อิหร่านประกาศคุม ‘ช่องแคบฮอร์มุซ’ เบ็ดเสร็จ 30 วัน วอชิงตัน-เตหะรานต่างโทษอีกฝ่ายละเมิดดีลหยุดยิง
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ประกาศว่าช่องแคบฮอร์มุซจะอยู่ภายใต้การควบคุมของอิหร่านอย่างเบ็ดเสร็จในช่วง 30 วันข้างหน้า พร้อมเตือนว่าการโจมตีใดๆ จากสหรัฐอเมริกาจะยิ่งทำให้สถานการณ์ที่เปราะบางอยู่แล้วเลวร้ายลงไปอีก
ทางการอิหร่านระบุว่า เรือที่สัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซจะต้องใช้เส้นทางที่อิหร่านกำหนดไว้เท่านั้น และเตือนว่าเรือที่ใช้เส้นทางอื่นจะถือว่าเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง
นอกจากนี้ กระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านยังได้ประณามการโจมตีของสหรัฐที่พุ่งเป้าไปยังศูนย์เฝ้าระวังและตรวจการณ์บริเวณชายฝั่งทางตอนใต้ของประเทศ โดยระบุว่า การโจมตีดังกล่าวเป็นการละเมิดบันทึกความเข้าใจ (MoU) และกฎบัตรสหประชาชาติ
แถลงการณ์ของอิหร่านยังระบุเพิ่มเติมว่า เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าสหรัฐไม่ได้ให้คุณค่าหรือความน่าเชื่อถือแม้แต่น้อยต่อพันธกรณีของตน และย้ำว่าอิหร่านจะปกป้องอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนจากการรุกรานทางทหารของสหรัฐ
อารักชียืนยันระหว่างกล่าวสุนทรพจน์ที่ประเทศอิรักเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมาว่า "ช่องแคบฮอร์มุซจะยังอยู่ภายใต้การดูแลและบริหารจัดการโดยสมบูรณ์ของอิหร่านตลอดช่วง 30 วันข้างหน้า และหลังจากอุปสรรคทั้งหมดถูกขจัดออกไป ความสามารถในการรองรับการสัญจรของน่านน้ำแห่งนี้จะได้รับการฟื้นฟูอย่างเต็มรูปแบบ"
"ความเคลื่อนไหวใหม่ใดๆ จะส่งผลให้สถานการณ์เลวร้ายลง และทำให้การเปิดช่องแคบล่าช้าออกไป อีกทั้งยังเป็นการยกระดับความรุนแรงขึ้นด้วย" รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวเตือน พร้อมเรียกร้องไม่ให้ฝ่ายใดเข้ามาแทรกแซง และขอให้ทุกฝ่ายเคารพพันธกรณีภายใต้ MoU มิฉะนั้นข้อตกลงอาจพังทลายลงได้
ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ กล่าวเมื่อช่วงดึกวันเสาร์ว่า รัฐบาลเตหะรานเป็นฝ่ายละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่เพิ่งลงนามไปเมื่อวันที่ 17 มิ.ย. ที่ผ่านมา
ข้อตกลง MoU ที่ลงนามโดยสหรัฐและอิหร่าน ได้ขยายเวลาการหยุดยิงในสงครามที่เริ่มต้นจากการเปิดฉากโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐและอิสราเอลเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ โดยให้เวลาทั้งสองฝ่าย 60 วันในการเจรจาเพื่อยุติการสู้รบ
การเข้าถึงเส้นทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นหัวใจสำคัญของ MoU ฉบับนี้ ในช่วงสงคราม อิหร่านได้ทำการปิดล้อมเส้นทางน้ำแห่งนี้ ซึ่งเป็นช่องทางขนส่งน้ำมันสัดส่วนประมาณ 20% ของโลก จนนำไปสู่วิกฤตพลังงานครั้งใหญ่
มาตรา 5 ของ MoU ระบุว่า อิหร่านจะดำเนินการอย่างเต็มความสามารถเพื่อจัดการให้เรือพาณิชย์สามารถสัญจรผ่านได้อย่างปลอดภัยตลอดช่วงเวลา 60 วัน นอกจากนี้ยังระบุด้วยว่า อิหร่านและโอมาน พร้อมด้วยชาติสมาชิกในอ่าวอาหรับอื่นๆ จะต้องร่วมหารือเกี่ยวกับการบริหารจัดการช่องแคบแห่งนี้ในอนาคต
วูล์ฟกัง ปุสไต นักวิเคราะห์ด้านความมั่นคง ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Al Jazeera ว่า แม้ทั้งสหรัฐและอิหร่านจะไม่มีฝ่ายใดต้องการให้สถานการณ์บานปลายไปมากกว่านี้ แต่ก็มีความเสี่ยงที่เหตุการณ์อาจลุกลามโดยไม่ได้ตั้งใจ
"หากมีการโจมตีพลาดไปโดนพื้นที่อยู่อาศัย หากมีพลเรือนจำนวนมากในประเทศแถบอ่าวอาหรับต้องเสียชีวิต หรือหากฐานทัพอเมริกันถูกถล่มอย่างหนักจนทำให้ทหารอเมริกันเสียชีวิต สถานการณ์นี้ก็อาจเกินความควบคุมได้อย่างง่ายดาย" ปุสไตกล่าว