ดราม่ามหากาพย์ รามายณะกับรามเกียรติ์ แม้โครงเรื่องเหมือนกัน แต่ถูกนำมาเสนอคนละมุม
หากจะกล่าวว่าฝั่งยุโรปมีมหากาพย์ที่ยิ่งใหญ่ระดับโลกอย่างมหากาพย์กิลกาเมซและมหากาพย์โอดิสซีย์แล้ว ทางฝั่งเอเชียอย่างประเทศอินเดียก็มีมหากาพย์สุดยิ่งใหญ่ที่มีเนื้อเรื่องระดับมาสเตอร์พีชไม่แพ้กัน นั่นก็คือ "รามายณะ" ที่หลายคนรู้จักและกลายมาเป็นส่วนหนึ่งที่ส่งผลต่อศาสนาและวงการศิลปะของไทยในยุคต่อมาคือรามเกียรติ์นั่นเอง
.
แต่รู้หรือเปล่าว่าเนื้อเรื่องที่นำมาเล่าในแต่ละเวอร์ชั่นนั้นไม่เหมือนกัน ทั้งตัวละครและความดราม่าในเนื้อเรื่องโดยที่ถอดมาจากโครงเรื่องเดียวกัน ซึ่งในประเทศอินเดียต้นฉบับเองก็มีการเล่าที่แตกต่างกันไปในแต่ละแบบ ขึ้นอยู่กับว่าเนื้อเรื่องนั้นอยู่ภูมิภาคไหนของประเทศอีกด้วย
.
ส่วนในประเทศไทยเรานั้นได้เรียบเรียงและแปลมาจากงานประพันธ์ในเวอร์ชั่นของฤาษีวาลมีกิเป็นหลัก ซึ่งเดิมทีมีบทละครหลวงของสมเด็จพระเจ้าตากสินมาก่อนแต่มีน้อยเกินไป ต่อมา ร.1 ท่านได้ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นมาใหม่จนมีเนื้อเรื่องที่สมบูรณ์ หลังจากนั้นเนื้อเรื่องบางส่วนก็ได้ถูกพระราชนิพนธ์เข้ามาเพิ่มเติมโดย ร.2, ร.4, ร.5 และ ร.6
.
ทีนี้เรามาดูบางส่วนของเนื้อเรื่องกันดีกว่าว่ารามายณะเวอร์ชั่นอินเดียและเวอร์ชั่นรามเกียรติ์ของไทยแตกต่างกันยังไงบ้าง?
.
ในวรรณคดีรามเกียรติ์ที่เราทราบ หนุมานนั้นเกิดจากพระอิศวรมอบหมายให้พระพายนำอาวุธเทพ 3 อย่างเสกเข้าไปในปากของนางสวาหะ และให้รับหนุมานเป็นลูก แต่ในรามายณะของอินเดียนั้นหนุมานคืออวตารปางหนึ่งของพระอิศวร ชื่อ รุทรอวตาร และไม่ได้เจ้าชู้ไก่แจ้เหมือนของไทยอีกด้วย
.
ในส่วนของทศกัณฑ์นั้นหากเป็นเวอร์ชั่นของรามเกียรติ์จะเกิดจากความแค้นที่ยักษ์นนทกมีต่อพระนารายณ์เพราะมาหลอกและสังหารตน จึงขอกลับชาติมาเกิดให้มีสิบหน้า สิบมือ เต็มไปด้วยพลังอำนาจ ส่วนพระนารายณ์จะขอมาเกิดเป็นมนุษย์เดินดินแล้วมาสู้กันอีกครั้ง แต่ในเวอร์ชั่นรามายณะนั้นเล่าว่าที่จริงแล้วทศกัณฑ์กับกุมภกรรณเป็นนายทวารเฝ้าที่ประทับของพระนารายณ์ชื่อ "ชัยกับวิชัย" และกำชับให้ทั้งสองว่าไม่ให้ใครเข้าเฝ้าตอนกำลังเกษมสำราญ แต่มีฤษีตนหนึ่งมาขอเข้าเฝ้าทั้งสองจึงปฏิเสธที่จะให้เข้าเฝ้า ฤษีตนนั้นโกรธมากจึงสาปให้ไปเกิดบนโลกมนุษย์ได้รับความทุกข์ทรมาน นายทวารทั้งสองจึงไปร้องขอความเมตตากับพระนารายณ์ ซึ่งคำสาปนั้นลบล้างไม่ได้แต่สามารถบรรเทาได้ด้วยการไปเกิดเป็นยักษ์ 3 ชาติและพระนารายณ์จะลงไปปราบทั้งสามชาติเองเพื่อให้ทั้งสองหมดกรรม ซึ่งชาติแรกได้เกิดมาเป็นหิรัณยักษ์กับหิรัณยกศิปุ พระนารายณ์ก็ได้อวตารเป็นหมูและนรสิงห์ไปปราบ ชาติที่สองเกิดเป็นทศกัณฑ์กับกุมภกรรณ พระนารายณ์ก็ได้อวตารเป็นพระรามไปปราบ และในชาติสุดท้ายเกิดเป็นพญากงส์และศรีศุภปาน พระนารายณ์ได้อวตารเป็นพระกฤษณะไปปราบในที่สุด
.
และในการรบอันดุเดือดในรามเกียรติ์ของไทย กุมภกรรณน้องแท้ๆ ของทศกัณฑ์ได้อาสาไปรบถึง 4 ครั้ง หนึ่งในการรบครั้งนั้นเคยปาหอกปักอกพระลักษมณ์เกือบสิ้นพระชนม์มาแล้ว แต่ในเวอร์ชั่นอินเดียกุมภกรรณออกรบทั้งๆ ที่รู้ว่าตัวเองต้องตายแน่ๆ อยู่แล้ว เพราะครั้งหนึ่งกุมภกรรณเคยขอพรกับพระพรหมว่าให้หลับหนึ่งครั้งพอตื่นขึ้นมาขอให้ได้รู้ความเป็นไปของอนาคตและของโลกแบบเดียวกับพระวิษณุ ด้วยความที่มีคุณธรรมสูงซึ่งพอจะได้ออกรบเขาก็รู้อยู่แล้วว่าพระรามที่จริงก็คือร่างอวตารของพระวิษณุ สู้ไปยังไงก็แพ้ตายอยู่ดี จึงบอกทศกัณฑ์ว่าหากตนแพ้และตายในสนามรบก็ขอให้ยอมแพ้แก่พระรามเสีย
.
ยังมีเนื้อเรื่องอีกหลายเหตุการณ์ที่เรื่องราวทั้งหมดมีความดราม่าหักมุมในแบบที่ไม่เหมือนกันอีกมาก อยู่ที่ว่าเราจะเลือกเสพในเวอร์ชั่นไหน แต่ถ้าหากเป็นผู้ที่ไม่เปิดกว้างในความหลากหลายของเนื้อเรื่อง มุมมองแคบ ก็จะได้แต่เนื้อเรื่องแบบเดียว ด้านเดียว ตอนจบแบบเดียวกับที่ตัวเองชอบและอยากให้เป็นแค่นั้น
.
ขอบคุณแหล่งข้อมูลและสามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่
อ้างอิง 1 : รามายณะกับรามเกียรติ์ ต่างกันยังไง? "สีดาราม ศึกรักมหาลงกา" http://www.boomerangshop.com/…/app/news/fnc/detail/id/2092
อ้างอิง 2 : รามเกียรติ์ รามายณะ คนละเรื่องเดียวกัน https://www.thairath.co.th/content/845620
อ้างอิง 3 : ความเข้าใจ (ผิด) เกี่ยวกับ “รามายณะ” https://www.matichon.co.th/enter…/arts-culture/news_195328
.
Read Me - We Shout l The Shout
Living Online Magazine
[Life, Culture, Creative, Spirit