องค์ความรู้ ปลูกข้าวไร่ละเกวียน โดยไม่ใส่ปุ๋ยเคมี

ข้าวอินทรีย์ หรือ ข้าวปลอดสาร ปัจจุบันได้รับความนิยมจากผู้บริโภคที่หันมารักสุขภาพกันมากขึ้น เพราะมีงานวิจัยรองรับว่า หากรับประทานข้าวอินทรีย์หรือไร้สารพิษ จะมีส่วนช่วยสร้างภูมิคุ้มกันโรคร้ายๆได้อย่างดี

วันนี้ ศูนย์ประสานงานร่วมด้วยช่วยกันสำนึกรักบ้านเกิดจังหวัดขอนแก่น นำความรู้เรื่องการปลูกข้าวให้ได้ผลผลิตไร่ละเกวียน หรือ ไร่ละตันได้ โดยไม่ต้องใช้ปุ๋ยเคมี ซึ่งเป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน จาก อ.อธิศพัฒน์ วรรณสุทธิ์ ปราชญ์เกษตรอินทรีย์ ไร่อธิศพัฒน์ อ.ท่าลี่ จ.เลย ดังนี้

การปลูกข้าวไร่ละเกวียน (ไม่ใส่ปุ๋ยเคมี)
-หลังเก็บเกี่ยว ใส่จุลินทรีย์หน่อกล้วยไร่ละ 5-40 ลิตร + เชื้อไตรโคเดอร์ม่า 5 ลิตร หมักไว้ 7 วัน
-จากนั้นเตรียมไถกลบทำเทือก ก่อนไถใส่ปุ๋ยหมักเงินล้าน 2-5 กระสอบ/ไร่ แล้วทำเทือก
-ใส่จุลินทรีย์หน่อกล้วย 10-40 ลิตร+ไตรโคเดอร์มา 5 ลิตร หมักต่ออีก 7-15 วันแล้วจึงหว่านกล้าข้าว
-หลังจากปลูกข้าวได้ 15 วัน พ่นจุลินทรีย์หน่อกล้วย+ฮอร์โมนไข่อย่างละ 2 ช้อนโต๊ะ+น้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นให้ทั่วพื้นที่ 1 ไร่
-ข้าวอายุ 1 เดือน ใส่ปุ๋ยหมักเงินล้านไร่ละ 1 กระสอบ และ น้ำหมักปลาหรือหอย 5-10 ลิตรต่อไร่
-ดูแลด้วยการฉีดพ่นจุลินทรีย์หน่อกล้วย+ฮอร์โมนไข่(อย่างละ 2 ช้อนโต๊ะ+น้ำ 20 ลิตร) ต่อเนื่องทุก 15 วัน จนกระทั่งเก็บเกี่ยว
*** ทำตามคำแนะนำนี้ ผลผลิตข้าวที่ได้ประมาณ 800 - 1,000 กิโลกรัม/ไร่***

สูตรจุลินทรีย์ที่เกี่ยวข้อง
1.สูตรจุลินทรีย์หน่อกล้วย
-หน่อกล้วยสับละเอียด 3 กก. + กากน้ำตาลหรือน้ำตาลปี๊บ 1 กก. หมักรวมกัน 7 วัน ได้หัวเชื้อจุลินทรีย์หน่อกล้วย นำมาขยายโดย ใช้หัวเชื้อจุลินทรีย์หน่อกล้วย 1 ลิตร + กากน้ำตาล 1 ลิตร + น้ำ 40 ลิตร หมักต่ออีก 7 วัน จะได้จุลินทรีย์หน่อกล้วยสูตรขยายไว้ใช้งานต่อไป
2.สูตรฮอร์โมนไข่
-ไข่ไก่ทั้งเปลือก 1 กก.+กากน้ำตาลหรือน้ำตาลปี๊บ 1 กก.+ยาคูลท์ 1 ขวด + แป้งข้าวหมากบดละเอียด 1 ส่วน 4 นำส่วนผสมทั้งหมดปั่นรวมกันแล้วใส่ภาชนะพลาสติกหมัก 14 วัน คนทุกวัน จะได้ฮอร์โมนไข่ไว้ใช้งาน
3.สูตรปุ๋ยหมักเงินล้าน
วิธีทำปุ๋ยหมักแบบง่ายๆ
1.มูลสัตว์ 1 ส่วน 50 กก.
2.แกลบดำ 1 ส่วน 50 กก.(แกลบดิบ ขี้เลื่อย หรือใบไม้)
3.รำละเอียด 10 กก.
4.จุลินทรีย์หน่อกล้วย 1 ลิตร
5.ฮอร์โมนไข่ 200 ซีซี (1 กระป๋องนมข้น)
6.เชื้อไตรโคเดอร์ม่า 200 ซีซี
7.กากน้ำตาล 200 ซีซี
8.น้ำ 100 ลิตร
วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดคลุกเคล้าให้เข้ากัน จึงเติมน้ำที่ผสมจุลินทรีย์ ฮอร์โมนไข่ กากน้ำตาลและน้ำ คลุกเคล้าอีกครั้งให้ได้ความชื้น 50 เปอร์เซ็นต์ ทดสอบโดยการกำไว้ในมือปล่อยออกไม่แตกเป็นอันว่าใช้ได้ กองให้สูงไม่เกิน 20 ซม. หาวัสดุคลุมไว้ประมาณ 15-30 วัน จึงนำไปใช้ได้ หรือจะตักใส่กระสอบปุ๋ยตั้งทิ้งไว้ไม่ต้องปิดปาก ให้ลมพัดผ่านได้ ประมาณ 15 วันใช้งานได้
แหล่งที่มาของข้อมูล : อ.อธิศพัฒน์ วรรณสุทธิ์.ไร่อธิศพัฒน์ ต.ท่าลี่ อ.ท่าลี่ จ.เลย.สัมภาษณ์,
เรียบเรียงโดย : ดุจน้ำทิพย์ พันธุ์ทอง . เจ้าหน้าที่ร่วมด้วยช่วยกันสำนึกรักบ้านเกิดจังหวัดขอนแก่น