กัมพูชาเปิดช่องกฎหมายเพิกถอนสัญชาติ ใครวิจารณ์รัฐบาล เสี่ยงกลายเป็นคนไร้แผ่นดิน

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา สมาชิกรัฐสภากัมพูชา ลงมติเป็นเอกฉันท์แก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อเปิดทางให้รัฐบาลสามารถ เพิกถอนสัญชาติจากบุคคลที่ถูกกล่าวหาว่าร่วมมือกับอำนาจต่างชาติ ซึ่งสร้างความวิตกกังวลให้กับนักสิทธิมนุษยชนทั้งในและต่างประเทศ ว่ากฎหมายนี้อาจถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง ปิดปากฝ่ายตรงข้ามและนักเคลื่อนไหวที่วิจารณ์รัฐบาล

ก่อนหน้านี้ รัฐธรรมนูญกัมพูชาระบุว่า ไม่มีพลเมืองเขมรคนใดจะถูกเพิกถอนสัญชาติ ถูกเนรเทศ หรือส่งตัวให้ประเทศอื่น ยกเว้นด้วยความยินยอมร่วมกัน แต่ถ้อยคำใหม่ที่แก้ไขจะเปลี่ยนเป็น การได้รับ สูญเสีย และเพิกถอนสัญชาติของเขมรจะถูกกำหนดโดยกฎหมาย โกย ริท รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมของกัมพูชา แถลงว่า การแก้ไขครั้งนี้เป็นการเปิดทางให้รัฐบาลสามารถจัดการกับบุคคลที่สมคบกับอำนาจต่างชาติเพื่อต่อต้านประเทศ โดยย้ำว่า ถ้าใครทรยศต่อชาติ ชาติก็จะไม่เก็บไว้ และรัฐบาลเตรียมเสนอร่างกฎหมายลูกเพื่อบังคับใช้ต่อไป

มอนต์เซ เฟร์เรร์ ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยประจำภูมิภาคของแอมเนสตี้ ระบุว่า เรารู้สึกกังวลอย่างยิ่งว่าหากรัฐบาลกัมพูชามีอำนาจเพิกถอนสัญชาติ อำนาจนั้นจะถูกใช้เพื่อปราบปรามผู้วิจารณ์และทำให้พวกเขากลายเป็นบุคคลไร้สัญชาติ

การแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งนี้มีขึ้นหลังจาก ฮุน เซน อดีตนายกรัฐมนตรีและบิดาของ ฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน ออกมาเรียกร้องให้ดำเนินการดังกล่าว เพื่อตอบโต้กลุ่มฝ่ายค้านในต่างประเทศที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลเกี่ยวกับข้อพิพาทชายแดนระหว่างกัมพูชาและไทย ตลอดหลายปีที่ผ่านมา รัฐบาลกัมพูชาถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากประชาคมโลก กรณีการใช้กฎหมายปราบปรามฝ่ายค้านและนักเคลื่อนไหว อาทิ นายเขม สกคา แกนนำฝ่ายค้านซึ่งถูกศาลพิพากษาจำคุก 27 ปี เมื่อปี 2023 ในข้อหากบฏ โดยเจ้าตัวยืนยันปฏิเสธข้อกล่าวหาทั้งหมด ขณะที่ทางการกัมพูชายืนยันว่า การเพิกถอนสัญชาติจะใช้เฉพาะกับบุคคลที่กระทำผิดฐานทรยศหรือทำลายผลประโยชน์ของชาติเท่านั้น หากไม่เข้าข่าย ก็จะไม่ถูกเพิกถอน แต่ยังอาจเผชิญข้อหาทางกฎหมายอื่นแทน