SUS: ‘บีเวอร์’ ตัดหน้าหน่วยงานรัฐ แอบสร้างเขื่อนในที่ที่รัฐอยากสร้าง สุดท้ายประหยัดงบไป 44 ล้านบาท
เมื่อช่วงต้นปี 2025 เว็บไซต์หน่วยงานสิ่งแวดล้อมของรัฐบาลสาธารณรัฐเช็ก ได้เผยแพร่ข่าวสารที่มีหัวข้อคล้ายเกร็ดความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมด้วยข้อความสั้นๆ ว่า “บีเวอร์สามารถช่วยรัฐบาลประหยัดเงินได้อย่างไร”
หากใครสนใจด้านสิ่งแวดล้อมเป็นทุนเดิม หรือเคยได้ศึกษาเรื่องราวของเจ้าตัวบีเวอร์กันมาบ้าง คงไม่แปลกใจกับเรื่องนี้มากนัก เพราะน่าจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าบีเวอร์คือนักสร้างเขื่อนมือฉมัง เขื่อนที่บีเวอร์สร้างนอกจากเป็นที่อยู่อาศัย ยังช่วยกักเก็บน้ำ ช่วยให้สัตว์อื่นๆ ได้ใช้ประโยชน์เป็นนิเวศบริการที่มูลค่ามากมายมหาศาลเลยทีเดียว
แต่ทว่าในเนื้อหาที่หน่วยงานสิ่งแวดล้อมลงประกาศ พวกเขาระบุตัวเลขไว้ชัดว่าช่วยชาติประหยัดเงินได้ถึง 1.2 ล้านยูโร หรือประมาณ 44 ล้านบาท และหากไปถามนักสิ่งแวดล้อม ย่อมได้รับคำตอบกลับมาว่าเป็นการประเมินที่ต่ำไปแน่ๆ แต่แล้วทำไมหน่วยงานของรัฐถึงตีค่าเพียงเท่านั้นกันล่ะ
รายละเอียดของเรื่องมันมีอยู่ว่า หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมมีแผนจะสร้างเขื่อนกั้นทางน้ำในพื้นที่แห่งหนึ่งอยู่แล้ว วางแผนตั้งงบไว้เรียบร้อย แต่ก่อนจะได้ลงมือสร้าง เจ้าตัวบีเวอร์ดันชิงตัดหน้าลงมือสร้างเสร็จเสียก่อน รัฐเลยไม่ต้องใช้จ่ายเงิน 1.2 ล้านยูโร ตามที่ตั้งไว้
จะเรียกว่าเป็นความบังเอิญก็ว่าได้ เพราะเขื่อนที่บีเวอร์สร้างมันก็เป็นจุดเดียวกับที่รัฐอยากจะสร้างนั่นเอง นอกจากจะไม่เสียเงินสร้างเองแล้ว เรื่องนี้ยังถือเป็นความโชคดีต่อเจ้าของโครงการอีกสองเรื่องใหญ่ๆ
เรื่องแรก โครงการก่อสร้างเขื่อนงบประมาณ 1.2 ล้านยูโร ที่ว่านี้ ทำแผนงานและอนุมัติงบมาตั้งแต่ปี 2018 แต่ติดปัญหาเรื่องการขอใช้พื้นที่ เพราะจุดที่จะก่อสร้างเป็นพื้นที่ซ้อมรบของทหารที่เลิกใช้แล้ว ต้องติดต่อประสานกันข้ามหน่วยงาน ต้องโอนย้ายสิทธิ์การเป็นเจ้าของสารพัดสารเพ ทำเรื่องไปมากันอยู่นั่นไม่ได้สร้างสักที จนมาจบที่บีเวอร์ช่วยข้ามขั้นตอนอันวุ่นวายในระบบของมนุษย์ไป
เรื่องที่สอง เขื่อนที่บีเวอร์สร้าง นอกจากจะช่วยกั้นทางน้ำที่จะไหลลงแหล่งอนุรักษ์กุ้งเครย์ฟิชแล้ว ยังทำให้พื้นที่รอบๆ เกิดเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำขนาดใหญ่กว่าแผนที่เจ้าของโครงการวาดไว้ในกระดาษเสียอีก กลายเป็นว่านอกจากฟรีแล้ว ยังได้ผลอลังการกว่าแผนที่ต้องใช้เงิน (รายงานข่าวบอกว่าใหญ่กว่าสองเท่า)
แถมที่มากไปกว่านั้น ผลงานเขื่อนของบีเวอร์ชิ้นนี้คาดว่าใช้เวลาสร้างเพียงหนึ่งหรือสองคืนเท่านั้น เร็วกว่าแผนตามระยะเวลาที่คนสร้างเสียอีก
สุดท้ายเงิน 1.2 ล้านยูโร ก็เก็บเข้าคลัง บีเวอร์สามารถช่วยรัฐบาลประหยัดเงิน ตัวโครงการก่อสร้างก็ล้มเลิกไปก่อน แล้วใช้เขื่อนของบีเวอร์ไปแทน
ถึงตอนนี้จะยังไม่มีรายงานเพิ่มเติมว่าสภาพของเขื่อนเป็นอย่างไร ผลลัพธ์ทางสิ่งแวดล้อมผลิดอกออกผลดีไหม หรือเขื่อนพังไปหรือยัง แต่จากข้อมูลการวิจัยที่ผ่านมา โดยทั่วไปเขื่อนที่บีเวอร์สร้างมักมีอายุการใช้งานอยู่ที่ 5-7 ปี ถ้ามีบีเวอร์อาศัยอยู่กับเขื่อนนั้นตลอดและปัจจัยแวดล้อมไม่โหดร้ายจนเกินไป แล้วหลังจากนั้น หากพวกมันไม่ย้ายไปไหน เหล่าบีเวอร์ก็จะปรับโครงสร้างเขื่อนเสียใหม่เพื่ออยู่อาศัยต่อไปอีก 5-7 ปี แต่ถ้าเป็นเขื่อนร้างไม่มีบีเวอร์คอยดูแลก็คงอยู่ได้ไม่นานเท่าไหร่
ก็อาจสรุปได้ว่า โครงการก่อสร้างเขื่อนในพื้นที่ดังกล่าว ถ้าหากยังต้องการทำอยู่ ก็คงต้องรีบแก้ปัญหางานเอกสารให้มันจบๆ เสียที ก่อนที่เขื่อนบีเวอร์จะหมดอายุการใช้งานไปเสียก่อน