ศึกอบต.‘โหวตสั่งสอน’ สะท้อนการเมือง เมื่อ‘ปลายปากกา’ ใหญ่กว่า‘กระสุน’
การเลือกตั้งนายกและสมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ทั้ง 4,985 แห่ง รวม57,705 หน่วยเลือกตั้ง ที่รู้ผลแพ้ชนะไปเมื่อวันที่ 11 ม.ค.2569 ที่ผ่านมา ตามขั้นตอนหลังจากนี้ คณะกรรมการการเลือกตั้ง(กกต.) จะประกาศรับรองผลได้ภายใน 60 วัน
ทว่านัยที่น่าสนใจการเมืองสนามเล็กรอบนี้ ต้องจับตาถึงผลสะท้อนไปถึงการเมืองสนามใหญ่ โดยเฉพาะการเลือกตั้งสส.ที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 8 ก.พ.นี้ กลับอยู่ที่ปรากฎการณ์“โหวตโน” หรือคะแนน“ผู้ไม่ประสงค์ลงคะแนน” ที่มีมากกว่าผู้ที่ได้รับชัยชนะ
ไม่ว่าจะเป็น อบต. ท่าชะมวง อ.รัตภูมิ จ.สงขลา ถูกพูดถึงมากที่สุด โดยมีผู้มาใช้สิทธิ์ "โหวตโน" ถึง 6,598 คน หรือคิดเป็น 61.57% ซึ่งมากกว่าคะแนนของผู้สมัครหมายเลข 1 ที่ได้เพียง 2,913 คะแนน
ปรากฏการณ์นี้ เกิดขึ้นหลังจากผู้สมัครอีกคน ถูกยิงเสียชีวิตก่อนวันเลือกตั้งเพียงไม่กี่สัปดาห์ ทำให้เหลือผู้สมัครเพียงคนเดียว
เช่นเดียวกับที่ อบต.เขาแดง อ.สะบ้าย้อย จ.สงขลา ที่คะแนนโหวตโน ชนะผู้ที่ได้คะแนนอันดับหนึ่ง
หรือที่ อบต.ตากแดด อ.เมือง จ.พังงา(เฉพาะเขตเลือกตั้งที่ 1) ซึ่งพบว่า ผู้สมัครสมาชิกสภาอบต.ได้คะแนน 160 คะแนน แต่พ่ายแพ้ให้กับคะแนนโหวตโนที่มีสูงถึง 211 คะแนน
รวมถึงที่ อบต.อ่าวลึกใต้ จ.กระบี่ ที่พบว่ามีผู้สมัคร ส.อบต. พ่ายแพ้ให้กับคะแนนโหวตโนเช่นกัน ทำให้ กกต. ต้องจัดเลือกตั้งใหม่
ปรากฎการณ์ดังกล่าว สะท้อนความต้องการของประชาชน ในการเลือกตัวแทนแต่ละพื้นที่ของ “โหวตเตอร์” ที่ไม่มีตัวเลือกที่พึงพอใจ จึง“โหวตสั่งสอน”
ผลที่ตามมาคือ ตามพ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 หมวด 8 การนับคะแนนเลือกตั้งและการประกาศผลการเลือกตั้ง ระบุไว้ในมาตรา 110 ว่า หากไม่มีผู้สมัครผู้ใดได้รับเลือกตั้ง เพราะเหตุที่ “ไม่ได้คะแนนมากกว่า”คะแนนเสียงที่ “ไม่เลือกผู้ใด” ให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ประกาศให้มีการเลือกตั้งใหม่ และดำเนินการให้มีการรับสมัครผู้สมัครรับเลือกตั้งใหม่
โดยผู้สมัครรับเลือกตั้งรายเดิมทุกราย“ไม่มีสิทธิ”สมัครรับเลือกตั้ง ในการเลือกตั้งที่จะจัดขึ้นใหม่
แน่นอนว่า เมื่อ“ปลายปากกา”ใหญ่กว่า“กระสุน” ต้องจับตานัยที่อาจสะท้อนไปถึงการเมืองในสนามอื่นๆ ที่เหลือ ท่ามกลางบรรยากาศในห้วงแห่งการเลือกตั้งในระดับต่างๆ รวมทั้งการเลือกตั้งสส.ทั่วประเทศในวันที่ 8 ก.พ.นี้
ยกตัวอย่างผลสำรวจ “นิด้าโพล” เปิดเผยล่าสุดวันที่ 11 ม.ค.2569 เรื่อง “ยกแรก กระแสเลือกตั้ง 69” ถึงบุคคลที่ประชาชนจะสนับสนุนให้เป็นนายกรัฐมนตรี จำนวนนี้พบว่า อันดับ 3 ร้อยละ 14.12 ระบุว่า ยังหาคนที่เหมาะสมไม่ได้
เช่นเดียวกับ พรรคการเมืองที่ประชาชนมีแนวโน้มในการเลือกสส.แบบบัญชีรายชื่อ ที่พบว่า อันดับ 5 ร้อยละ 7.80 ระบุว่า ยังไม่ตัดสินใจ
หรือหากไล่ย้อนกลับไปในการสำรวจรายภาค ทั้ง “กระแสการเมืองภาคใต้” เปิดเผยเมื่อวันที่ 30 พ.ย.2568 พบว่า อันดับหนึ่ง 32.25% ระบุว่า ยังหาบุคคลที่เหมาะสมไม่ได้
รวมทั้ง“กระแสการเมืองภาคกลาง” เปิดเผยเมื่อวันที่ 16 พ.ย.2568 พบว่า อันดับหนึ่ง 35.65% ระบุว่า ยังหาบุคคลที่เหมาะสมไม่ได้ เช่นเดียวกับคะแนนพรรคการเมือง อันดับหนึ่ง 28.95% ระบุว่า ยังหาพรรคที่เหมาะสมไม่ได้
ขณะที่ “กระแสการเมืองภาคเหนือ” เปิดเผยเมื่อวันที่ 9 พ.ย.2568 พบว่า อันดับหนึ่ง 36.60% ระบุว่า ยังหาบุคคลที่เหมาะสมไม่ได้ เช่นเดียวกับคะแนนพรรคการเมือง อันดับหนึ่ง 28.40 ระบุว่า ยังหาพรรคที่เหมาะสมไม่ได้
เช่นเดียวกับ“กระแสการเมืองภาคอีสาน” เปิดเผยเมื่อวันที่ 2 พ.ย.2568 พบว่า อันดับหนึ่ง 32.40% ระบุว่า ยังหาบุคคลที่เหมาะสมไม่ได้ เช่นเดียวกับคะแนนพรรคการเมือง อันดับสอง 26.05% ระบุว่า ยังหาพรรคที่เหมาะสมไม่ได้
หรือแม้แต่ผลสำรวจ KPI Poll โดยสถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 3 เรื่อง “ความพร้อมของประชาชนต่อการเลือกตั้ง 8 ก.พ.2569” ที่พบว่า ทัศนคติต่อการเลือกตั้ง โดยเฉพาะประเด็นความสุจริตและเที่ยงธรรม กลับได้คะแนนไม่สูงนัก และด้านการมีส่วนร่วมทางการเมืองมีคะแนนต่ำที่สุดที่ 7.18 คะแนน
สะท้อนว่าประชาชนแม้จะพร้อมใช้สิทธิ แต่ยังไม่มั่นใจว่า การเลือกตั้งจะยุติธรรม และยังไม่รู้สึกเป็นเจ้าของกระบวนการทางการเมืองอย่างแท้จริง
ไหนจะการเมืองในสนามถัดไป ทั้งการเลือกตั้งผู้ว่ากรุงเทพมหานคร รวมถึงสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หรือสก.ในช่วงกลางปีนี้ ที่น่าจับตาอย่างยิ่งยวด
จริงอยู่ แม้บริบทการเมืองในแต่ละสนามจะแตกต่างกันไป ตามสภาพสนาม รวมถึงลักษณะการต่อสู้ช่วงชิงในแต่ละพื้นที่ แต่จากปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้น ปฏิเสธไม่ได้ว่าสะท้อนนัยการเมืองที่น่าสนใจ และไม่อาจมองข้ามได้!