ไทยตั้ง”สีหศักดิ์” หัวทีมเจรจา UNCLOS สู้กัมพูชา ดึงอดีตประธานศาลทะเลระหว่างประเทศร่วม
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบแต่งตั้งนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เป็นหัวหน้าคณะเจรจาฝ่ายไทย และนายทรงชัย ชัยปฏิยุทธ เอกอัครราชทูต ณ กรุงคูเวต เป็นรองหัวหน้าคณะ เพื่อเข้าร่วมกระบวนการประนอมภาคบังคับภายใต้ “อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล ค.ศ.1982” หรือ UNCLOS ในกรณีข้อพิพาททางทะเลระหว่างไทยและกัมพูชา
นายสีหศักดิ์เปิดเผยเพิ่มเติมว่า ครม.ยังได้แต่งตั้งกรรมาธิการประนอมฝ่ายไทยอีก 2 คน ได้แก่ Judge Albert Hoffmann ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศจากแอฟริกาใต้ และ Judge Rudiger Wolfrum นักกฎหมายชาวเยอรมัน ซึ่งทั้งสองเป็นอดีตประธานศาลทะเลระหว่างประเทศ (International Tribunal for the Law of the Sea: ITLOS) และได้รับการยอมรับในระดับสากลด้านกฎหมายทางทะเล
ทั้งนี้ ภายหลังจากที่ไทยและกัมพูชาแต่งตั้งกรรมาธิการประนอมฝ่ายละ 2 คนครบถ้วนแล้ว กรรมาธิการทั้ง 4 คนจะร่วมกันคัดเลือกบุคคลที่ 5 เพื่อทำหน้าที่ประธานกรรมาธิการประนอม โดยกระบวนการดังกล่าวจะต้องแล้วเสร็จภายใน 1 เดือน ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการพิจารณาและหารืออย่างเป็นทางการ
นายสีหศักดิ์ย้ำว่า คณะกรรมาธิการประนอมไม่ได้มีสถานะเป็นศาลระหว่างประเทศ และไม่มีอำนาจตัดสินชี้ขาดข้อพิพาท แต่มีหน้าที่จัดทำข้อเสนอแนะและแนวทางเพื่อสนับสนุนการแก้ไขปัญหาร่วมกันระหว่างทั้งสองประเทศ
สำหรับจุดยืนของไทย เห็นว่าขอบเขตการประนอมควรมุ่งเน้นเฉพาะประเด็นการกำหนดเขตแดนทางทะเลและไหล่ทวีป เพื่อสร้างความชัดเจนทางกฎหมายระหว่างประเทศ ขณะที่ข้อเสนอของฝ่ายกัมพูชาเกี่ยวกับการหารือพื้นที่พัฒนาร่วม หรือ Joint Development Area (JDA) นั้น ไทยเห็นว่ายังไม่ควรถูกนำมารวมอยู่ในกรอบการประนอมครั้งนี้
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นภายหลัง ครม.มีมติเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 ยกเลิก “บันทึกความเข้าใจระหว่างไทยและกัมพูชา ปี 2544” หรือ MOU 44 ซึ่งเคยใช้เป็นกรอบเจรจาพื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อนทางทะเล (Overlapping Claims Area: OCA) ที่มีขนาดราว 26,000 ตารางกิโลเมตร และเปลี่ยนมาใช้กลไกตามอนุสัญญา UNCLOS เป็นแนวทางหลักในการดำเนินการแทน
ปัจจุบัน ฝ่ายกัมพูชาได้แต่งตั้งกรรมาธิการประนอมแล้ว 2 คน ได้แก่ นายปีเตอร์ ทักโซ-เยนเซน นักการทูตชาวเดนมาร์ก ผู้มีประสบการณ์ในคดีประนอมระหว่างออสเตรเลียกับติมอร์-เลสเต และศาสตราจารย์ ฌอง-มาร์ค ทูเวนิน ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทางทะเลจากฝรั่งเศส
ตามกระบวนการของ UNCLOS เมื่อคณะกรรมาธิการประนอมทั้ง 5 คนจัดตั้งครบถ้วนแล้ว จะเริ่มปฏิบัติหน้าที่เพื่อศึกษาข้อเท็จจริง รับฟังข้อมูลจากทั้งสองฝ่าย และจัดทำรายงานผลการประนอมให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลา 12 เดือน ก่อนเสนอแนวทางแก้ไขข้อพิพาทให้ทั้งสองประเทศพิจารณาดำเนินการต่อไป.