พิพิธภัณฑ์มีชีวิต งานหัตถศิลป์ หนุนช่างฝีมือ ยกระดับ ‘ผ้าไทย’ สู่เวทีโลก
ด้วยพระอัจฉริยภาพที่ทรงเป็น “ผู้บุกเบิกแนวคิดความยั่งยืน” อย่างแท้จริง ในฐานะผู้ทรงอุปถัมภ์งานหัตถศิลป์ไทย ผู้ทรงสนับสนุนช่างฝีมือ และผู้ทรงเป็นสัญลักษณ์แห่งวงการแฟชั่น ผู้ยกระดับสิ่งทอไทยสู่เวทีโลกอย่างน่าภาคภูมิ
มรดกอันล้ำค่าแห่งผ้าไทย
พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นับเป็นแหล่งเรียนรู้ และดำรงไว้ซึ่งการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมอันสำคัญยิ่งของประเทศไทย ก่อกำเนิดขึ้นจากพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยพระราชปณิธานอันแน่วแน่ที่จะสืบสานการทอผ้าไทยโดยพสกนิกรของพระองค์ให้มีอาชีพที่มั่นคง และสร้างรายได้ที่ดีเพื่อจุนเจือครอบครัว รวมถึงเปิดโอกาสให้ประชาชนได้ศึกษาเกี่ยวกับผ้าไทย และประวัติศาสตร์เครื่องแต่งกายของคนไทยอย่างลึกซึ้ง
การดำเนินงานครั้งสำคัญเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2546 เมื่อสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตใช้อาคารหอรัษฎากรพิพัฒน์ ซึ่งตั้งอยู่ในเขตพระราชฐาน เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ
หลังเตรียมการต่อเนื่องแล้วเสร็จ พิพิธภัณฑ์ผ้าฯได้เปิดดำเนินการเป็นทางการในวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 ซึ่งเป็นศูนย์กลางในการเก็บรักษา และเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับผ้าไทยตราบจนปัจจุบัน
โดยมีวัตถุประสงค์อันทรงคุณค่าของการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้คือ เพื่อการรวบรวมและจัดเก็บรักษา “ผ้าไทย” รวมถึงทุกสิ่งอย่างที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งมีการจัดแสดงงานหัตถศิลป์ เพื่อนำเสนอผ้าอันทรงคุณค่าของราชสำนัก ไฮไลต์คือ การจัดแสดงฉลองพระองค์ของสมเด็จพระพันปีหลวง ที่ทรงนำความเป็นไทยออกไปสู่สากล ทำให้คนทั่วโลกได้รู้จักผ้าไทยที่มีความวิจิตร
รวมถึงผ้าพื้นเมืองต่าง ๆ ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นทั่วประเทศไทย และฝีมือเชิงช่างของคนไทยที่มีการพัฒนาต่อเนื่องจากอดีตสู่ปัจจุบัน ทั้งการทอ การออกแบบลวดลาย และการตัดเย็บอย่างประณีตเลอค่า
ทั้งนี้ เพื่อการสืบสานพระราชปณิธาน และอนุรักษ์การทอผ้าของไทยให้ดำรงอยู่เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมของชาติสืบไป
พิพิธภัณฑ์ผ้าฯแห่งนี้จึงไม่ใช่เป็นเพียงสถานที่การจัดแสดงงานเท่านั้น แต่ยังเป็น “ศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้” ที่จะช่วยถ่ายทอดเรื่องราว และประวัติศาสตร์คุณค่าของผ้าไทยจากอดีตสู่อนาคต เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่อยู่คู่แผ่นดินไทยตลอดไป
จัดแสดงฉลองพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ที่ทรงนำความเป็นไทยออกไปสู่สากล
จัดแสดงผ้าสวยงาม ปัก-ถัก-ทอ
นิทรรศการมีการจัดแสดงงานผสานความงามของผ้าไทย และภูมิปัญญาเชิงช่าง พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ได้ออกแบบการจัดแสดงอย่างสร้างสรรค์ เน้นการผสานงานหัตถศิลป์เข้ากับความรู้เชิงประวัติศาสตร์ และเทคนิคการผลิต
พร้อมนำเสนอผ้าที่มีความสวยงาม เป็นเอกลักษณ์จากภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ โดยเฉพาะการจัดแสดงผ่านผลงานศิลปะสื่อผสมร่วมสมัย ที่สร้างสรรค์ขึ้นจากผ้ามูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในพื้นที่ต่าง ๆ สะท้อนให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ และการต่อยอดมรดกผ้าไทยในรูปแบบใหม่ ทำให้เกิดการเรียนรู้เชิงลึก นอกเหนือจากการชื่นชมในความงามแล้ว ประชาชนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับกระบวนการผลิตอย่างละเอียด ทั้งการปัก-ถัก-ทอ ในผ้าแต่ละประเภท เพื่อให้เห็นคุณค่าของงานหัตถศิลป์ไทยที่ต้องอนุรักษ์ไว้สืบไป
ส่วนร้านพิพิธภัณฑ์เป็นร้านจำหน่ายหนังสือ และผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ของพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ตลอดจนผลิตภัณฑ์ของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทั้งในแบบดั้งเดิม และแบบร่วมสมัย เช่น สินค้าตกแต่งบ้าน เครื่องแต่งกายที่ทำจากผ้าฝ้าย ผ้าไหม เครื่องประดับ เครื่องจักสาน เครื่องเขียน และดอกไม้ประดิษฐ์ เป็นต้น นอกจากนี้ ร้านพิพิธภัณฑ์ยังจำหน่ายสินค้าที่ออกแบบขึ้นมาพิเศษ เพื่อให้เกี่ยวเนื่องกับนิทรรศการที่จัดแสดงด้วย
พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สถานที่ตั้งอยู่ในพระบรมมหาราชวัง เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 09.00-16.30 น. (เข้าชมรอบสุดท้ายเวลา 15.30 น.)
จากพระราชปณิธาน… สู่มรดกแห่งแผ่นดิน
กลุ่มบริษัทสยามพิวรรธน์ น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จัดนิทรรศการ “จากพระราชปณิธาน…สู่มรดกแห่งแผ่นดิน” เพื่อน้อมถวายความอาลัยและรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอันหาที่สุดมิได้ โดยนำพระราชกรณียกิจในด้านต่าง ๆ ตลอดพระชนมชีพ ที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทย นำมาซึ่งประโยชน์สุข และความเจริญมั่นคงของประเทศ อีกทั้งยังสะท้อนให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพที่ทรงเป็น “ผู้บุกเบิกแนวคิดความยั่งยืน” ของประเทศไทยอย่างแท้จริง มาจัดแสดง ระหว่างวันที่ 7-20 พฤศจิกายน 2568 ณ อาร์ต จีเวล ชั้น 5 สยามพารากอน
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : พิพิธภัณฑ์มีชีวิต งานหัตถศิลป์ หนุนช่างฝีมือ ยกระดับ ‘ผ้าไทย’ สู่เวทีโลก
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net