“เมืองธนบุรี” หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 2 บ้านเมืองเป็นอย่างไร?
เมืองธนบุรี หลังกรุงแตกครั้งที่ 2 บ้านเมืองเป็นอย่างไร?
หลายคนอาจเข้าใจว่า“กรุงธนบุรี” เพิ่งมามีความสำคัญหลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2310 แต่ที่จริงแล้ว ธนบุรีนั้นเป็นเมืองด่านภาษี หรือที่เรียกกันว่า “ขนอนบางกอก” (Canen Bangkok) ที่รู้จักกันดีในหมู่ชาวต่างชาติมานานแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา
ด้วยเหตุนี้ เมื่อกรุงศรีอยุธยาอันเป็นราชธานีเดิมแตกพ่ายให้กับพม่าเมื่อ พ.ศ. 2310 จึงทำให้สภาพเมืองธนบุรีไม่สู้ดีนักเช่นเดียวกัน
กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์ เจ้าของงานวิจัย “กรุงธนบุรี ในสมัยอยุธยาถึงต้นรัตนโกสินทร์” เล่าว่า ภายหลังจากสงครามคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 เมืองธนบุรีก็เรียกได้ว่าเป็นเมืองร้าง มีซากศพ ซากปรักหักพังมากมาย ผู้คนต่างล้มตายจากสงคราม ตามมาด้วยโรคภัยไข้เจ็บ ความลำบากจากการใช้ชีวิต และโจรผู้ร้ายเต็มไปหมด
ผู้คนที่ยังมีชีวิตอยู่รอด ส่วนใหญ่ก็ตกเป็นเชลยของพม่า และถูกกวาดต้อนไป
“ภายหลังจากภัยสงครามคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 เมืองธนบุรีมีแต่ซากศพ ซากปรักหักพัง ภายในเมืองแทบจะเป็นเมืองร้าง ผู้คนจำนวนมากล้มตายจากภัยสงคราม โรคภัยไข้เจ็บ ความลำบาก อดอยากแร้นแค้น ภัยจากโจรผู้ร้าย คนและนักโทษที่อยู่รอดนั้นมีรูปร่างผมโซ
ส่วนผู้คนที่นอกเหนือจากนี้ บ้างก็ล้มตาย ส่วนที่รอดมาได้ บางกลุ่มถูกพม่าจับและกวาดต้อนไปเป็นเชลย บางกลุ่มหลบหนีออกนอกเมืองไป”
นี่คือสภาพเมืองธนบุรี เมื่อสิ้นกรุงศรีอยุธยา ใน พ.ศ. 2310
อย่างไรก็ตาม สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระมหากษัตริย์ผู้เกรียงไกร ก็ทรงกรำศึกอย่างหนักเพื่อรวบรวมแผ่นดินไทยให้เป็นปึกแผ่น
พระองค์ทรงตัดสินพระทัยไม่ฟื้นฟูอยุธยา เนื่องจากทรงมองว่าอยุธยาเสียหายหนักเกินกว่าจะปฏิสังขรณ์ได้แล้ว จึงทรงเลือกเมืองธนบุรีที่เป็นหน้าด่านสำคัญ ทั้งยังอยู่ใกล้ทะเล มีป้อมปราการ และชัยภูมิที่ดี เป็นราชธานีใหม่แทน
ยังดีที่เมืองธนบุรีนั้นแต่เดิมก็มีทำเลการค้า วัดวาอาราม อยู่ก่อนแล้ว จึงทำให้การสร้างเมืองใหม่ไม่ลำบากมากนัก และต่อมาก็มีผู้คนมากมายเข้ามาพึ่งบารมีพระองค์เป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นชนชั้นเจ้านาย ขุนนาง รวมถึงราษฎรจากทั่วสารทิศ
ไม่นานนัก “กรุงธนบุรี” ในฐานะราชธานีแห่งใหม่จึงกลายเป็นพื้นที่ที่มีชุมชนมากมายจากหลากหลายชนชาติ
อย่างไรก็ตาม เมื่อสมเด็จพระเจ้าสินมหาราชเสด็จสวรรคต ใน พ.ศ. 2325 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ก็ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ และทรงย้ายราชธานีมายังฝั่งตะวันออกนั่นเอง
อ่านเพิ่มเติม :
- กรุงธนบุรี หรือจะเป็น “ราชธานี” สำรอง? ทำไมพระเจ้าตากสินฯ ตั้งเป็นเมืองหลวง?
- สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ไม่ได้เป็น “ลูกครึ่งไทย-จีน” แต่เป็น “จีนโพ้นทะเล” ?!?
- สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี พระราชสมภพ 17 เมษายน พ.ศ. 2277 หรือวันใด เดือนใด?
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/296?attempt=2&&locale-attribute=th
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 22 มกราคม 2569
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “เมืองธนบุรี” หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 2 บ้านเมืองเป็นอย่างไร?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com