รูบิโอฟื้น Quad พันธมิตรต้านจีน รวมพลังอินเดีย ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย สหรัฐฯ ควบคุมทะเลและความมั่นคงด้านแร่ธาตุหายาก
สหรัฐฯ อินเดีย ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น ประกาศความร่วมมือด้านการเดินเรือและแร่ธาตุสำคัญใหม่ในวันอังคาร ซึ่งเป็นการฟื้นฟูเวทีที่จีนมองด้วยความสงสัย หลังจากเกิดคำถามเกี่ยวกับความมุ่งมั่นของสหรัฐฯ และความไม่ลงรอยกันเกี่ยวกับอิหร่าน
มาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ เข้าร่วมการประชุมในนิวเดลี 10 วันหลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการและกล่าวชื่นชมการทำงานร่วมกันของสองมหาอำนาจในฐานะ "G2" ซึ่งเป็นแนวคิดที่พันธมิตรของสหรัฐฯ ซึ่งมองการเติบโตของจีนด้วยความระแวง เกรงว่าอาจจะกีดกันพวกเขาออกไป
ในการพบปะกับคู่เจรจาในอินเดีย รูบิโอ กล่าวว่า กลุ่ม Quadrilateral Security Dialogue (การเจรจาด้านความมั่นคงสี่ฝ่าย) หรือ Quad ประกอบด้วยประเทศอินเดีย ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย สหรัฐฯ "ที่แบ่งปันค่านิยมอันแข็งแกร่ง นั่นคือระบอบประชาธิปไตยที่เข้มแข็งและมีชีวิตชีวา ซึ่งเป็นพันธมิตรที่มุ่งมั่นในแนวคิดเดียวกันหลายประการเกี่ยวกับการพัฒนาเศรษฐกิจและมีผลประโยชน์ที่สอดคล้องกันหลายประการ"
รูบิโอ กล่าวว่า มหาอำนาจทั้งสี่ของ Quad จะทำงานร่วมกันในโครงการทางทะเลสองโครงการโดยโครงการหนึ่งที่รวมขีดความสามารถในการเฝ้าระวัง และอีกโครงการหนึ่งที่จะให้ข้อมูลแบบเรียลไทม์ที่ดียิ่งขึ้นแก่การจราจรทางทะเลเชิงพาณิชย์
เป็นครั้งแรกที่รัฐมนตรีต่างประเทศออสเตรเลีย เพนนี หว่อง กล่าวว่า กลุ่ม Quad กำลังร่วมมือกันในการช่วยเหลือการพัฒนาท่าเรือในฟิจิ ประเทศเกาะสำคัญในแปซิฟิกใต้ ซึ่งเป็นประเทศที่จีนได้เคลื่อนไหวอย่างหนักเพื่อเพิ่มอิทธิพล
"เรารับรู้ถึงพันธะหน้าที่ของเรา นั่นคือความรับผิดชอบของเรา ในการให้ทางเลือกที่แท้จริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสถานการณ์เชิงกลยุทธ์ในภูมิภาคของเรากำลังเลวร้ายลง" หว่อง กล่าว
รูบิโอ กล่าวว่า กลุ่ม Quad จะเพิ่มความพยายามร่วมกันเพื่อรักษาความมั่นคงด้านแร่ธาตุที่สำคัญ ซึ่งเป็นเรื่องที่หาได้ยากที่รัฐบาลทรัมป์หันมาใช้การทูตแบบดั้งเดิมมากขึ้น นั่นคือการสร้างเครือข่ายกับพันธมิตร เนื่องจากมีความกังวลต่อการครอบงำของจีนในทรัพยากรที่สำคัญต่อภาคเทคโนโลยีขั้นสูง
โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน เหมา หนิง มีท่าทีตอบสนองต่อการประชุม Quad โดยกล่าวว่า ความร่วมมือ "ไม่ควรมีเป้าหมายเพื่อต่อต้านบุคคลที่สาม"
"เราไม่สนับสนุนกลุ่มเฉพาะหรือการเผชิญหน้าแบบกลุ่ม" เหมา หนิงกล่าวกับผู้สื่อข่าว
แต่ไหนแต่ไรมา ทรัมป์มักจะดูหมิ่นพันธมิตรรายใหญ่ของสหรัฐฯ โดยกล่าวว่าพวกเขาสร้างภาระทางการเงินที่ไม่เป็นธรรมต่อสหรัฐฯ
ในขณะที่รูบิโอจัดการประชุม Quad สองครั้งเมื่อปีที่แล้ว รวมถึงครั้งหนึ่งหลังจากเข้ารับตำแหน่งเพียงไม่กี่ชั่วโมง แต่ตัวทรัมป์เองกลับปฏิเสธที่จะให้คำมั่นว่าจะจัดการประชุมสุดยอดผู้นำของ Quad
นี่เป็นความแตกต่างอย่างมากระหว่างทรัมป์กับโจ ไบเดน อดีตประธานาธิบดี ซึ่งให้ความสำคัญสูงสุดกับพันธมิตรและให้คำมั่นว่าการประชุมสุดยอด Quad "จะคงอยู่ต่อไป"
แม้ทรัมป์จะดูเหมือนไม่ใส่ใจ แต่ รูบิโอ กล่าวว่า รัฐบาลทรัมป์ต้องการให้กลุ่ม Quad มุ่งเน้นไปที่ผลลัพธ์มากกว่าการประชุม และกล่าวว่าความร่วมมือกำลังคืบหน้าไปอย่างรวดเร็ว
ความขัดแย้งเรื่องอิหร่าน
เสรีภาพในการเดินเรือเป็นคำที่รัฐบาลสหรัฐฯ ใช้มานานแล้วเพื่อต่อต้านการแสดงอำนาจของจีนในทะเล ซึ่งการแสดงอำนาจของจีนนี้เป็นข้อกังวลอย่างยิ่งสำหรับญี่ปุ่นหนึ่งในสมาชิก Quad
แต่เมื่อเร็วๆ นี้ สหรัฐฯ ได้อ้างถึงหลักการนี้ในขณะที่พยายามรวบรวมพันธมิตรเพื่อต่อต้านอิหร่าน ซึ่งได้เข้าควบคุมช่องแคบฮอร์มุซที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์เพื่อตอบโต้สงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลที่เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ส่งผลให้ราคาน้ำมันโลกตกต่ำ
ไม่มีพันธมิตรของสหรัฐฯ นอกเหนือจากอิสราเอลที่สนับสนุนการตัดสินใจโจมตีอิหร่านอย่างแข็งขัน ทำให้ทรัมป์โกรธเคือง ซึ่งเขาได้ตั้งคำถามถึงความน่าเชื่อถือของพันธมิตรของสหรัฐฯ ที่เขาไม่ได้ปรึกษาหารือล่วงหน้า
รัฐมนตรีต่างประเทศของอินเดีย สุพราหมัณยัม ชัยศังกร กล่าวว่า จุดเน้นของการเจรจาจะอยู่ที่ "ภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก ซึ่งเป็นขอบเขตเฉพาะของกลุ่ม Quad"
นอกจากอิหร่านแล้ว อินเดียยังมีความเห็นต่างกับชาติอื่นๆ ในกลุ่มควอดเกี่ยวกับการรุกรานยูเครนของรัสเซีย โดยปฏิเสธที่จะตัดความสัมพันธ์อันยาวนานกับมอสโก
หว่อง รัฐมนตรีต่างประเทศออสเตรเลียกล่าวว่า มีหลายเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญในเอเชีย เนื่องจาก "สภาพแวดล้อมทางยุทธศาสตร์ที่ย่ำแย่ลงและความตึงเครียดทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง"
นายกรัฐมนตรีแอนโทนี อัลบานีส ของออสเตรเลีย เป็นหนึ่งในผู้นำโลกไม่กี่คนที่แสดงความเข้าใจต่อสงครามอิหร่าน โดยอ้างถึงความกังวลเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ที่เป็นข้อพิพาทของเตหะราน แต่เขาก็ไม่ได้ให้ความช่วยเหลือในความพยายามทำสงคราม และทรัมป์กล่าวว่าเขา "ไม่พอใจกับออสเตรเลีย"
ญี่ปุ่นและอินเดียต่างก็รักษาความสัมพันธ์อันดีกับอิหร่านมาโดยตลอด แม้ว่าพวกเขาจะปฏิบัติตามมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันของสหรัฐฯ ต่ออิหร่านอย่างไม่เต็มใจก็ตาม
Agence France-Presse
Photo - (จากซ้ายไปขวา) เพนนี หว่อง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศออสเตรเลีย สุพราหมัณยัม ชัยศังกร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอินเดีย โทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น และมาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ถ่ายภาพร่วมกันระหว่างการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศกลุ่ม Quad ณ ไฮเดอราบัดเฮาส์ ในกรุงนิวเดลี เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2026 (Photo by Julia Demaree Nikhinson / POOL / AFP)