรูปหนึ่ง (หน้าปกหนังสือ) มา ผมเห็นแล้วก็บอกเลยว่า รูปนี้เก็บไปไว้ก่อน ผมนึกถึงเก้าอี้ว่าง รกร้าง น้ำตา แล้วมันนึกถึงความเป็นธรรมศาสตร์ทั้งหมด มันแวบแรกที่เข้า คุณจะเห็นภาพคนที่นอนตะแคงอยู่กับพื้น เลือดท่วมตัว แล้วอยู่ข้างๆ โต๊ะข้างสนามบอล และมีเก้าอี้อยู่ข้างๆ ตอนนั้นธรรมศาสตร์มีจุดที่เป็นบถนนยกสูงขึ้นมา มันเป็นบังเกอร์ธรรมชาติของวันที่ 6 ตุลา ช่วยกันกระสุนได้เยอะ เขาก็จะเอาเก้าอี้แบบนั้นที่มีอยู่มาวางขวางไว้

ภาพหนึ่งที่ติดตาผม คือ ภาพชายคนนั้นเพื่อนของคุณมนัส เศียรสิงห์ เหตุที่ผมจำภาพนั้นได้ เพราะถ้าคุณอยู่อยู่เวทีปลายของสนามบอล คุณจะเห็น ผมไม่เห็นการแขวนคอ ผมไม่เห็นการแขวนคอที่สนามหลวง แต่ผมเห็นโต๊ะล้มอยู่ เก้าอี้ตัวนี้มันไม่ตรง (กับภาพปกหนังสือ) หรอก แต่มันทำให้ผมคิดถึงเก้าอี้ว่าง รกร้าง และ น้ำตา” ศ.กิตติคุณ ดร. ธงชัย กล่าวทิ้งท้าย

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ศิลปินดัง เผยที่มา ‘เก้าอี้แดง’ ปก ‘ห้วงแห่งความเงียบงัน’ ธงชัย เล่าเรื่องเหลือเชื่อ ไม่รู้คนถูกฟาดคือใคร?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th