รู้จักอาชีพ "นักกำหนดอาหาร VS นักโภชนาการ" ต่างกันแค่ชื่อหรือบทบาทหน้าที่ด้วย
นักกำหนดอาหาร แตกต่างจาก นักโภชนาการ ทำหน้าที่ยังไง ไขข้อข้องใจ
สรุปแล้วทำงานต่างกันอย่างไร บางคนเข้าใจผิดคิดว่าเป็นอาชีพเดียวกัน หรือทำหน้าที่แค่ทำอาหารคลีนเท่านั้น ไขข้อข้องใจ เจาะลึกบทบาทหน้าที่ของแต่ละวิชาชีพให้ชัดเจน เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องและการเลือกปรึกษาผู้เชี่ยวชาญได้ถูกจุด
1. นักกำหนดอาหาร (Dietitian): หมออาหารผู้เชี่ยวชาญการรักษา
นักกำหนดอาหาร เปรียบเสมือนบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางด้าน "โภชนบำบัด" (Nutrition Therapy) หน้าที่หลักคือการใช้อาหารเป็นยาในการดูแลรักษาผู้ป่วย โดยทำงานร่วมกับแพทย์และทีมสหวิชาชีพในโรงพยาบาล หากจะเปรียบเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ ก็คล้ายกับ "แดจังกึม" ในซีรีส์เกาหลี ที่มีความรู้วิเคราะห์ว่าผู้ป่วยแต่ละโรคควรกินหรือไม่ควรกินอะไร
ผู้ที่จะเป็นนักกำหนดอาหารได้ ต้องผ่านการสอบขึ้นทะเบียนวิชาชีพ (CDT - Certified Dietitian of Thailand) เท่านั้น โดยมีหน้าที่ประเมินภาวะโภชนาการ คำนวณสารอาหาร และวางแผนมื้ออาหารให้เหมาะสมกับโรคของผู้ป่วยแต่ละราย เช่น ผู้ป่วยเบาหวาน โรคไต หรือผู้ป่วยมะเร็ง เพื่อให้การรักษามีประสิทธิภาพสูงสุด
2. นักโภชนาการ (Nutritionist): ผู้ส่งเสริมสุขภาพด้วยอาหาร
สำหรับ นักโภชนาการ คือผู้ที่มีความรู้ด้านอาหารและโภชนาการในระดับกว้าง บทบาทหลักคือการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันการเกิดโรคในกลุ่มคนทั่วไป ให้คำแนะนำด้านการกินอาหารให้ถูกหลักโภชนาการ เพื่อให้ร่างกายแข็งแรงและมีสุขภาพดี
ความแตกต่างสำคัญคือ นักโภชนาการอาจไม่ได้มีใบประกอบวิชาชีพเฉพาะทางเหมือนนักกำหนดอาหาร และตามหลักการแล้วจะไม่สามารถ "สั่งการรักษา" หรือจัดอาหารเฉพาะโรคในหอผู้ป่วย (Ward) ได้โดยตรง เว้นแต่จะผ่านการฝึกงานและสอบใบอนุญาตเป็นนักกำหนดอาหารเพิ่มเติม ดังนั้นนักโภชนาการส่วนใหญ่จึงทำงานในองค์กรสุขภาพ โรงเรียน หรือเป็นที่ปรึกษาด้านสุขภาพทั่วไป
3. Food Science / Food Tech: นักวิทยาศาสตร์ผู้อยู่เบื้องหลังการผลิต
ส่วน Food Science หรือวิทยาศาสตร์การอาหาร และ Food Tech นั้น จะแตกต่างจากสองอาชีพแรกอย่างสิ้นเชิง เพราะไม่ได้เน้นดูแล "คน" โดยตรง แต่เน้นจัดการกับ "ผลิตภัณฑ์อาหาร" เป็นหลัก คนกลุ่มนี้ทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร หรือห้องแล็บวิจัย
หน้าที่ของพวกเขาคือการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในการแปรรูปอาหาร การถนอมอาหาร การควบคุมคุณภาพ (QC/QA) พัฒนาบรรจุภัณฑ์ รวมถึงคิดค้นนวัตกรรมอาหารใหม่ๆ เพื่อให้อาหารเหล่านั้นปลอดภัย เก็บได้นาน และมีรสชาติที่ดีก่อนส่งถึงมือผู้บริโภค
สรุปความแตกต่างให้เข้าใจง่าย
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด:
- นักกำหนดอาหาร: ดูแล "ผู้ป่วย" ในโรงพยาบาล ใช้อาหารบำบัดโรค (ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ)
- นักโภชนาการ: ดูแล "คนทั่วไป" เน้นส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค
- Food Science: ดูแล "ผลิตภัณฑ์" ในโรงงาน เน้นกระบวนการผลิตและความปลอดภัย