MIND: คนพูดรู้ตัวได้ยังว่าคนฟังรู้สึก ‘Toxic’ เช็ก 5 สัญญาณการสื่อสารที่บั่นทอนคนฟัง พร้อมวิธีปรับตัวเพื่อการพูดคุยที่ดีขึ้น
ปัจจุบันการพูดคุยสื่อสารได้กลายเป็นหนึ่งในสกิลจำเป็นในชีวิต แต่หลายคนอาจไม่เคยสังเกตวิธีการพูดคุยของตัวเอง ที่แท้จริงแล้วอาจสร้างความรู้สึกไม่ดีให้กับคนฟังได้
วันนี้Brandthink จึงอยากชวนทุกคนมาเช็ก5 พฤติกรรมการพูดคุยที่สามารถสร้างความ Toxic ให้กับคู่สนทนา พร้อมวิธีปรับตัวเพื่อให้สถานการณ์ความสัมพันธ์ดีขึ้น
1 – การพูดตัดบท
การที่มีคนกำลังพูดอยู่แต่ถูกตัดบทสนทนาหรือตอบกลับโดยที่ยังไม่ได้ตั้งใจฟังสิ่งที่ผู้พูดกำลังพูดจริง ๆ โดยที่ไม่ได้สังเกตหรือสนใจความรู้สึกที่ผู้พูดแสดงออกมา สิ่งนี้เป็นพฤติกรรมที่สร้างความรู้สึกไม่ดีให้กับคู่สนทนา เพราะการสื่อสารที่ดีไม่ใช่แค่การได้ยินคำพูดเท่านั้น แต่ต้องเป็นการใส่ใจคู่สนทนาจริง ๆ หรือดังที่แอนน์ วิลคอมม์(Anne Willkomm) อาจารย์ภาควิชาการสื่อสารมหาวิทยาลัย Drexel University ประเทศสหรัฐอเมริกาแนะว่า
อาจเริ่มจากการฝึกยอมรับว่าเราไม่จำเป็นต้องพูดทุกอย่างให้จบในวินาทีนั้น เราสามารถรออย่างใจเย็น หรือตอบกลับที่หลังได้ ทั้งนี้หากจำเป็นต้องพูดขณะนั้นจริงควรมีการพูดขออภัยหรือทำความเข้าใจกับผู้พูดก่อนที่จะพูดขึ้น
2 – การพูดที่วนกลับมาที่ตัวเองเสมอ
เป็นลักษณะที่เมื่อมีการสนทนากัน แต่บทสนทนานั้นมักถูกเปลี่ยนความสนใจกลับมาที่ตัวผู้พูดอยู่เสมอทำให้การสนทนาเป็นเหมือนการสนทนาแบบฝ่ายเดียว ซึ่งการพูดคุยเช่นนี้สามารถนำไปสู่การมองข้ามใจความสำคัญที่อีกฝ่ายพูด โดยวิธีการปรับควรให้โอกาสให้อีกฝ่ายได้พูด ทบทวนหรือถามคำถามให้อีกฝ่ายได้พูดด้วย เนื่องจากการทำเช่นนี้สร้างความรู้สึกของการสนทนาระหว่างกันมากกว่าการพูดอยู่ฝ่ายเดียว หรือในอีกทางผู้ฟังอาจจะเป็นผู้เริ่มขอพูดคุยก่อนเพื่อให้อีกฝ่ายรับรู้ด้วย
3 – การพูดโจมตีบุคลิกแทนการพูดในประเด็นจริง
เมื่อมีความเห็นไม่ตรงกันผู้พูดไม่ได้แสดงความคิดเห็นออกไป แต่กลับวิจารณ์ที่บุคลิกแทน เช่น วิจารณ์น้ำเสียง ท่าทาง ซึ่งสิ่งนี้สามารถสร้างความเจ็บปวดให้กับผู้ฟังได้ ดังนั้นหากจะแก้ไขควรเริ่มจากการรับฟังพร้อมทั้งเปิดพื้นที่ให้กับความเห็นต่าง และหลีกเลี่ยงการพาดพิงไปที่ตัวบุคคล ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับบทสนทนา
4 – การพูดให้อีกฝ่ายรู้สึกผิดเกินจริง
เป็นการพูดคุยที่ทำให้อีกฝ่ายต้องรู้สึกผิดทั้งที่ไม่ได้เป็นเช่นนั้น เช่น การพูดในลักษณะว่า“คุณไม่เข้าใจฉัน” หรือ “คุณทำให้ฉันรู้สึกแย่ตลอด” ซึ่งการพูดในลักษณะนี้ทำให้ผู้ฟังไม่กล้าที่จะแสดงความคิดเห็น และรู้สึกผิดกับคำพูดมากเกินไป ซึ่งวิธีการปรับตัวควรเริ่มจากการพูดคุยกันถึงความรู้สึกที่แท้จริง ขณะที่ผู้ฟังสามารถเป็นผู้บอกกล่าวก่อนเพื่อให้ผู้พูดรับรู้ว่าสิ่งที่พูดสร้างความรู้สึกผิดที่เกินจริงต่อตัวเราก่อนได้
5 – การหลีกเลี่ยงที่จะพูดคุยเรื่องจริงจัง
เป็นพฤติกรรมที่ต้องการรักษาความสงบจนต้องเปลี่ยนเรื่องสนทนา หรือรีบจบสนทนาทั้งที่เป็นเรื่องที่ควรพูดคุยกัน ซึ่งการทำเช่นนี้สามารถสร้างความรู้สึกโดดเดี่ยวให้กับคู่สนทนา โดยวิธีการปรับตัวควรเริ่มจากการค่อย ๆ ปรับมุมมอง ยอมรับความเป็นจริงและเปิดใจที่จะสนทนาในหัวข้อที่จริงจังมากขึ้นเพื่อที่จะได้ร่วมกันแก้ปัญหาแทนการหนีปัญหา
เพราะการพูดคุยไม่ใช่แค่เรื่องของคำพูด แต่คือพื้นที่ของ‘ความสัมพันธ์’ ที่ต่างฝ่ายต่างควรได้รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่า ได้รับฟัง และรู้สึกปลอดภัยทางความรู้สึก ทั้งนี้บางครั้งคนพูดอาจไม่ได้ตั้งใจให้คำพูดของตนไปบั่นทอนใคร และคนฟังเองก็ไม่ได้อยากเก็บทุกอย่างมาคิดให้เจ็บใจ
ดังนั้นถ้าเราเริ่มหันมา‘ใส่ใจ’ การสื่อสารต่อกันมากขึ้นก็จะทำให้การสนทนานั้นไม่สร้างความเจ็บปวดให้แก่กันและกันได้