สุริยุปราคา 2563 เปิดสารพัดวิธีการชมปรากฏการณ์แบบปลอดภัย ไร้กังวล!

สุริยุปราคา 2563 "สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ" เปิดสารพัดวิธีชม "สุริยุปราคาบางส่วน" เหนือฟ้าเมืองไทยอย่างปลอดภัย ไร้กังวล พร้อมเตือน!! ห้ามสังเกตด้วยตาเปล่าเด็ดขาด

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ได้แนะนำวิธีการรับชม "สุริยุปราคา" โดยระบุว่า NARIT มาแนะนำสารพัดวิธีชม #สุริยุปราคาบางส่วนเหนือฟ้าเมืองไทย วันที่ 21 มิถุนายน 2563 ให้ปลอดภัยไร้กังวล!

การสังเกตปรากฏการณ์สุริยุปราคานั้น เป็นการสังเกตดวงอาทิตย์โดยตรง จึงต้องใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่ง #ห้ามสังเกตด้วยตาเปล่าเด็ดขาด การจ้องมองดวงอาทิตย์โดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน อาจนำอันตรายมาสู่ดวงตาถึงขั้นทำให้ตาบอดได้ สำหรับวิธีการสังเกตดวงอาทิตย์โดยทั่วไป แบ่งออกเป็น 2 วิธี

วิธีที่ 1 การสังเกตดวงอาทิตย์ทางตรง

• สังเกตดวงอาทิตย์ด้วยตาผ่านอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น
• กล้องโทรทรรศน์สำหรับดูดวงอาทิตย์โดยเฉพาะ
• กล้องโทรทรรศน์ที่ติดแผ่นกรองแสงดวงอาทิตย์
• แว่นดูดวงอาทิตย์ที่ทำจากแผ่นกรองแสงแบล็คพอลิเมอร์หรือแผ่นกรองแสงไมลาร์
• อุปกรณ์ง่าย ๆ เช่น กระจกแผ่นกรองแสงสำหรับหน้ากากเชื่อมโลหะ เบอร์ 14 หรือมากกว่า

การสังเกตดวงอาทิตย์ทางตรงต้องใช้อุปกรณ์กรองแสงที่มีคุณภาพสำหรับกรองแสงอาทิตย์โดยเฉพาะ และไม่ควรจ้องดวงอาทิตย์นานเกิน 5 วินาทีต่อครั้ง ควรหยุดพักเป็นระยะๆ เพื่อให้เกิดความปลอดภัย

สิ่งที่ไม่ควรใช้

• ฟิล์มเอกซเรย์
• ฟิล์มถ่ายรูปใช้แล้ว
• แผ่นซีดี
• แว่นกันแดด
• กระจกรมควัน
• แผ่นฟิล์มกรองแสงสีดำที่ใช้ติดกระจกรถยนต์

อุปกรณ์ดังกล่าว มีประสิทธิภาพในการกรองแสงไม่เพียงพอ แม้จะกรองความเข้มแสงออกไปได้ แต่ไม่สามารถกรองแสงบางช่วงคลื่นที่เป็นอันตรายต่อสายตาออกไปได้

วิธีที่ 2 การสังเกตดวงอาทิตย์ทางอ้อม

ดูแสงของดวงอาทิตย์ผ่านฉากรับภาพหรือใช้หลักการของกล้องรูเข็ม

• ใช้กล้องโทรทรรศน์รับแสงจากดวงอาทิตย์แล้วตั้งฉากรับภาพที่ออกมาจากเลนส์ใกล้ตา
• ฉายภาพดวงอาทิตย์จากโซลาร์สโคป
• สังเกตจากแสงอาทิตย์ที่ลอดผ่านต้นไม้ตกบนพื้นหรือกำแพง จะมองเห็นเป็นเงาเสี้ยวของดวงอาทิตย์ได้
• ประดิษฐ์กล้องรูเข็มอย่างง่าย ใช้หลักการรวมแสงให้ไปฉายบนฉากรับภาพ โดยเจาะรูเล็กๆ บนวัสดุที่ต้องการ นำไปตั้งไว้กลางแจ้ง แสงแดดจะลอดผ่านรูดังกล่าวตกลงบนฉาก ซึ่งอาจเป็นกระดาษ พื้นโต๊ะ หรือพื้นดิน ขนาดของรูที่เจาะไม่มีผลต่อภาพบนฉาก แต่จะมีผลต่อความคมชัดและความสว่างของภาพ

การสังเกตดวงอาทิตย์ทางอ้อมเป็นวิธีที่มีความปลอดภัยไม่เกิดอันตรายต่อดวงตาและช่วยให้สามารถดูปรากฏการณ์ดังกล่าวได้ทีละหลายคน

สำหรับใครที่อยากบันทึกภาพขณะเกิดสุริยุปราคาบางส่วนเก็บไว้เป็นที่ระลึก ต้องระมัดระวังการบันทึกภาพดวงอาทิตย์ด้วยกล้องดิจิตัล โดยเฉพาะกล้องถ่ายภาพ DSLR ที่ติดเลนส์กำลังขยายสูง #ห้ามถ่ายภาพดวงอาทิตย์โดยปราศจากแผ่นกรองแสง และ #ห้ามใช้ตาเล็งดวงอาทิตย์จากช่องมองภาพโดยตรงเด็ดขาด เนื่องจากเลนส์ของกล้องเหล่านี้มีคุณสมบัติในการรวมแสงและความร้อน ภาพของดวงอาทิตย์ที่ได้จากอุปกรณ์ดังกล่าวจะมีความสว่างจ้ามาก อาจทำให้ตาบอดได้ทันทีและอาจเกิดความเสียหายต่อตัวอุปกรณ์ดังกล่าวได้เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม ในปีนี้ เนื่องด้วยสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด 19 สดร. จึงปรับเปลี่ยนรูปแบบกิจกรรมจากการตั้งจุดสังเกตการณ์หลักเพื่อให้บริการประชาชน มาเป็นการถ่ายทอดสดปรากฏการณ์สุริยุปราคาบางส่วนจากหอดูดาวภูมิภาคทั้ง 4 แห่ง ของ สดร. ได้แก่

• อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ. แม่ริม จ. เชียงใหม่
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติฯ นครราชสีมา
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติฯ ฉะเชิงเทรา
• หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติฯ สงขลา

ทั้งนี้ สุริยุปราคาบางส่วนเหนือฟ้าเมืองไทย เริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ 13:00 - 16:10 น. และสามารถติดตามได้ทางเพจเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ 

NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ รายงานว่า การเกิดปรากฏการณ์ "สุริยุปราคาวงแหวน" แนวคราสวงแหวนพาดผ่านสาธารณรัฐอัฟริกากลาง คองโก เอธิโอเปีย ตอนใต้ของปากีสถาน ตอนเหนือของอินเดีย และสาธารณรัฐประชาชนจีน ส่วนประเทศไทยจะเห็นเป็น "สุริยุปราคาบางส่วน" ดวงจันทร์บดบังดวงอาทิตย์เพียงบางส่วน ทำให้มองเห็นดวงอาทิตย์เว้าแหว่ง สามารถสังเกตได้ในช่วงเวลาประมาณ 13:00 - 16:10 น. ตามเวลาประเทศไทย ดวงอาทิตย์จะปรากฏเว้าแหว่งมากที่สุด เวลาประมาณ 14:49 น. สังเกตได้ทุกภูมิภาคของไทย แต่ละภูมิภาคจะมองเห็นดวงอาทิตย์เว้าแหว่งมากน้อยแตกต่างกันดังนี้

• ภาคเหนือ ดวงอาทิตย์จะถูกบดบังมากที่สุดที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย ประมาณ 63%
• กรุงเทพมหานคร ดวงอาทิตย์จะถูกบดบังประมาณ 40%
• ภาคใต้ ดวงอาทิตย์จะถูกบดบังน้อยที่สุดที่ อ.เบตง จ.ยะลา ประมาณ 16%

#สุริยุปราคา เป็นปรากฏการณ์ที่ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลก โคจรมาอยู่ในแนวเดียวกัน มีดวงจันทร์อยู่ตรงกลาง เมื่อสังเกตจากโลกจะเห็นดวงจันทร์เคลื่อนที่เข้ามาบดบังดวงอาทิตย์

สำหรับ #สุริยุปราคาบางส่วน เกิดจากโลก ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์ไม่ได้เรียงอยู่ในแนวเดียวกัน ดวงจันทร์จึงบดบังดวงอาทิตย์เพียงบางส่วนเท่านั้น ทำให้มีเพียงเงามัวของดวงจันทร์ทอดผ่านพื้นผิวโลก ผู้สังเกตบนโลกภายในบริเวณที่เงามัวของดวงจันทร์พาดผ่านจะเห็นดวงอาทิตย์ถูกดวงจันทร์บดบังเพียงบางส่วนเท่านั้น

สำหรับปรากฏการณ์สุริยุปราคาครั้งต่อไปที่สามารถสังเกตได้ในประเทศไทยคือ สุริยุปราคาบางส่วน ในวันที่ 2 สิงหาคม 2570 ซึ่งจะต้องรออีก 7 ปีต่อจากนี้เลยทีเดียว

ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• สุริยุปราคา 2563 ปรากฎการณ์ดวงจันทร์บดบังดวงอาทิตย์ บอกอะไรเราบ้าง!
  

• ’21 มิถุนายน 2563′ เตรียมพร้อมรับปรากฎการณ์ ‘สุริยุปราคา’ และ ‘วันครีษมายัน’
  

• 21 มิถุนายน 2563 วันราหูอมอาทิตย์ ‘หมอช้าง’ เตือน 2 ราศีต้องระวังเป็นพิเศษ!