7 ห้างท้องถิ่น ‘ตัวท็อป’ ทั่วไทยที่ครองใจคนในพื้นที่
ในวันที่ผู้คนซื้อของผ่านโลกออนไลน์ในแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจากหลากหลายสัญชาติ และห้างสรรพสินค้ายักษ์ใหญ่ก็ปักหมุดอยู่ทุกหัวมุมถนน น่าสนใจว่าห้าง โดยเฉพาะห้างท้องถิ่นนั้นจะยังอยู่ได้หรือไม่ เพราะในแต่ละปี เราต่างเห็นข่าวคราวการทยอยปิดตัวของห้างที่อยู่มาเนิ่นนานไปทีละเจ้าสองเจ้า
หากย้อนกลับไปห้างท้องถิ่นส่วนใหญ่เติบโตในช่วงปี 2525-2539 รุ่นแรกได้ขยับขยายจากการเป็น ‘ร้านโชห่วย’ หรือ ‘ยี่ปั๊ว’ (ผู้ค้าส่ง) ตึกแถวคูหาเดียว สู่การเป็นซูเปอร์สโตร์ที่เป็นสัญลักษณ์แห่งความภูมิใจของจังหวัด แต่แล้ววิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 และการเข้ามาของ modern trade ข้ามชาติ ก็ซัดสาดให้ห้างท้องถิ่นหลายแห่งต้องซบเซาลง
อย่างไรก็ตาม ห้างที่ยังคงยืนหยัดได้ในวันนี้ คือห้างที่ทายาทรุ่นที่ 2 และรุ่นที่ 3 สามารถปรับตัวได้ด้วยการเข้าใจหัวใจของคนในพื้นที่ผสมผสานกับระบบบริหารจัดการสมัยใหม่ และนี่คือ 7 เรื่องราว ‘Super Local’ ที่เราอยากให้คุณรู้จัก
1. แจ่มฟ้า | ลำพูน | ของดีของเด็ดแห่งเมืองหริภุญชัย
แจ่มฟ้าเริ่มต้นจากการตัดเย็บเสื้อผ้าให้ข้าราชการในจังหวัดในชื่อ ‘แจ่มฟ้าอาภรณ์’ เมื่อปี 2495 ก่อนที่รุ่นลูกจะหันมาขายเสื้อผ้าสำเร็จรูปและสารพัดสินค้า ก่อนขยับขยายมาทำธุรกิจหลากหลายรูปแบบทั้งแจ่มฟ้าเซฟมาร์ท แจ่มฟ้าพลาซ่า แจ่มฟ้าช้อปปิ้งมอลล์
แจ่มฟ้าค่อยๆ เติบโตจากอาคารพาณิชย์ไม่กี่คูหา ก่อนมีสาขากระจายตัวอยู่ทั่วลำพูนและเชียงใหม่ ยืนหยัดผ่านร้อนผ่านหนาวเคียงคู่คนเหนือมานานหลายทศวรรษ ด้วยการเน้นความคุ้มค่า ขายถูก แต่ขายได้มาก และความเข้าใจคนท้องถิ่น พร้อมพัฒนาระบบสมาชิกและการบริหารจัดการที่ทันสมัยควบคู่กันไป
2. ตั้งงี่สุน | อุดรธานี | ยักษ์ฆ่ายักษ์แห่งแดนอีสาน
จากยี่ปั๊วของตระกูลวีระรัตนโรจน์ ‘ตั้งงี่สุน’ ค่อยๆ ปรับเปลี่ยนตัวเองมาสู่การเป็นร้านซูเปอร์สโตร์ที่วางของบนชั้น ให้ลูกค้ามาเลือกหยิบเองเจ้าแรกๆ ของไทย หลังจากได้ไอเดียมาจากร้านค้าในต่างประเทศ แถมยังนำระบบไอทีมาใช้ในการชำระเงินเพื่อให้ราคาสินค้าเป็นมาตรฐานเดียวกัน ถือเป็นรายแรกๆ ในไทยที่เปลี่ยนจากระบบจดด้วยมือแบบยี่ปั๊วดั้งเดิม
ความเจ๋งอยู่ที่ระบบบริหารจัดการต้นทุนจนทำสงครามราคากับโมเดิร์นเทรด ที่นี่ไม่ได้แค่ขายของ แต่บริหารจัดการดาต้าและซัพพลายเชนได้ดี มีความแตกต่างและกลยุทธ์ราคาที่เข้าถึงได้ จนกลายเป็นห้างค้าส่งและค้าปลีกรายใหญ่ของอุดรธานีที่คนทั้งภาคอีสานต้องรู้จัก
3. ทวีเจริญ | จันทบุรี | เซฟโซนของคนเมืองจันท์
หนึ่งในตำนานของภาคตะวันออก ต้องมีชื่อ ‘ทวีเจริญ’ อยู่ในลำดับต้นๆ เริ่มจากความมุ่งมั่นที่จะเป็นศูนย์กลางสินค้าอุปโภคบริโภคที่เข้าถึงง่ายที่สุด จากสาขาแรกในตัวเมืองจันทบุรี ทวีเจริญได้แผ่กิ่งก้านสาขาไปยังตราดและพื้นที่ใกล้เคียง กลายเป็นอาณาจักรซูเปอร์สโตร์ที่คนในพื้นที่ให้ความไว้วางใจมามากกว่า 3 ชั่วอายุคน
ทวีเจริญผสมผสานระหว่างการเป็นห้างค้าปลีกกับการเป็นโกดังค้าส่งที่ราคาถูกใจผู้ประกอบการรายย่อย ต่อให้มีห้างใหม่สีเขียวสีแดงมาเปิดใกล้ๆ คนจันท์ก็ยังยืนยันที่จะแวะทวีเจริญ เพราะความรู้สึกที่เป็นกันเองและราคาสินค้าที่ทำมาเพื่อช่วยลดค่าครองชีพคนในพื้นที่
4. สหไทย | สุราษฎร์ธานี | ยักษ์ใหญ่ใจดีแห่งเมืองร้อยเกาะ
สหไทยเป็นความทรงจำร่วมของคนสุราษฎร์ฯ มานานกว่า 40 ปี เริ่มต้นจากธุรกิจครอบครัวที่ต้องการยกระดับการช้อปปิ้งของคนใต้ให้ทันสมัยขึ้น จากซูเปอร์มาร์เก็ตในตึกแถว สู่ห้างสหไทยพรีเมียร์สโตร์ที่สร้างความตื่นตาตื่นใจให้ผู้คนด้วยลิฟต์แก้ว
ก่อนที่จะขยับมาสู่ ‘สหไทยการ์เด้นพลาซ่า’ ศูนย์การค้าครบวงจรที่ช่วงแรกทำเอาหืดขึ้นคอเพราะสารพันปัญหา ก่อนที่จะกลายเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของจังหวัด หลังจากทายาทได้ปรับตัวด้วยการสร้างคอมมิวนิตี้สเปซที่มีทั้งฟิตเนส ร้านอาหาร และพื้นที่กิจกรรมที่ตรงใจคนท้องถิ่น ช่วยสร้าง traffic ให้ห้างได้อย่างยั่งยืน
5. ลีวิวัฒน์ | สงขลา | เจ้าดังสงขลาที่ขยายไปทั่วแดนใต้
ลีวิวัฒน์เริ่มต้นธุรกิจจากการเป็นร้านโชห่วย ‘ลีเชียงฮวด’ ยอดขายดี แต่หลังจากผู้ก่อตั้งได้รับเชิญไปร่วมงานขอบคุณลูกค้าของสหพัฒน์พิบูล ก็เกิดแรงบันดาลใจให้ปรับชื่อร้านให้เรียกง่ายขึ้น และปรับหน้าร้านให้ทันสมัย ให้ลูกค้าเลือกซื้อของเอง มีเครื่องติดราคาสินค้า ทำให้ยอดขายถล่มทลายและสามารถขยายสาขาได้
เรียกว่าลีวิวัฒน์คือผู้บุกเบิกที่เปลี่ยนวัฒนธรรมการจับจ่ายของคนในพื้นที่เพราะต้องการให้คนสงขลาได้เดินห้างที่มีมาตรฐานเทียบเท่าเมืองหลวง ความเหนือชั้นของลีวิวัฒน์ยังอยู่ที่การกระจายสาขาขนาดพอเหมาะเข้าไปอยู่ในจุดที่คนเดินทางผ่านบ่อยๆ ทำให้การเข้าถึงลีวิวัฒน์เป็นเรื่องง่ายเหมือนเดินไปปากซอย
6. เซ็นโทซ่า | ขอนแก่น | ห้างครอบครัวที่ยืนหยัดกว่า 40 ปี
จากธุรกิจค้าปลีกของครอบครัวท้องถิ่น สู่การเปิด ‘เซ็นโทซ่า’ ห้างแห่งนี้เติบโตขึ้นมาเป็นหนึ่งในศูนย์กลางการจับจ่ายและไลฟ์สไตล์สำคัญของขอนแก่นในยุคที่เมืองกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว จุดแข็งของเซ็นโทซ่าคือทำเลใจกลางเมืองที่เข้าถึงง่าย และความเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภคในพื้นที่อย่างใกล้ชิด
ท่ามกลางการแข่งขันจากผู้เล่นรายใหญ่ เซ็นโทซ่าเลือกปรับตัวให้อยู่รอด สิ่งสำคัญคือการรับฟังฟีดแบ็กลูกค้าเพื่อหาสินค้าที่ผู้คนต้องการ ในช่วงที่มีการปรับภาพลักษณ์และสินค้าภายในห้าง เซ็นโทซ่าก็เลือกให้ความรู้ในสินค้าใหม่ๆ เพื่อให้คนเปิดรับและเปิดใจ นอกจากนั้นยังให้ความสำคัญกับการรับสินค้าท้องถิ่นมาจำหน่ายเพื่อเปิดโอกาสให้คนในพื้นที่จริงๆ
7. TMK Supermarket | กาญจนบุรี | เพื่อนบ้านที่แสนดีของชาวเมืองกาญจน์
TMK เริ่มต้นจากตึกแถวเพียงไม่กี่คูหาในอำเภอท่ามะกา ด้วยหัวใจของธุรกิจครอบครัวที่เน้นความซื่อสัตย์และการขายสินค้าในราคาที่ชาวบ้านจับต้องได้ ส่งผลให้ TMK ขยายสาขาไปทั่วทั้งจังหวัดกาญจนบุรีและลามไปถึงจังหวัดใกล้เคียง จนกลายเป็นเครือข่ายซูเปอร์มาร์เก็ตท้องถิ่นที่แข็งแกร่งที่สุดในภาคตะวันตก
TMK เลือกเจาะเข้าไปในระดับอำเภอและชุมชนที่ห้างใหญ่ยังเข้าไม่ถึง วางตัวเป็นเหมือนเพื่อนบ้านที่รู้ว่าวันนี้คุณต้องการอะไรและมีงบเท่าไหร่ เน้นสินค้าพื้นฐานในราคาขายส่งทำให้พวกเขากลายเป็นขวัญใจของทั้งแม่บ้านและร้านอาหารทั่วทั้งจังหวัดได้อย่างเบ็ดเสร็จ
อ้างอิง
bangkokbiznews.com/business/business/1137497
dsignsomething.com/2017/06/26/tmk-food-park
thansettakij.com/business/marketing/642250
thematter.co/brandedcontent/tmb-smeindustryforum2019/92179