ไอเดียสันกำแพง “ใบไม้แลกไข่” ลดเผา ลดฝุ่น PM 2.5 เติมโปรตีนให้ชุมชน

เช้าวันพุธที่ที่ว่าการอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ บรรยากาศคึกคักกว่าปกติ ชาวบ้านทยอยขี่มอเตอร์ไซค์ บางคนใช้รถกระบะ บรรทุกกระสอบใบไม้แห้งจากบ้านและไร่นามาต่อคิวหน้าจุดรับแลก “ตลาดนัดใบไม้แลกไข่” กิจกรรมเล็กๆ ของชุมชนที่กำลังช่วยแก้ปัญหาใหญ่ของภาคเหนืออย่างฝุ่น PM 2.5
ใบไม้แห้งถูกชั่งน้ำหนักทีละกระสอบ ก่อนแลกเป็นไข่ไก่ ชาวบ้านบางคนถือถุงไข่กลับบ้านพร้อมรอยยิ้ม บางคนแวะคุยกันเหมือนตลาดนัดของชุมชน บรรยากาศเรียบง่าย แต่สะท้อนการมีส่วนร่วมของชุมชนที่ช่วยกันลดการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร หนึ่งในต้นเหตุของ PM 2.5 ในภาคเหนือช่วงฤดูแล้ง

กิจกรรม “ตลาดนัดใบไม้แลกไข่” เกิดจากความร่วมมือระหว่าง อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่ และ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือซีพีเอฟ ที่มีฟาร์มไก่ไข่อยู่ในพื้นที่ โดยปีนี้จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 ให้ประชาชนนำใบไม้แห้ง 2 กิโลกรัม มาแลกไข่ไก่ CP ได้ 1 ฟอง สูงสุด 20 กิโลกรัมต่อครั้งต่อวัน หรือวันละ 10 ฟอง
ใบไม้ที่รวบรวมได้จะถูกนำไปทำปุ๋ยหมัก ก่อนนำกลับไปแจกจ่ายให้ชุมชนใช้บำรุงดินในพื้นที่การเกษตร เป็นการเปลี่ยนเศษวัสดุที่เคยถูกเผาทิ้ง ให้กลับมามีคุณค่าอีกครั้ง
นายคเณศ คำนนท์ นายอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ เล่าว่า โครงการนี้เกิดจากนโยบายของท่านผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ และความตั้งใจของชุมชนที่อยากหาวิธีลดการเผาใบไม้และเศษวัชพืช ซึ่งเป็นต้นเหตุของฝุ่นควันในพื้นที่ โดยปีที่ผ่านมา ซึ่งจัดเป็นครั้งแรก สามารถรวบรวมใบไม้ได้มากถึง 25,000 กิโลกรัม
“เมื่อชุมชนเริ่มมีทางเลือกในการจัดการใบไม้ ความจำเป็นในการเผาก็ลดลงอย่างเห็นได้ชัด หลายหมู่บ้านแทบไม่มีการเผาเกิดขึ้น และช่วยลดจุดความร้อนในพื้นที่ลงได้ ปีนี้เราจึงชวนซีพีเอฟมาร่วมกันจัดต่อเป็นปีที่ 2 และตั้งเป้าขยายกิจกรรมให้ครอบคลุมทุกหมู่บ้านในอำเภอ” นายอำเภอสันกำแพงกล่าว

ด้าน นายภิญโญ ร่มเกตุ รองผู้อำนวยการไก่รุ่น–ไก่ไข่ ภาคเหนือ ซีพีเอฟ บอกว่า ปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างฝุ่น PM 2.5 เป็นเรื่องที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกันแก้ไข กิจกรรมใบไม้แลกไข่จึงเป็นตัวอย่างของการใช้ทรัพยากรในชุมชนให้เกิดประโยชน์ พร้อมส่งต่อโปรตีนคุณภาพให้ครัวเรือนในพื้นที่
ระหว่างการแลกไข่ ชาวบ้านหลายคนเล่าว่าเริ่มคุ้นเคยกับกิจกรรมนี้ตั้งแต่ปีที่แล้ว
นายอุทัย กุณามี ชาวบ้านในพื้นที่ บอกว่าเขามาร่วมแลกไข่แทบทุกสัปดาห์ ใบไม้จากบ้านและไร่นาถูกเก็บรวบรวมใส่กระสอบนำมาแลก ไข่ที่ได้ก็นำไปทำอาหารในครัวเรือน“มีไข่อยู่ในตู้เย็นก็เหมือนมีตลาดอยู่ในบ้าน”
นางจงจิต พัฒนสิน ชาวบ้านอีกคน เล่าว่าปกติเธอมักนำใบไม้ไปกองไว้ในสวนให้ย่อยสลาย แต่กิจกรรมนี้ช่วยให้ชุมชนตระหนักเรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และทำให้ทุกคนช่วยกันเก็บใบไม้แทนการเผา
ขณะที่ นส.นิ่มนวล ชมภูคำ บอกว่า ไข่ไก่ที่แลกได้ช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน เพราะเป็นอาหารที่กินเป็นประจำอยู่แล้ว เช่นเดียวกับ นส.บุญยม ชมภูคำ ที่กล่าวขอบคุณโครงการดีๆจากซีพีเอฟที่มาช่วยกันจัดการขยะ ไม่ต้องเผาเป็นมลพิษ อยากให้มีโครงการแบบนี้ทุกปี
กิจกรรมตลาดนัดใบไม้แลกไข่จัดขึ้นทุกวันพุธ ตั้งแต่ 4 มีนาคม ถึง 27 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.30 – 11.00 น. ณ ที่ว่าการอำเภอสันกำแพง เปิดให้ประชาชนที่มีทะเบียนบ้านในอำเภอสันกำแพงนำใบไม้แห้งมาแลกไข่
แม้จะเป็นกิจกรรมเล็กๆ ของชุมชน แต่สำหรับชาวสันกำแพง ใบไม้ที่เคยถูกเผากลายเป็นควันในอากาศ กำลังถูกเปลี่ยนให้เป็นทั้งอาหาร ปุ๋ย และอีกหนึ่งทางเลือกในการดูแลสิ่งแวดล้อมของบ้านตัวเอง

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• กองทัพน้อยที่ 1 ร่วมกับ CPF มอบไข่ไก่สด ส่งต่อโภชนาการ-กำลังใจสู่ชุมชนในกรุงเทพฯ
• "CPF" กำไรพุ่ง 29% รายได้ 571,135 ลบ. เคาะปันผล 0.25 บาท XD 5 พ.ค.69
• “พลังชาวโคราช - CPF” สมทบทุนมูลนิธิ 100 ปี รพ.มหาราชฯ
• สดฉ่ำเกินต้าน! PASTA AMA เสิร์ฟพาสต้าโฮมเมตคู่ไส้กรอกหมูดำคูโรบูตะจาก CPF
• CPF รวมพลังแบรนด์ในเครือ สืบสานวัฒนธรรมการไหว้เจ้าเทศกาลตรุษจีน