ฤดูดักแมลง เมนูยอดนิยม อุดมโปรตีน
ในช่วงหน้าหนาวที่มาถึง นอกจากจะเป็นช่วงเก็บเกี่ยวแล้วยังเป็นช่วงที่ชาวบ้านตามต่างจังหวัด ดักแมลงอีกด้วย แมลงที่เห็นตามตลาดไม่ว่าจะเป็นคั่วหรือทอดก็มาจากที่ได้จากไฟดักแมลงที่ชาวบ้านนำมาล่อแมลงที่มาเล่นแสงไฟแล้วตกลงกะละมังใส่น้ำที่ชาวบ้านใส่ไว้ไม่ให้แมลงที่มาเล่นแสงไฟยามค่ำคืนหนีไปได้
วิธีทำไฟดักแมลงมีขั้นตอน ดังนี้
1. ขุดหลุมสำหรับฝังไม้ไผ่ 2 หลุม ลึกประมาณ 20 เซนติเมตร
2. ฝังไม้ไผ่ยาวประมาณ 1 เมตรครึ่ง
3. นำสังกะสีมาผูกระหว่างเสา 2 เสาให้พื้นลอยพอจะให้วางกะละมังได้ด้านล่างได้ (วางกะละมังไว้ 2 ใบ ใส่น้ำครึ่งกะละมัง เพื่อดักแมลง)
4. ผูกไม้เหนือสังกะสี ตรงนี้จะติดหลอดไฟไว้ 1 หลอด
5. ผูกไม้ไผ่ยาวประมาณ 5 เมตร ไว้กับเสาอีกข้าง ด้านบนติดหลอดไฟนีออน ด้านบนคลุมด้วยถังน้ำพลาสติกเพื่อกันฝน ต่อไฟฟ้า จะเปิดไฟในช่วงหัวค่ำไปจนถึงสว่าง สำหรับราคาหลอดไฟจะมีราคาประมาณชุดละ 250 บาทที่มีจำหน่ายตามร้านค้าที่พร้อมนำมาติดตั้งใช้ดักแมลงได้เลย แต่ชาวบ้านส่วนใหญ่จะมีหลอดไฟชุดดักแมลงอยู่แล้ว ถ้าเลยช่วงหน้าดักแมลงไปแล้วก็จะกู้เก็บไว้แล้วจะมาดักใหม่อีกครั้งเมื่อถึงหน้าดักแมลง สำหรับไฟล่อแมลงจะมีแมลงต่างๆ มาติด เช่น แมงกระชอน จิ้งหรีด แมงสะดิ้ง แมงจินูน แมงตับเต่า แมงดา แมงมัน (คล้ายตั๊กแตนสีเขียว) สำหรับราคาขายแมลงจะอยู่กิโลกรัมละ 150 บาทเป็นอย่างต่ำ หากนำไปขายถ้าทำสุกแล้วจะขายกิโลกรัมละ 200 บาท ถ้าเป็นแมงดาตัวผู้จะขายตัวละ 10 บาท คนจะซื้อไปทำตำพริกเพราะมีกลิ่นหอม
การดักไฟแมลง (ทางอีสานเรียกว่า ไต้แมง) จะอยู่เฉพาะช่วงหน้าหนาวช่วงเดือนกันยายนถึงเดือนมกราคม และจะรื้อเสาไฟดักแมลงในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนกุมภาพันธ์ เมื่อย่างเข้าสู่หน้าร้อน แต่เท่าที่สอบถามผู้ที่ดักแมลงมักจะบอกว่าการดักแมลงให้สังเกตว่าอยู่ในช่วงข้าวกำลังโตเพราะช่วงนี้แมลงจะมีแหล่งอาหารนั่นก็คือทุ่งข้าวนั่นเอง แต่พอเลยหน้าเก็บเกี่ยวไปแล้ว แมลงต่างๆ ก็จะไม่มีที่หลบภัย การเสียบไฟดักแมลง จะเปิดไฟช่วงเวลา 18.00 ถึงช่วงฟ้าสว่างจะเก็บช่วง 22.00-23.00 น. กับช่วงเช้าประมาณตี 5 ถ้ามีแมลงมาตกกะละมังเยอะก็จะเก็บคืนละ 2-3 ครั้ง เฉลี่ยแต่ละหลักจะได้คืนละประมาณ 1 กิโลกรัม
แมลงคั่ว
1. เทน้ำใส่กะละมังสักเล็กน้อย ตั้งไว้จนน้ำเดือด
2. หั่นตะไคร้ ใบเตย ใบมะกรูด เป็นชิ้นเล็กๆ ใส่กระทะแล้วเหยาะเกลือ ผงชูรส และน้ำตาลนิดหน่อย
ตั้งกระทะจนน้ำเดือด เมื่อปรุงรสได้ตามที่ชอบแล้วก็ใช้ทัพพีคนคลุกเคล้าแมลงกับเครื่องสมุนไพรจนกว่าน้ำจะแห้งขลุกขลิก ไม่ถึง 30 นาที ขึ้นอยู่กับปริมาณของแมลง ถ้าแมลงเยอะจะใช้เวลานาน สังเกตว่าถ้าแมลงเปลี่ยนสีแล้วก็ถือว่าสุก
แมลงทอด
หากเป็นบางคนที่ดักแมลงมาได้จะนำไปทอดก็อร่อยเช่นกัน ตัวอย่างเช่น แมลงทอด ตั๊กแตนทอดที่เห็นตามรถเข็น รถพ่วงข้างหรือตามสตรีตฟู้ดทั่วไป ถ้าเป็นตั๊กแตนทอด แมลงทอดจะขายขีดละ 20 บาท 3 ขีด 50 บาท ส่วนในชุมชนจะขายแล้วแต่ว่าชุมชนนั้นจะขายยังไง แต่ถ้าเป็นตลาดหรือแหล่งท่องเที่ยวก็จะขายแพงหน่อย หากเป็นในเมืองจะขายถ้วยเล็กๆ ราคา 20 บาท เหยาะซอสแบบสเปร์ฉีดจี๊ดๆ เป็นละอองฝอย แบบที่เห็นตามสตรีตฟู้ดที่นักท่องเที่ยวชอบซื้อรับประทานกันนั่นแหละครับ
วิธีทอดแมลง เริ่มจากเทน้ำมันลงกระทะเทแมลงกับใบเตยที่หั่นเตรียมไว้ลงกระทะไม่ถึง 5 นาที รอจนแมลงเปลี่ยนสี พลิกกลับไปมา พอแมลงเปลี่ยนสีก็ใช้กระชอนตักใส่ชามแล้วโรยด้วยรสดี เพียงเท่านี้ก็จะได้แมลงทอดกรุบกรอบน่ารับประทานครับ