น่าเป็นห่วง! เด็กปฐมวัย มีพัฒนาการ ‘สติปัญญา–ภาษา’ ต่ำ

กรมอนามัย เป็นห่วง ผลสำรวจชี้ เด็กปฐมวัย มีพัฒนาการ 'สติปัญญา–ภาษา' ต่ำสุดใน 4 ด้าน เป็นผลมาจาก ฐานะทางครอบครัว

นายแพทย์สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า พัฒนาการของเด็กปฐมวัย เป็นพื้นฐานสำคัญต่อความเจริญก้าวหน้าของประเทศ เนื่องจากเด็กทุกคนเป็นผู้ชี้อนาคตของประเทศไทย เด็กที่มีพัฒนาการสมวัย จะมีเชาวน์ปัญญาดี และเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีศักยภาพ การติดตามสถานการณ์พัฒนาการของเด็กปฐมวัยอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นสิ่งสำคัญต่อการกำหนดนโยบายและจัดสรรทรัพยากรสนับสนุนเด็กปฐมวัย

โดยประเทศไทยได้ทำการสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย (MICS) ซึ่งเป็นการสำรวจมาตรฐานระดับโลกอย่างต่อเนื่อง สำหรับในปี พ.ศ. 2562 เป็นการสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย ครั้งที่ 6 (Multiple Indicator Cluster Survey 6 : MICS6) ในประเด็นพัฒนาการเด็กปฐมวัย จัดทำการสำรวจและวิเคราะห์ข้อมูลพัฒนาการเด็ก โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ องค์การยูนิเซฟ (UNICEF) ประเทศไทย สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP) และกรมอนามัย

สติปัญญา–ภาษา ต่ำที่สุดใน 4 ด้าน

โดยมีการสำรวจใน 4 ด้าน ได้แก่ พัฒนาด้านสติปัญญาและภาษา พัฒนาการด้านการเคลื่อนไหวและกล้ามเนื้อ พัฒนาการด้านสังคม และพัฒนาการด้านการเรียนรู้ โดยเก็บข้อมูลใน 17 จังหวัด จาก 4 ภูมิภาคทั่วประเทศ มีกลุ่มตัวอย่าง 5,787 คน

ทางด้าน ดร.นายแพทย์ระพีพงศ์ สุพรรณไชยมาตย์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP) เผยผลการสำรวจ พบว่า เด็กปฐมวัยในประเทศไทยมีพัฒนาการสมวัย 92.3% ซึ่งถือเป็นอันดับที่ 7 จาก 80 ประเทศ ที่มีรายได้ต่ำหรือปานกลาง และพบว่า

มีพัฒนาการด้านสติปัญญาและภาษา ต่ำที่สุดจากทั้ง 4 ด้าน ที่ 61%ในเด็กผู้ชาย และ 64%ในเด็กผู้หญิง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ครอบครัวยากจนจะมีพัฒนาการ ด้านสติปัญญาและภาษาต่ำไปด้วย

การศึกษาของพ่อแม่ มีผลต่อพัฒนาการสมวัยของลูก

ผลการวิเคราะห์ยังพบว่า การที่พ่อแม่เล่นกับลูก เช่น การหัดเรียกชื่อ นับเลขหรือวาดรูป การเล่านิทาน การอ่านหนังสือหรือดูสมุดภาพ การร้องเพลง การทำกิจกรรมร่วมกัน และการพาเด็กไปเล่นนอกบ้าน ส่งผลต่อพัฒนาการสมวัยที่มากขึ้น 28% เด็กที่มีพ่อแม่ที่มีการศึกษาสูงกว่า จะมีพัฒนาการสมวัยที่มากกว่าครอบครัวที่พ่อแม่มีการศึกษาน้อยกว่าถึง 34%

เมื่อแบ่งเศรษฐานะครอบครัวเป็นดัชนีความมั่งคั่ง 5 ระดับ พบว่าเด็กที่อาศัย ในครอบครัวที่ร่ำรวยที่สุด จะมีพัฒนาการสมวัยที่มากกว่าถึง 2.92 เท่า เมื่อเทียบกับครอบครัวที่ยากจนที่สุด โดยติดตามผลการวิจัยได้ที่https://www.mdpi.com/1660-4601/19/13/7599

ทางด้าน นายแพทย์อุดม อัศวุตมางกุร ผู้อำนวยการกองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ กล่าวว่า จากผลการสำรวจชี้ให้เห็นว่า พัฒนาการของเด็กปฐมวัยไทยมีความเหลื่อมล้ำสูง โดยเฉพาะเด็กที่มาจากครอบครัวที่มีเศรษฐานะต่ำ จะมีพัฒนาการสมวัยต่ำกว่า

อย่างไรก็ตาม พ่อแม่สามารถเสริมพัฒนาการให้ดีขึ้นได้ผ่านการเล่นกับลูกให้มากขึ้น โดยเฉพาะ การอ่านหนังสือ ซึ่งจะช่วยกระตุ้นสมองให้เกิดวงจรการเรียนรู้ เรียนรู้การออกเสียง เพิ่มคลังคำศัพท์ และสร้างสายสัมพันธ์ ในครอบครัว

โดยกรมอนามัยร่วมกับกระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการส่งเสริมสุขภาพ (สสส.) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคีเครือข่าย ส่งเสริมการเล่นและการอ่านผ่าน โครงการเด็กไทย เล่นเปลี่ยนโลก ด้วยการเติมเต็มการเรียนรู้ ผ่านการเล่นตามแนวคิด 3F ได้แก่ Family Free และ Fun และพัฒนาพื้นที่ต้นแบบเด็กไทยเล่นเปลี่ยนโลก ครอบคลุมทุกตำบล เพื่อให้เด็กทุกเพศ ทุกฐานะ ได้มีโอกาสเข้าถึง และพัฒนาตนเองผ่านการเล่นต่อไป

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• เด็กไทยไอคิวเพิ่มขึ้น 4.5 จุด เฉลี่ยที่ 102.8 สูงกว่าค่ามาตรฐานสากล ตั้งเป้า 103 จุด ภายในปี 2570
• แนะผู้ปกครอง 'สอนวิธีการปฏิบัติตน' ให้ลูกไปโรงเรียนอย่างตระหนัก แต่ไม่ตระหนก
• ส่งนมแม่ข้ามจังหวัด หนุนเด็กไทย 50% กินนมแม่ครบ 6 เดือนในปี 2568