‘วรภัค’ ชี้ ‘ทรัมป์’ เปิดสอบสวนการค้ารอบใหม่ ไทย-คู่แข่งรอบบ้าน โดนเล็งเป้าถ้วนหน้า
The Bangkok Insight
อัพเดต 12 มี.ค. เวลา 02.41 น. • เผยแพร่ 12 มี.ค. เวลา 02.40 น. • The Bangkok Insight"วรภัค" ชี้ ทรัมป์ เปิดสอบสวนการค้ารอบใหม่ เตรียมปูทางขึ้นภาษีนำเข้า อาเซียนโดนถ้วนหน้า สะท้อนประเทศมหาอำนาจ ใช้ภาษีศุลกากร เป็นเครื่องมือทางการค้า
นายวรภัค ธันยาวงษ์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง โพสต์เพจเฟซบุ๊ก ระบุว่า Trump Tariffs กลับมาอีกแล้วครับ เมื่อคืนนี้ผมได้อ่าน บทความ ล่าสุดเรื่องนี้จาก Financial Times ซึ่งดูเหมือนทีมของ Trump จะเริ่มตั้งหลักใหม่ได้หลังจากถูกศาลน็อคมาก่อนหน้านี้ ซึ่งประเทศไทยและคู่แข่งรอบบ้านเราโดนเล็งเป้า กันทั่วหน้าในรอบนี้เช่นกัน
ข่าวล่าสุด - สหรัฐเปิดการสอบสวนการค้ารอบใหม่ เตรียมปูทางขึ้นภาษีนำเข้าอีกครั้ง
1. ภูมิหลัง: คำตัดสินศาลสูงสหรัฐทำให้โครงสร้างภาษีทรัมป์สะดุด
รัฐบาลสหรัฐได้เปิดการสอบสวนทางการค้ารอบใหม่ต่อประเทศคู่ค้าหลายประเทศ รวมถึง สหภาพยุโรป, ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้, จีน และประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลายประเทศ
การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากศาลสูงสหรัฐวินิจฉัยว่า ประธานาธิบดีไม่สามารถใช้กฎหมายภาวะฉุกเฉินเพื่อกำหนดภาษีศุลกากรแบบกว้างขวางได้ ทำให้มาตรการภาษีจำนวนมากของรัฐบาลทรัมป์ถูกตีตก
เพื่อลดช่องว่างดังกล่าว รัฐบาลจึงใช้มาตรการชั่วคราวคือ กำหนด ภาษีนำเข้า 10% กับเกือบทุกประเทศ โดยมาตรการนี้มีอายุเพียง 150 วัน ดังนั้น รัฐบาลจึงต้องเร่งหากลไกทางกฎหมายใหม่เพื่อ สร้างฐานภาษีถาวรแทนที่ของเดิม
2. เครื่องมือใหม่: การสอบสวน กำลังการผลิตล้นตลาด
สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐ (Office of the United States Trade Representative) ภายใต้การนำของ
Jamieson Greer ได้ประกาศเปิดการสอบสวนเกี่ยวกับexcess capacity and production in manufacturing sectors
กล่าวคือ การตรวจสอบว่าประเทศคู่ค้ามีการผลิตเกินความต้องการจนส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมสหรัฐหรือไม่
กลไกนี้มีเป้าหมายสำคัญคือ ใช้เป็น เหตุผลทางกฎหมายเพื่อขึ้นภาษีใหม่ และทำให้สามารถ ปรับภาษีกลับไปสู่ระดับก่อนคำตัดสินของศาล
3. รายชื่อประเทศที่ถูกสอบสวน การสอบสวนครอบคลุมประเทศจำนวนมาก ได้แก่
ยุโรป ประกอบด้วย สหภาพยุโรป, สวิตเซอร์แลนด์ และนอร์เวย์
เอเชีย ประกอบด้วย จีน, ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้, ไต้หวัน, สิงคโปร์, ไทย, เวียดนาม, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, กัมพูชา, บังกลาเทศ, อินเดีย
สหรัฐ ประกอบด้วย เม็กซิโก
การเลือกประเทศเหล่านี้สะท้อนว่ารัฐบาลสหรัฐกำลังพุ่งเป้าไปที่ประเทศที่มีฐานการผลิตอุตสาหกรรมขนาดใหญ่และส่งออกมายังตลาดสหรัฐ
4. ความตึงเครียดกับยุโรป
ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสหรัฐกับสหภาพยุโรปเริ่มตึงเครียดมากขึ้น ก่อนหน้านี้ทั้งสองฝ่ายได้ทำข้อตกลงที่เรียกว่า Turnberry Deal สาระสำคัญคือ EU ลดภาษีสินค้าอุตสาหกรรมและสินค้าเกษตรของสหรัฐลงใกล้ศูนย์ ขณะที่สหรัฐกำหนด tariff 15% ต่อสินค้าจากยุโรป
แต่หลังคำตัดสินของศาล อัตราภาษีใหม่ 10% ถูกบวกเพิ่มบนภาษีเดิม ทำให้ภาษีจริงบางกรณี สูงกว่า 15% เดิม ฝ่ายยุโรปจึงชะลอการให้สัตยาบันข้อตกลง
5. ประเด็นภูมิรัฐศาสตร์ที่ซ้อนอยู่
ความตึงเครียดทางการค้ าไม่ได้เป็นเพียงเรื่องเศรษฐกิจ ก่อนหน้านี้ ทรัมป์เคยขู่ว่าจะขึ้นภาษีประเทศยุโรปหลายประเทศ หากพวกเขาไม่สนับสนุนแผนของสหรัฐในการเข้าควบคุม กรีนแลนด์ ซึ่งทำให้ความสัมพันธ์ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกตึงเครียดมากขึ้น
6. การสอบสวนเพิ่มเติมที่กำลังจะมา รัฐบาลสหรัฐยังเตรียมเปิดการสอบสวนเพิ่มเติมอีกหลายเรื่อง เช่น 1. แรงงานบังคับ (forced labour) ครอบคลุมกว่า 60 ประเทศ 2. ภาษีบริการดิจิทัล 3. ราคายา การสอบสวนเหล่านี้สามารถนำไปสู่มาตรการภาษีหรือข้อจำกัดการค้าเพิ่มเติม
7. มิติการแข่งขันกับจีน การประกาศสอบสวนครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ Scott Bessent และผู้แทนการค้า Jamieson Greer เตรียมเจรจาการค้ากับจีนก่อนการพบกันระหว่าง Donald Trump และ Xi Jinping ดังนั้นมาตรการสอบสวนการค้าจึงอาจเป็นเครื่องมือเพิ่ม leverage ในการเจรจา
8. วิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์
8.1 นี่คือการ สร้างกำแพงภาษีเวอร์ชันใหม่ หลังศาลจำกัดอำนาจภาษีของประธานาธิบดี รัฐบาลจึงหันไปใช้ trade investigations → justification for tariffs แทนการใช้อำนาจฉุกเฉิน
8.2 สหรัฐกำลังเปลี่ยนระบบการค้าโลก แนวโน้มใหม่ของนโยบายการค้าสหรัฐคือ
- การค้าเสรีแบบเดิมลดบทบาทลง
- ประเทศคู่ค้าต้องเจรจา bilateral มากขึ้น
- ภาษีถูกใช้เป็นเครื่องมือ geopolitics
- ประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะถูกกดดันมากขึ้น
รายชื่อประเทศที่ถูกสอบสวนแสดงว่า สหรัฐกำลังจับตา ฐานการผลิตที่แทนจีน เช่น เวียดนาม, ไทย, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย เพราะสหรัฐกังวลว่า China supply chain relocation → ASEAN exports to US
9. Implication สำหรับประเทศไทย การถูกระบุชื่อในรายการสอบสวนมีนัยสำคัญ ความเสี่ยงหลักคือ สหรัฐอาจขึ้นภาษีสินค้าอุตสาหกรรมไทย, supply chain ที่ย้ายจากจีนมาไทยอาจถูก scrutiny และการค้าระหว่างประเทศอาจเข้าสู่ยุค managed trade
สรุป
การเปิดสอบสวนทางการค้ารอบใหม่นี้สะท้อนว่า นโยบายการค้าของรัฐบาลทรัมป์ไม่ได้เปลี่ยน แต่กำลังเปลี่ยนเครื่องมือจากการใช้กฎหมายฉุกเฉิน มาเป็นการใช้ trade investigations เป็นฐานทางกฎหมายในการขึ้นภาษี
ผลลัพธ์คือ โลกกำลังเข้าสู่ยุคใหม่ของการค้า ที่ภาษีศุลกากรกลายเป็น เครื่องมือทางยุทธศาสตร์ของมหาอำนาจ
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- 'ทรัมป์' ประกาศ 'สงครามอิหร่าน' ใกล้ยุติ มั่นใจความสำเร็จทางทหาร ลั่นราคาน้ำมันจ่อลด
- 'วรภัค' สะท้อนเศรษฐกิจไทย แม้ฟื้นตัวเกินคาด ระวังติดหล่มโต 2% กลายเป็น New Normal
- 'ทรัมป์' ลั่น 'ราคาน้ำมันโลกพุ่ง' แค่ชั่วคราว ชี้คุ้มค่าแลกดับภัยนิวเคลียร์อิหร่าน
ติดตามเราได้ที่