"ลุมพินี" สวนสาธารณะแห่งแรกของกรุงรัตนโกสินทร์ ความผูกพัน ของผู้คน และ การเปลี่ยนแปลง สู่ สวนสาธารณะระดับโลก

เมื่อสวนลุมพินี จะมีอายุครบ 100 ปี ในปี พ.ศ. 2568 และกำลังจะก้าวสู่ สวนสาธารณะ ระดับโลก เป็นสวนสาธารณะที่มีสังคม และสิ่งแวดล้อมที่ดี และหากเรา  นึกถึงพื้นที่ในสวนสวยที่กว้างขวาง อุดมไปด้วยต้นไม้สีเขียว  ที่ๆให้เราได้สูดอากาศบริสุทธิ์ อยู่ใจกลางเมือง     สามารถพักผ่อนหย่อนใจ ออกกำลังกาย พบปะสังสรรค์  โดยมีการเดินทางที่แสนสะดวกสบาย  “สวนลุมพินี” น่าจะเป็นคำตอบในใจ ของใครหลายๆคน

กรุงเทพมหานคร มีนโยบายให้สำนักสิ่งแวดล้อม จัดทำโครงการปรับปรุงสวนลุมพินีในวาระครบรอบ 100 ปี เพื่อให้เป็นพื้นที่สีเขียวสาธารณะที่มีความร่มรื่น สวยงาม ทันสมัย ตอบสนองวิถีชีวิตของคนยุคใหม่ สอดคล้องกับการพัฒนาของเมือง ในทศวรรษที่ 21 ภายใต้หลักแนวคิดในการออกแบบ 5 ด้าน  คือ

1. การคงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ 

2. ตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงสภาวะอากาศ 

3. ผสานความหลากหลายทางวัฒนธรรม 

4. เป็นพื้นที่สำหรับกิจกรรมนันทนาการยุคใหม่ และ 

5. มีการออกแบบเพื่อคนทุกเพศ ทุกวัย ทุกสถานะ

เป้าหมายที่จะให้เป็นต้นแบบของสวนสาธารณะที่เป็น “มากกว่าสวนสาธารณะ” โดยเปิดกว้าง และยังเป็นแหล่งเรียนรู้ ในรูปแบบของพิพิธภัณฑ์มีชีวิต เป็นเวทีสำหรับความคิดสร้างสรรค์ ศิลปะ และนวัตกรรม 

สำหรับการปรับปรุงสวนลุมพินีในวาระครบรอบ 100 ปี แบ่งเป็น 2 เฟส โดยเฟสแรกเริ่มต้นโครงการที่บริเวณถนนแกนกลางสวนฯ ประกอบด้วย งานปรับปรุงภูมิทัศน์ถนน และงานก่อสร้างถังเก็บน้ำใต้ดิน(water bank) ความจุ 8,000 ลบ.ม. จำนวน 5 ถัง รวมความจุ 40,000 ลบ.ม. เพื่อเพิ่มพื้นที่กักเก็บน้ำ บรรเทาปัญหาน้ำท่วมขัง และงานก่อสร้างอาคารสวนลุมพินี 100 ปี ซึ่งเป็นอาคารอเนกประสงค์สำหรับจัดกิจกรรม จำนวน 1 หลัง ขณะนี้อยู่ระหว่างการหาตัวผู้รับจ้าง หลังจากนั้นคาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ประมาณเดือนสิงหาคม 65 โดยจะใช้เวลาปรับปรุง 240 วัน 

ส่วนเฟสที่ 2 ได้แก่ การปรับปรุงพื้นที่ส่วนที่เหลือของสวนลุมพินีทั้งหมด โดยแบ่งพื้นที่การใช้งานสวนลุมพินีออกเป็นส่วนต่าง ๆ ประกอบด้วย 

1. สวนน้ำช่วยเมือง (Resilient Park) 

2. สวนป่าและกิจกรรมยุคใหม่ (Forest Park and Modern Recreation) 

3. จุดเชื่อมต่อสะพานเขียว (Green Bridge) 

4. ลานรอบอาคารบันเทิง (Amphitheater Lawn)  

5. สวนจีน (Chinese Garden) 

6. โรงอาหารและสวนผักในเมือง (Canteen and Urban Farming) 

7. สวนเพื่อการเรียนรู้ (Learning Park) และ 

8. ชมรมและกิจกรรมนันทนาการ (Sport Club)

นอกจากนี้ ในภาพรวมยังดำเนินการปรับปรุงภูมิทัศน์และพื้นที่กายภาพ ก่อสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ประกอบด้วย งานก่อสร้างทางจักรยาน ก่อสร้างอาคารปรับปรุงอาคาร และสิ่งก่อสร้างเดิมภายในสวนลุมพินี งานปรับปรุงสะพานข้ามคูน้ำภายในสวน 10 แห่ง ปรับปรุงรั้วและประตู ก่อสร้างป้อมยาม งานปรับปรุงระบบไฟฟ้ากำลัง ระบบสายส่งไฟฟ้าลงใต้ดินและปรับปรุงระบบไฟฟ้าแสงสว่าง งานปรับปรุงระบบประปา และจัดระเบียบมิเตอร์น้ำประปา ปรับปรุงภูมิทัศน์ สนามหญ้า และการฟื้นฟูสภาพต้นไม้ใหญ่

สวนลุมพินี คือ สวนสาธารณะแห่งแรกของประเทศไทย ถือกำเนิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2468 จากสยามรัฐพิพิธภัณฑ์ตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6  เปิดให้ประชาชนใช้ในปี พ.ศ. 2468 และกลายเป็นสวนสาธารณะแห่งแรกของประเทศไทย

ในขณะที่ผู้ที่มาอออกกำลังกายที่สวนลุม ต่างรู้สึกผูกพันธ์เพราะเกิด เติบโต และอยู่อาศัยใกล้กับสวนลุม ระหว่างที่จะมีการปรับปรุง คงคิดถึง 

พร้อม ให้ความเห็นถึงการปรับปรุงในครั้งนี้ว่า จะทำให้มีความทันสมัยมากขึ้น เพราะ ที่ผ่านมา จุดอ่อนของสวนลุมคือความชำรุดทรุดโทรม ของ ผิวถนน ผิวฟุตบาท ลู่วิ่ง และต้นไม้ใบหญ้า แต่บางคน ก็อยากให้คงสภาพความเก่าแก่ของสวนลุมพินีเอาไว้เพื่อรำลึกถึงอดีต… 

สุดท้ายแล้วสวนลุมพินีในวันที่อายุครบ 100 ปี ในอีก 3ปีข้างหน้า จะมีหน้าตาที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างไร …คงต้องอดใจรอและติดตามกันต่อไป