ชัวร์ก่อนแชร์: บุหรี่ไฟฟ้าไม่ทำให้เกิด “โรคปอดป๊อปคอร์น” จริงหรือ?

15 มิถุนายน 2568
แปลและเรียบเรียงบทความ : อดิศร สุขสมอรรถ
ตรวจทานและพิสูจน์อักษร : คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ข้อมูลน่าสงสัย :

มีข้อมูลน่าสงสัยเกี่ยวกับอันตรายของบุหรี่ไฟฟ้าเผยแพร่ทางสื่อสังคมออนไลน์ เมื่อมีข้อมูลที่สรุปว่า โรคปอดป๊อปคอร์นหรือหลอดลมฝอยอักเสบอุดกั้น อาจไม่มีความเกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่ไฟฟ้า

บทสรุป :

1.โรคปอดป๊อปคอร์น เป็นชื่อเรียกของโรคหลอดลมฝอยอักเสบอุดกั้น
2.สาเหตุมาจากสารไดอะเซทิล ที่ช่วยให้ข้าวโพดคั่วมีกลิ่นหอมเนย
3.ปัจจุบันมีการยกเลิกใช้สารไดอะเซทิลในข้าวโพดคั่วแล้ว แต่กลับพบการใช้ในบุหรี่ไฟฟ้า

FACT CHECK : ตรวจสอบข้อเท็จจริง :

โรคปอดป๊อปคอร์นจากสาร Diacetyl

โรคหลอดลมฝอยอักเสบอุดกั้น เป็นที่รู้จักทั่วไปในชื่อ โรคปอดป๊อปคอร์น เนื่องจากพบการระบาดอย่างแพร่หลายในกลุ่มผู้ป่วยที่ทำงานในโรงงานอบข้าวโพดคั่วในช่วงต้นยุค 2000s

สาเหตุเนื่องจากการอบข้าวโพดคั่วในสมัยก่อน ยังมีการเติมสารไดอะเซทิล (Diacetyl) เพื่อทำให้ข้าวโพดคั่วมีกลิ่นหอมเนย

แม้สารไดอะเซทิลจะไม่เป็นอันตรายสำหรับการบริโภค แต่ส่งผลเสียต่อระบบทางเดินหายใจหากสูดดมเป็นเวลานาน เพราะการสะสมสารไดอะเซทิลทำให้เกิดการอักเสบที่ผนังหลอดเลือดในปอด เกิดเนื้อเยื่อแผลเป็นที่ผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดแคบลง นำไปสู่โรคหลอดลมฝอยอักเสบอุดกั้น

แม้ภายหลังจะมีการห้ามใช้สารไดอะเซทิลผลิตข้าวโพดคั่วหรืออาหารอื่น ๆ แต่กลับพบการใช้สารไดอะเซทิลเป็นส่วนประกอบในน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าอย่างแพร่หลาย

บุหรี่ไฟฟ้าในอังกฤษไม่มีสารไดอะเซทิล

หน่วยงานสาธารณสุขของอังกฤษ ปฏิเสธการเชื่อมโยงโรคปอดป๊อปคอร์นกับการสูบบุหรี่ไฟฟ้า เนื่องจากสหราชอาณาจักรมีกฎหมายห้ามเติมสารไดอะเซทิลในบุหรี่ไฟฟ้า จึงเป็นสาเหตุให้การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในสหราชอาณาจักร ไม่เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดลมฝอยอักเสบอุดกั้น

แต่กระนั้น สารไดอะเซทิลกลับพบอย่างแพร่หลายในบุหรี่ไฟฟ้าที่จำหน่ายนอกสหราชอาณาจักร

บุหรี่ไฟฟ้าทั่วไปมีสารไดอะเซทิล

นักวิจัยของมหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ดนำตัวอย่างบุหรี่ไฟฟ้า 51 ยี่ห้อมาทำการตรวจสอบ พบว่ามีถึง 39 ยี่ห้อหรือเกือบ 80% ที่มีสารไดอะเซทิลเป็นส่วนประกอบในน้ำยา

ผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าที่ได้รับสารไดอะเซทิลเป็นเวลานาน เพิ่มความเสี่ยงการป่วยเป็นโรคปอดป๊อปคอร์น อาการที่สังเกตได้คือ อาการไอ หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด รู้สึกเหนื่อยง่าย และมีอาการไข้

นอกจากสารไดอะเซทิลในบุหรี่ไฟฟ้า โรคปอดป๊อปคอร์นยังพบได้บ่อยในกลุ่มผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะ

50% ของผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดปลูกถ่ายปอด มีความเสี่ยงป่วยเป็นโรคปอดป๊อปคอร์นในช่วง 5 ปีหลังจากผ่าตัด

10% ของผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดปลูกถ่ายไขกระดูก มีความเสี่ยงป่วยเป็นโรคปอดป๊อปคอร์นในช่วง 5 ปีหลังจากผ่าตัด

โรคปอดป๊อปคอร์นไม่ใช่โรคติดต่อ แต่มีความเสี่ยงจากควันบุหรี่มือสอง

แม้ผู้ป่วยโรคปอดป๊อปคอร์นจะไม่สามารถส่งต่อโรคไปติดยังคนรอบข้างได้ แต่การสัมผัสควันบุหรี่มือสองจากการอยู่ใกล้ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าที่มีสารไดอะเซทิล เพิ่มความเสี่ยงเป็นโรคหลอดลมฝอยอักเสบอุดกั้นได้เช่นกัน

การสูบบุหรี่ไฟฟ้ายังเพิ่มความเสี่ยงภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอด (Pneumothorax) ซึ่งปกติมักพบในผู้ป่วยเพศชายร่างผอมสูง เนื่องจากในช่วงที่ร่างกายเติบโตอย่างรวดเร็วในวัยเด็ก ทำให้เกิดรอยแผลที่ด้านบนของปอด การประสบอุบัติเหตุและการสูบบุหรี่จัด เพิ่มความเสี่ยงการเกิดรอยรั่วบริเวณดังกล่าว นำไปสู่ภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดในที่สุด

สตีเฟน บรอดเดอริก ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคมะเร็งปอด โรงพยาบาล Johns Hopkins Hospital อธิบายว่า ปัจจุบันพบผู้ป่วยภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดในกลุ่มวัยรุ่นมากขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะปฏิเสธว่าตนเองไม่เคยสูบบุหรี่ แต่จริง ๆ ต่างล้วนสูบบุหรี่ไฟฟ้ามาก่อน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงไม่ต่างกัน

สตีเฟน บรอดเดอริก ย้ำว่า ผลเสียจากการสูบบุหรี่มวนมีความชัดเจนจากฐานข้อมูลที่รวบรวมมากว่า 6 ทศวรรษ ต่างจากผลเสียจากการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ที่ยังไม่รู้อย่างแน่ชัดว่าสารตัวใดในนั้นจะส่งผลเสียในระยะสั้นหรือระยะยาวอย่างไร

แต่การที่วงการแพทย์มีความรู้พื้นฐานว่า การสูบบุหรี่มวนส่งผลให้อนุภาคขนาดเล็กในยาสูบแทรกซึมผ่านเนื้อเยื่อของระบบทางเดินหายใจ และเป็นสาเหตุการเกิดโรคมะเร็ง ปัจจัยเดียวกันนั้นก็มีความเป็นไปได้อย่างสูงว่าจะเกิดขึ้นกับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าเช่นกัน

ข้อมูลอ้างอิง :

https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/what-does-vaping-do-to-your-lungs
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22590-popcorn-lung-bronchiolitis-obliterans
https://www.lung.org/blog/popcorn-lung-risk-ecigs
https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/causes-of-cancer/does-vaping-cause-popcorn-lung