“ฉลองพระองค์-ทรงพระเกศา” ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นอย่างไร?

ฉลองพระองค์-ทรงพระเกศา ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นอย่างไร?

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช หรือสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี เป็นพระมหากษัตริย์ไทยที่ราษฎรให้ความเคารพนับถืออย่างมาก เพราะทรงช่วยกู้แผ่นดินให้กลับมาเป็นปึกแผ่นอีกครั้ง

ส่วนใหญ่แล้วงานศึกษาพระราชประวัติของพระองค์จะเกี่ยวข้องกับเรื่องการรบเสียมาก ทว่า บทความนี้จะพามาเจาะลึกถึงฉลองพระองค์ ทรงพระเกศา และฉลองพระบาท ว่าเป็นแบบไหน ทรงสวมใส่อะไรบ้าง?

แม้จะไม่มีหลักฐานชัดเจน แต่ก็มีข้อสันนิษฐานปรากฏอยู่ในหนังสือ“ย่ำอดีต เล่ม ๒ พระราชประวัติ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับงานกู้อิสรภาพของชาติไทย”

ในนั้นกล่าวว่า ฉลองพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้รับอิทธิพลมาจากสมัยอยุธยาตอนปลาย โดยเฉพาะสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งเครื่องแต่งกายสมัยสมเด็จพระนารายณ์ฯ ปรากฏอยู่ในภาพเขียนที่ผนังอุโบสถวัดยม แห่งพระนครศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. 2224

เป็นภาพการเสด็จออกพระราชการสงคราม ทรงสนับเพลายาวถึงพระชงฆ์และทรงพระภูษานุ่งโจงกระเบน แต่รั้งขึ้นสูงพ้นชายสนับเพลา ฉลองพระองค์เป็นเสื้อผ่าหน้าตลอด คอตั้ง แขนสั้นหรือยาวปล่อยชายทับผ้านุ่ง คาดทับที่บั้นพระองค์ด้วยผ้าผืนยาว ขมวดปมด้านหน้า

หากศึกษาจากภาพนี้ก็อาจทำให้คาดได้ว่า สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี น่าจะสวมฉลองพระองค์ไม่ต่างจากนี้เท่าใดนัก

ขณะเดียวกัน ฉลองพระบาท ในเวลาทั่วไปคงเป็นฉลองพระบาททรงงอน แต่เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินทรงออกราชการสงคราม คงเปลี่ยนเป็นพระบาทที่ทำด้วยหนัง

ถัดมาที่ทรงพระเกศาและพระมาลา

คาดว่า ทรงพระเกศาเป็นทรงมหาดไทย กล่าวคือ โกนผมรอบศีรษะเกลี้ยง เว้นตรงกลางศีรษะ ปล่อยผมไว้ให้ยาวประมาณ 4 เซนติเมตร แล้วหวีหรือแต่งทรงผมที่ยาวตามที่คิดว่างาม

ส่วนพระมาลานั้น นิยมใส่ในการทำศึกสงครามเพื่อป้องกันคมอาวุธจากศัตรู ส่วนใหญ่กษัตริย์จะทรงนิยมสวม “พระมาลาเบี่ยง”เพราะเป็นพระมาลาที่ไม่มีเครื่องประดับตกแต่งมากมาย ทั้งยังทำจากวัตถุแข็งแรงด้วยหนัง ลักษณะเหมือนลูกฟักตัด มีกระบังรอบ ลงรักสีดำติดปกคอปกหู คล้ายกับเครื่องเกราะของญี่ปุ่น

นี่คือข้อสันนิษฐานต่อ “ฉลองพระองค์-ทรงพระเกศา” ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

อ่านเพิ่มเติม :

• แฟชั่นทรงผม “ทรงมหาดไทย” มาจากไหน? ทำไมถึงฮิต?
• 3 พระธิดาเจ้านครศรีธรรมราช ผู้เป็นเจ้าจอมในพระเจ้าตาก มีใครใดบ้าง?
• “พระเจ้าตาก” ทรงไต่เต้าจาก “ลูกจีนพ่อค้าเกวียน” เป็น “เจ้าเมืองตาก” อย่างไร?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

เชาวน์ รูปเทวินทร์. ย่ำอดีต เล่ม ๒ พระราชประวัติ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับงานกู้อิสรภาพของชาติไทย. กรุงเทพฯ: พี. วาทิน พับลิเคชั่น, 2528.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 21 เมษายน 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ฉลองพระองค์-ทรงพระเกศา” ของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เป็นอย่างไร?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com