“วัดพระธาตุดอยสุเทพ” ทำไมถึงเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของชาวปีมะแม?
วัดพระธาตุดอยสุเทพ เชียงใหม่ ทำไมถึงเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของชาวปีมะแม?
วัดพระธาตุดอยสุเทพ เชียงใหม่เป็นวัดที่มีชื่อเสียงและได้รับความนับถือจากคนทั่วสารทิศ เมื่อแวะมาเยี่ยมเยียนหรือท่องเที่ยวที่ จ. เชียงใหม่ ก็ต้องมาสักการะสักหนึ่งหนเพื่อความเป็นสิริมงคลในชีวิต ยิ่งใครเกิด “ปีมะแม”ต้องห้ามพลาด เพราะวัดแห่งนี้มีพระธาตุประจำวันเกิดของคนที่เกิดปีมะแม และนอกจากเรื่องสายมูแล้ว ยังมีเกร็ดประวัติศาสตร์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับ“ครูบาศรีวิชัย”อีกด้วย
วัดพระธาตุดอยสุเทพ เดิมทีเป็นที่อยู่อาศัยของกลุ่มชนพื้นเมืองที่เรียกว่า“ลั๊วะ”มาก่อน พวกเขามีความเชื่อในการนับถือภูเขา อย่าง ดอยสุเทพ ว่าเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์
ทว่าต่อมาพระนางจามเทวีจากเมืองหริภุญไชยรบชนะขุนหลวงวิลังคะ ผู้นำของชาวลั๊วะ พระนางจึงค่อย ๆ เปลี่ยนให้ผู้คนหันมานับถือศาสนาพุทธแทน
แต่ด้วยความเชื่อเรื่องการนับถือภูเขาที่ยังคงฝังแน่นในสังคม จึงทำให้ผู้คนนับถือทั้งภูเขาและพุทธศาสนาไปพร้อมกัน ซึ่งการสร้างพระธาตุไว้บนภูเขาศักดิ์สิทธิ์ก็ถือเป็นการผนวกความเชื่อทั้ง 2 แบบไว้อย่างลงตัว
จนพระธาตุดอยสุเทพได้รับการยกย่องและนับถือว่าเป็นพระธาตุสำคัญประจำเมืองเชียงใหม่ ที่ประชาชนคนทั่วไปให้ความเคารพอย่างสูง
นอกจากจะเป็นพระธาตุสำคัญที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานแล้ว พระธาตุแห่งนี้ยังเป็นหนึ่งในพระธาตุประจำปีเกิดนักษัตรมะแม ตามความเชื่อของชาวเหนือ ที่พระธาตุประจำตัวทั้งหลายจะช่วยปกปักรักษาเราไปตลอดชีวิต
การสร้างพระธาตุในแต่ละที่ให้เชื่อมโยงกับความเชื่อเหล่านี้ มีนักวิชาการวิเคราะห์ว่า เป็นเพราะสยามต้องการรวมล้านนาให้เข้าเป็นส่วนหนึ่ง ทำให้ฝั่งล้านนาต้องสร้างแนวคิดนี้ขึ้นมาเพื่อต่อต้านอำนาจของสยามที่กำลังแผ่เข้ามาในพื้นที่ จึงนำเอาพระธาตุสำคัญในล้านนา ล้านช้าง และพม่า ทั้งหมด 12 แห่งให้เป็นพระธาตุประจำปีเกิดต่าง ๆ ซึ่งเลือกจากปีเกิดของเจ้าผู้ครองนครในพื้นที่นั้น ๆ
ส่วนเหตุผลที่ทำให้ วัดพระธาตุดอยสุเทพเป็นพระธาตุประจำปีมะแม เพราะ “เจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์”เจ้าผู้ครองเมืองเชียงใหม่ ช่วง พ.ศ. 2399-2413 เกิดปีมะแม
นอกจากวัดแห่งนี้จะมีความสำคัญในเรื่องความเชื่อและประวัติศาสตร์อันยาวนาน ยังมีความเกี่ยวข้องกับ “ครูบาศรีวิชัย”
“ครูบาศรีวิชัย”เป็นพระสงฆ์ที่ชาวล้านนา รวมถึงผู้คนจากพื้นที่ต่าง ๆ นับถือ ได้รับการขนานนามว่าเป็น“เจ้าตนบุญแห่งล้านนา”หรือผู้มีบุญญาธิการสูงส่งที่สะสมไว้ข้ามภพข้ามชาติ
สิ่งหนึ่งที่ทำให้ท่านได้รับการยกย่องอย่างมาก คือ การสร้างถนนขึ้นดอยแห่งนี้
เหตุที่ทำให้ครูบาศรีวิชัยต้องสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ เป็นเพราะในอดีต การเดินทางสมัยก่อนเต็มไปด้วยความยากลำบาก การขึ้นไปดอยสุเทพเป็นเรื่องสาหัสสากรรจ์ต่อคนทั่วไปเป็นอย่างมาก
ครูบาศรีวิชัยจึงตัดสินใจสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ ร่วมกับสานุศิษย์มากมายที่เข้ามาช่วยเหลือ จนระหว่างทางการสร้าง คณะสงฆ์เห็นว่าผิดระเบียบสงฆ์ ท่านจึงถูกนำตัวไปสอบสวนที่กรุงเทพฯ ก่อนจะได้รับการปล่อยตัว ด้วยเหตุที่ไม่มีความผิดใด ๆ
เมื่อเป็นเช่นนี้ วัดพระธาตุดอยสุเทพจึงเป็นพุทธสถานสำคัญแห่งหนึ่งในประเทศไทยที่นิยมแวะเวียนไปกราบไหว้ เพราะนอกจากความสวยงาม อลังการของพระธาตุและนานาธรรมชาติแล้ว พื้นที่แห่งนี้ยังเต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์มากมายที่ซ่อนไว้อีกด้วย…
อ่านเพิ่มเติม :
- 9 พฤศจิกายน 2477 ครูบาศรีวิชัยนั่งหนัก” ในการสร้างถนนขึ้น “ดอยสุเทพ”
- ครูบาศรีวิชัยหรือเจ้าตนบุญแห่งล้านนา กับความขัดแย้งในคณะสงฆ์
- “วัดเจดีย์หลวง” จ. เชียงใหม่ วัดกลางเมืองสำคัญที่ “ครูบาศรีวิชัย” ไม่เลือกบูรณะ
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
สุรชัย จงจิตงาม. ล้านนา Art & Culture. กรุงเทพฯ: มิวเซียมเพรส, 2555.
https://www.silpa-mag.com/history/article_118314
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 15 มีนาคม 2567
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “วัดพระธาตุดอยสุเทพ” ทำไมถึงเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของชาวปีมะแม?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com