ยูเครนฝันค้าง? ต้องรอลุ้นยุโรปยอมสละ 'แพทริออต' ช่วยต่อกรรัสเซีย

ในที่สุดประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ ก็พบทางออกสำหรับการส่งมอบอาวุธให้ยูเครน ก็คือ การขอให้พันธมิตรยุโรปบริจาคอาวุธ และสหรัฐขายอาวุธให้พันธมิตรยุโรปทดแทนอาวุธที่ส่งให้ยูเครน

“เราจะผลิตอาวุธขั้นสูง และจะส่งไปให้นาโต” ทรัมป์กล่าวในห้องทำงานรูปไข่

แต่ความท้าทายในตอนนี้ก็คือ ใครจะยอมสละระบบอาวุธอันล้ำค่าของตนเอง รวมถึงระบบป้องกันภัยทางอากาศอย่าง “ขีปนาวุธแพตทริออต” ที่รัฐบาลเคียฟต้องการอย่างมาก

ระบบแพตทริออตราคาแพงที่เป็นที่ต้องการอย่างมากสำหรับพันธมิตรสหรัฐได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่ามีประสิทธิภาพในการทำลายขีปนาวุธพิสัยไกลของรัสเซียที่ใช้โจมตีเมืองต่างๆ ของยูเครน

ด้านแหล่งข่าวเผยว่า สหรัฐยังได้ส่งสัญญาณถึงความมุ่งมั่นว่าจะส่งอาวุธโจมตีให้ยูเครนเพิ่มเติมภายใต้ข้อตกลงที่เสนอให้กับพันธมิตรในยุโรป แม้ว่าทรัมป์เคยเปรยไว้ว่ายูเครนควรหลีกเลี่ยงการโจมตีมอสโก

ทั้งนี้ แผนการที่ทรัมป์และมาร์ก รุตต์ เลขาธิการนาโตตกลงร่วมกันในช่วงสองสามวันที่ผ่านมา ได้รับการตอบรับเชิงบวกจากยูเครนและพันธมิตร

แหล่งข่าวเจ้าหน้าที่สหรัฐและยุโรป 10 ราย ชี้ว่า การสนับสนุนยูเครนจะเป็นรูปธรรมมากขึ้นได้ อาจขึ้นอยู่กับการเจรจาที่จะเกิดขึ้น ซึ่งจะบ่งบอกว่าใครจะเป็นผู้จัดหาอาวุธให้ยูเครน

เอกอัครราชทูตจากประเทศที่อยู่ทางตอนเหนือของยุโรปรายหนึ่งในกรุงวอชิงตัน บอกว่า สิ่งสำคัญที่ซ่อนอยู่ในเรื่องนี้คือรายละเอียดยิบย่อยต่างๆ และคำถามคือประเทศใดจะเป็นผู้บริจาคระบบขีปนาวุธแพตทริออตให้ยูเครน และจะบริจาคให้เมื่อไร

คำใบ้ประเทศใดยอมสละอาวุธให้ยูเครน

ในระหว่างประชุมกับทรัมป์ในห้องทำงานรูปไข่เมื่อวันจันทร์ (14 ก.ค.) รุตต์ได้กล่าวถึงสมาชิกนาโต 6 ประเทศ ได้แก่ ฟินแลนด์, เดนมาร์ก, สวีเดน, นอร์เวย์, เนเธอแลนด์ และแคนาดา โดยระบุว่าประเทศเหล่านี้ยินดีที่จะเข้าร่วมโครงการจัดซื้ออาวุธ

แหล่งข่าวระดับสูงจาก 2 สถานทูตในสหรัฐ ซึ่งมาจากกลุ่มประเทศที่รุตต์กล่าวถึง เผยกับรอยเตอร์ว่า พวกเขารับทราบเกี่ยวกับแผนดังกล่าวจากการประกาศของทรัมป์ แสดงให้เห็นว่าแม้จะเป็นพันธมิตรที่ใกล้ชิดกับสหรัฐก็ยังได้ทราบข่าวแบบเรียลไทม์เหมือนคนทั่วไป

เคิร์ต โวลเกอร์ อดีตเอกอัครราชทูตสหรัฐประจำนาโต กล่าวว่า ทรัมป์พบวิธีสร้างสมดุลระหว่างการสนับสนุนยูเครนกับความเป็นจริงทางการเมืองของพรรครีพับลิกัน โดยการให้พันธมิตรยุโรปเป็นผู้ทำสัญญาซื้ออาวุธจากสหรัฐ ซึ่งก็มีความสอดคล้องอย่างมากกับสิ่งที่ทรัมป์พูดไว้ระหว่างการหาเสียง

ในระหว่างหาเสียง ทรัมป์กล่าวว่า เขาจะผลักดันให้ชาติยุโรปใช้จ่ายกลาโหมมากขึ้น และว่าถ้าพวกเขาไม่ใช้จ่ายเพิ่มขึ้น สหรัฐก็จะไม่ช่วยปกป้อง

โวลเกอร์คาดการณ์ว่า ยูเครนจะได้รับระบบขีปนาวุธแพตทริออต 12-13 ระบบ แต่อาจใช้เวลาราว 1 ปีในการส่งมอบอาวุธเหล่านั้นทั้งหมด

ด้านเจ้าหน้าที่นาโตให้ความเห็นว่า พันธมิตรนาโตจะประสานงานการส่งมอบอาวุธผ่านกลไกลที่เรียกว่า NATO Security Assistance และ Training for Ukraine ซึ่งมีหน่วยงานตั้งอยู่ในเยอรมนี และมีหน้าที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการประสานงานความช่วยเหลือทางทหารตะวันตกแก่ยูเครน

“หลายประเทศในยุโรปได้ให้คำมั่นที่จะสนับสนุนโครงการริเริ่มนี้แล้ว รวมถึงเยอรมนี นอร์เวย์ เดนมาร์ก เนเธอร์แลนด์ สวีเดน สหราชอาณาจักร แคนาดา และฟินแลนด์” แหล่งข่าวเจ้าหน้าที่นาโตกล่าว และว่ารายละเอียดต่างๆ ยังอยู่ระหว่างการหารือ

ด้านกระทรวงกลาโหมของสหรัฐแสดงความคิดเห็นเรื่องนี้ โดยอ้างอิงคำแถลงของทรัมป์เมื่อวันจันทร์ที่ได้ประกาศข้อตกลงกับรุตต์ ขณะที่ทำเนียบขาว สถานทูตยูเครนและรัสเซียในกรุงวอชิงตัน ยังไม่ได้ตอบกลับคำขอแสดงความคิดเห็น

สัญญาณบวกจากพันธมิตรยุโรป

แหล่งข่าวเผยว่า เจ้าหน้าที่สหรัฐกำลังหารือกับพันธมิตรนาโตและกำลังประเมินว่าใครบ้างที่ยินดีจะส่งอาวุธให้ยูเครน และพบว่าเจ้าหน้าที่ยุโรปต่างให้การตอบรับเป็นวงกว้าง

ลาร์ส ล็อกเกอ ราสมุสเซน รัฐมนตรีต่างประเทศเดนมาร์ก กล่าวกับผู้สื่อข่าวในกรุงบรัสเซลส์เมื่อวันอังคาร ก่อนประชุมรัฐมนตรีสหภาพยุโรปว่า “เราพร้อมที่จะมีส่วนร่วม”

แหล่งข่าวรายหนึ่งอ้างว่า เยอรมนี กรีซ เนเธอร์แลนด์ และสเปน เป็นเป็นตัวเลือกที่ดีในการจัดส่งระบบแพทริออตให้เคียฟ เนื่องจากประเทศเหล่านี้มีกองทัพหลายกองกำลัง และภัยคุกคามอยู่ห่างไกลจากพวกเขา

คาจา คัลลาส ประธานฝ่ายนโยบายต่างประเทศของสหภาพยุโรปได้แสดงความเห็นในเชิงบวกหลังการประชุมที่กรุงบรัสเซลส์ว่า “ถ้าเราใช้จ่ายไปกับอาวุธเหล่านี้ ก็ถือเป็นการสนับสนุนของเรา” และเสริมว่าเธอยินดีกับการตัดสินใจของทรัมป์

“นี่คือการสนับสนุนจากยุโรป และเรากำลังทำอย่างเต็มที่เท่าที่จะทำได้เพื่อช่วยเหลือยูเครน"

แหล่งข่าวรายหนึ่งด้วยด้วยว่า รัฐบาลทรัมป์ได้ตรวจสอบคลังอาวุธของนาโตแล้ว เพื่อดูว่ามีอาวุธอะไรบ้าง และความพยายามต่อไปของเขาคือการโน้มน้าวพันธมิตรยุโรปให้ส่งมอบอาวุธดังเหล่านั้นให้กับยูเครน แลกกับ “การแลกเปลี่ยน” ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง

ทรัมป์บอกด้วยว่า มีอยู่หนึ่งประเทศที่มีระบบแพตทริออต 17 ระบบ และว่าบางส่วนจะจัดส่งให้กับยูเครนโดยตรง

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าว 2 รายบอกว่า ไม่มีสมาชิกนาโตประเทศใดนอกจากสหรัฐที่มีระบบแพทริออตมากเท่านี้ ทำให้เกิดการคาดเดาต่างๆ นานาว่า ทรัมป์อาจหมายถึงส่วนประกอบเฉพาะของแพทริออต เช่น เครื่องยิงจรวดหรือขีปนาวุธ

ด้านบอริส พิสทอเรียส รัฐมนตรีกลาโหมเยอรมนี ที่เพิ่งเดินทางเยือนเพนตากอนเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา กล่าวว่า เยอรมนีจะหารือเกี่ยวกับการส่งแพทริออตให้ยูเครนร่วมกับสหรัฐในอีกไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า แต่เขากล่าวว่าระบบดังกล่าวอาจจะยังไม่ส่งถึงเคียฟในอีกหลายเดือนข้างหน้านี้ ซึ่งอาจทำให้การส่งมอบอาวุธล่าช้าออกไปอีก จนกว่าจะถึงช่วงฤดูร้อนที่มีความสำคัญเชิงยุทธวิธี

ปูตินไม่หยุด ทรัมป์เลยจัดอาวุธให้ยูเครน?

แหล่งข่าวเจ้าหน้าที่สหรัฐ 2 ราย บอกว่า การที่ทรัมป์มีท่าทีแข็งกร้าวต่อมอสโกมากขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา เกิดขึ้นในช่วงที่มีความเชื่อมั่นที่เพิ่มขึ้นว่าประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ไม่ได้มีส่วนร่วมในการเจรจาอย่างจริงใจ

แหล่งข่าวรายหนึ่งเผยว่า ทรัมป์ตระหนักได้ว่าความพยายามของปูตินขยายขอบเขตออกไปไกลกว่าพื้นที่ไครเมียและภูมิภาคตะวันออก 4 แห่งของยูเครน ซึ่งเป็นประเด็นที่เคียฟและพันธมิตรในยุโรปได้พูดย้ำต่อสาธารณะอยู่บ่อยครั้ง

แหล่งข่าวรัสเซียที่ใกล้ชิดเครมลินบอกว่า ปูตินจะไม่ยุติสงครามภายใต้แรงกดดันจากตะวันตก และเชื่อว่ารัสเซียสามารถทนต่อความยากลำบากทางเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้นได้ รวมถึงภัยคุกคามจากปธน.ทรัมป์เมื่อวันจันทร์ ที่เล็งเก็บภาษีประเทศที่ซื้อน้ำมันจากรัสเซีย

อ้างอิง: Reuters