อย่าหาทำ! ปล่อยฟันผุเรื้อรัง สุดท้ายดับสยอง หนองลามถึงไขสันหลัง แพทย์เตือนนี่ไม่ใช่เรื่องเล็ก

เมื่อวันที่ 12 ม.ค. เพจ Tensia ซึ่งเป็นเพจคุณหมอที่ให้ความรู้ด้านสุขภาพ ได้โพสต์ข้อความระบุว่า
เคสชาย 65 ปี เริ่มด้วย ปล่อยฟันผุเรื้อรัง
จบที่หนองกระจายทั่วโพรงหลังคอ เข้าไขสันหลัง อันตรายถึงชีวิต

คือถ้าพูดถึงฟันผุ เชื่อเถอะค่ะว่า มองเป็นเรื่องเล็กมาก เดี๋ยวไปหาทันตแพทย์เมื่อไหร่ก็ได้ แต่ภาวะแทรกซ้อนเยอะมาก และบางภาวะแม้จะเกิดไม่บ่อย แต่เจอทีถึงชีวิตได้ ดังเช่น case report นี้ที่ไม่มีโรคประจำตัวใด ๆ มีเพียงฟันผุเรื้อรัง

ชายอายุ 65 ปี มีฟันกรามล่างผุเรื้อรังมานาน
เคี้ยวอาหารฝั่งเดิมจนชิน แต่ไม่เคยไปหาหมอฟัน
เพราะคิดว่า “เดี๋ยวก็ทนได้” และเจ็บเป็น ๆ หาย ๆ มาหลายปีแล้ว

สามวันก่อนเริ่มเจ็บคอแบบงง ๆ ตอนแรกนึกว่าเป็นหวัดธรรมดา เจ็บกลืนน้ำลาย คอแห้ง เสียงแอบเปลี่ยนเล็กน้อย แต่ที่แปลกคือ รู้สึกเจ็บลึกร้าวลงไปด้านหลังคอ และเวลาเงยคอหรือหันหัว ก็ยิ่งเจ็บ

คืนถัดมา เขาเริ่มกลืนน้ำลำบาก น้ำลายไหล ไม่อยากกลืนเพราะเจ็บเหมือนมีอะไรดันคออยู่ด้านใน ทั้งบ้านคิดว่าเป็นทอนซิลอักเสบธรรมดา เลยให้ยาแก้ปวดแล้วนอนพัก

พอเช้าวันที่สาม อาการทรุดไวมาก
แกเริ่มหายใจติด ๆ ขัด ๆ พูดเสียงอู้อี้เหมือนลิ้นหนัก หน้าตาเหมือนกลัวและกระวนกระวาย บอกว่าหายใจไม่ค่อยออก เจ็บคอมาก
ครอบครัวเห็นว่าเริ่ม หายใจลำบาก + กลืนไม่ได้ + เจ็บคอรุนแรงขึ้นเร็วมาก
เลยรีบพามารพ.ทันที

ที่ห้องฉุกเฉิน แพทย์เห็นว่า ลิ้นไก่ถูกดันไปด้านหน้า คอด้านหลังบวมเหมือนมีอะไรมาดัน และผู้ป่วยเริ่มมีเสียงหายใจคล้ายเสียงกรน (stridor) แต่ไม่ได้หลับนะคะ

เคสนี้ทำ CT และ MRI
มี ฝีหนองก้อนใหญ่ อยู่ใน “ช่องหลังคอ” (retropharyngeal space) กดผนังคอเข้าด้านหน้า จนช่องลมที่ควรโล่ง เหลือแค่นิดเดียว อีกไม่กี่ชั่วโมงอาจปิดทางเดินหายใจได้เลย

ที่หนักกว่านั้น
จุดเริ่มต้นทั้งหมดมาจาก ฟันผุที่ลุกลาม
ติดเชื้อ → กระดูกขากรรไกร → ต่อมน้ำเหลือง → ช่องหลังคอ เป็นเส้นทางการลุกลามที่อันตรายแบบไม่รู้ตัว มารู้ตัวตอนเริ่มไปคอแล้ว
แถมยังพบว่ามีการลุกลามเข้าไปโพรงเยื่อหุ้มไขสันหลังแล้วด้วย (Epidural abscess)
ซึ่งก่อนหน้านี้มีการค้นหาแหล่งที่มาของเชื้อที่อวัยวะอื่น ๆ ด้วย ก็พบว่ามีแต่ที่ช่องปากนี่แหละ

อาการในเคสนี้ทรุดลงเรื่อย ๆ
เริ่มมีอาการสับสน การหายใจแย่ลง
จึงต้องรีบช่วยหายใจ ให้ยาปฏิชีวนะ
แต่ว่าการติดเชื้อได้ลุกลามเข้าสู่กระแสเลือด อวัยวะเริ่มล้มเหลว หัวใจล้มเหลว และเสียชีวิตในเวลาต่อมา

สิ่งที่อยากฝากไว้จากเคสนี้เลยนะคะ

• ฟันผุไม่ใช่เรื่องเล่นเลย การติดเชื้อจากฟันสามารถไหลผ่านช่องว่างเนื้อเยื่อไปยัง “หลังคอ” ซึ่งเป็นพื้นที่อันตราย ใกล้หลอดลมและไขสันหลังมาก ยังไม่นับภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ อีก เช่น ติดเชื้อในหัวใจ

• สัญญาณเตือนอันตราย

• กลืนลำบาก

• เจ็บคอลึก ๆ ที่ไม่เหมือนหวัด

• พูดเสียงอู้อี้

• หายใจไม่สะดวก

• เจ็บคอมากขึ้นอย่างรวดเร็ว
  สิ่งเหล่านี้คือ ภาวะฉุกเฉิน ไม่ใช่ทอนซิลอักเสบธรรมดา

• ฝีหลังคอสามารถปิดทางเดินหายใจได้เร็วมาก
  มักต้องผ่าตัดระบาย ไม่ใช่แค่กินยา

• การดูแลฟันคือหัวใจหลักเลย

• แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เน้นเอาเศษอาหารออกให้เกลี้ยง

  • ถ้าเป็นไปได้ แปรงฟันแห้ง ได้ผลสุด คือแปรงแล้วไม่กลั้วน้ำซ้ำ เพราะมันจะทำให้ Fluoride เคลือบผิวฟันนานที่สุด ช่วยรักษาปราการสำคัญไม่ให้แบคทีเรียทะลวง
  • ใช้ไหมขัดฟัน คอยเอาเศษเล็ก ๆ ที่ติดตามซอก ก็ยิ่งจะป้องกันได้มากขึ้น
  • ตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำ
  • มีเหงือกอักเสบ ไม่ว่าจะจากอะไรก็ตาม ไปตรวจหาสาเหตุ
  • การกินของหวาน + ดูแลสุขภาพช่องปากไม่ดี ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ ซีนที่เจอบ่อยคือ กินของหวานแล้วนอนเลย ไม่แปรงฟัน

• ขอบคุณเพจ Tensia