‘วาสนา วงศ์สุรวัฒน์’ ถอดรหัสทรัมป์โทรคุยผู้นำไทย-กัมพูชา จีนอยู่ตรงไหนในสมการ

รศ.ดร.วาสนา วงศ์สุรวัฒน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านจีน จากภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยแพร่คลิปวิชาการประจำเดือน ก.ค. ผ่านช่องทางยูทูบ "ปธน.ทรัมป์ออกโรงแล้ว สถานการณ์ชายแดนไทยกัมพูชากับสงครามภาษี จีนอยู่ตรงไหนในสมการนี้"

กรุงเทพธุรกิจสรุปความเห็นของวาสนา โดยเธอเกริ่นนำถึงความขัดแย้งระหว่างอินเดียกับปากีสถานที่คล้ายคลึงกัน ว่านี่อาจเกี่ยวข้องกับการเสื่อมอำนาจของสี จิ้นผิงและการเมืองภายในของจีนซึ่งสร้างแรงสั่นสะเทือนไปถึงประเทศเพื่อนบ้านที่พึ่งพาจีนทางเศรษฐกิจอย่างมาก เช่น ปากีสถาน ทำให้การเมืองภายในปรวนแปรตามมาด้วยความขัดแย้งกับอินเดีย

“คนแรกที่ประกาศเรื่องหยุดยิงคือประธานาธิบดีทรัมป์ และประกาศผ่านโซเชียลมีเดียเหมือนกัน ซึ่งจีนก็ไม่ได้แสดงบทบาทอะไรมากมายในความขัดแย้งอันนั้น” แม้ปากีสถานพยายามแสดงให้เห็นว่าตนได้อาวุธยุทโธปกรณ์จากจีน แต่ก็ไม่ได้ทำให้จีนเข้ามามีส่วนร่วมในความขัดแย้งด้วย

วาสนากล่าวย้อนถึงกรณีฮุนเซนปล่อยคลิปเสียงสนทนากับนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตรว่า ฮุนเซนกำลังตกที่นั่งลำบาก ความช่วยเหลือจากจีนลดน้อยลง จีนปฏิเสธไม่ลงทุนในคลองฟูนันเตโชที่วางศิลาฤกษ์ไปแล้ว ที่ผ่านมาโครงการสายแถบและเส้นทางเป็นตัวหลักทำให้ฮุนเซนพัฒนากัมพูชาได้อย่างรวดเร็ว

“ครั้นเศรษฐกิจและการเมืองจีนมีปัญหา ทำให้จีนสนับสนุนกัมพูชาได้น้อยลง ฮุนเซนขาดสภาพคล่อง ความชอบธรรมในการปกครองกัมพูชาแบบเผด็จการลดน้อยลง จึงต้องสร้างความชอบธรรมด้วยการปลุกกระแสชาตินิยม”

วาสนาตั้งข้อสังเกตว่าโครงการคลองฟูนันเตโชใหญ่กว่าแลนด์บริดจ์ ใช้เงินลงทุนมากกว่า และไม่เป็นประโยชน์กับใครเลยนอกจากกัมพูชา

ประเด็นการปราบปรามสแกมเมอร์ รัฐบาลไทยร่วมมือกับเพื่อนบ้านเมียนมาและลาว แต่กัมพูชาอิดออดและไม่ร่วมด้วย ฮุนเซนจำต้องเบี่ยงเบนความสนใจของประชาชน ทำอะไรบางอย่างให้เกิดขึ้นเพื่อจะได้กล่าวโทษเพื่อนบ้าน แต่หากดูประวัติศาสตร์ฮุนเซนขึ้นสู่อำนาจได้ด้วยการสนับสนุนเวียดนามจึงไม่กล้าหือ ขณะที่ลาวใกล้ชิดกับเวียดนามมากและเป็นลูกรักของจีน ประเทศที่สะดวกในการทะเลาะด้วยคือไทย จากประเด็นปัญหาง่ายๆ คือพรมแดนธรรมชาติ ถ้าเกิดสงครามฮุนเซนจะรวบอำนาจไว้ได้

“ตอนปล่อยคลิปหลุดฮุนเซนอาจคิดว่าทำให้พรรคเพื่อไทยล้ม แล้วพรรคอื่นขึ้นมาเป็นรัฐบาลแล้วการปราบสแกมเมอร์จะซาๆ ไป ยิ่งไปกว่านั้นถ้าเพื่อไทยล้มเอนเตอร์เทนเมนท์คอมเพล็กซ์อาจไม่ได้สร้าง ไม่ได้มาเป็นคู่แข่งของกาสิโนกัมพูชา” แต่ในเมื่อพรรคเพื่อไทยไม่ล้มแล้วปราบสแกมเมอร์ต่อ ฮุนเซนก็ต้องปลุกกระแสชาตินิยมทำให้รบกันเพื่อสถาปนาอำนาจของตนเองให้มั่นคง

• ถอดรหัสโทรศัพท์ทรัมป์

การที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์บอกว่า ได้โทรคุยกับผู้นำกัมพูชาแล้ว และได้โทรคุยกับรักษาการนายกรัฐมนตรีของไทย สองประเทศอยากเจรจาเรื่องภาษีก็หยุดยิงกันแล้วมาเจรจาภาษี ตนมองว่าเป็นการเย้ยสี จิ้นผิง เพราะกัมพูชาใกล้ชิดกับจีนมาก แต่คนที่จัดการเรื่องนี้กลับกลายเป็นทรัมป์ ซึ่งเหมือนกับเคสอินเดีย-ปากีสถาน

วาสนามองว่าภาษีเป็นเรื่องใหญ่มาก ที่แม้แต่กัมพูชาก็ไม่ยืนข้างจีน แต่ตกลงจะเจรจากับสหรัฐ ไม่ขึ้นภาษีตอบโต้ซึ่งเป็นจุดยืนเดียวกับสมาชิกอาเซียนอื่นๆ ทรัมป์สามารถนำเรื่องภาษีมาใช้ต่อรองได้

“หมายเหตุไว้อีกนิดนึง ทรัมป์บอกนะว่า…ทรัมป์โทรหารักษาการนายกรัฐมนตรีไทยคือคุณภูมิธรรม แล้วคุณภูมิธรรมคือใคร? คือคนที่จัดการเอาอุยกูร์ส่งคืนจีน ซึ่งวาสนาไม่เห็นด้วยคิดว่าเป็นการตัดสินใจที่ผิดพลาดและไม่โอเค แต่ประเด็นที่ต้องการชี้ให้เห็นคือ เรื่องอุยกูร์ไม่เป็นประเด็นสำหรับทรัมป์นะคะ ไม่ต้องคิดเรื่องเก็บอุยกูร์ไว้เป็นเครื่องต่อรองกับทรัมป์”

• จีนจะช่วยกัมพูชารบหรือไม่
  

สำหรับคนที่มองว่ากัมพูชามีท่าเรือของจีน แล้วจีนจะมาช่วยรบหรือไม่ วาสนาระบุ อย่าลืมว่าปีนี้เป็นปีครบรอบ 50 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน จัดกิจกรรมกระชับความสัมพันธ์มากมาย ล่าสุดทูตทหารของจีนยืนยันกับไทยว่าจีนจะไม่สนับสนุนอาวุธให้กัมพูชาใช้ทำร้ายคนไทยแน่นอน

ส่วนการที่รองนายกฯ ภูมิธรรมโพสต์โซเชียลมีเดียว่า ได้สื่อสารกับประธานาธิบดีทรัมป์แล้ว และมีวงเล็บว่า ก่อนหน้านี้ก็ได้คุยกับรัฐบาลจีนและประธานอาเซียน ตนเชื่อว่า รองฯ ภูมิธรรมไม่ได้คุยกับสี จิ้นผิง นัยของรองฯ ภูมิธรรมคือเรื่องนี้มีหลายฝ่ายเข้ามาช่วยกันแก้ไข ไม่ได้มีแค่ทรัมป์คนเดียว สะท้อนให้เห็นความพยายามอย่างมากของรัฐบาลไทยที่จะบอกว่าทั้งจีนและอาเซียนก็มีส่วนเช่นเดียวกับประธานาธิบดีทรัมป์