ผู้สูงอายุไทย 76% ไม่ซึมเศร้า แต่เกือบทั้งหมดไม่รู้จักสายด่วนสุขภาพจิต 1323

เนื่องในวันที่ 13 เมษายนของทุกปี ซึ่งตรงกับ วันผู้สูงอายุแห่งชาติ ศูนย์สำรวจความคิดเห็น นิด้าโพล ร่วมกับ Center for Aging Society Research สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เปิดเผยผลการสำรวจเรื่อง “ผู้สูงอายุไทยซึมเศร้าหรือไม่ แค่ไหน อย่างไร?” โดยสำรวจประชาชนอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 1,310 ตัวอย่างทั่วประเทศ ระหว่างวันที่ 30 มีนาคม – 2 เมษายน 2569

ผลการสำรวจพบว่า ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่ร้อยละ 76.64 ไม่มีภาวะซึมเศร้า ขณะที่ร้อยละ 16.87 มีภาวะซึมเศร้าระดับเล็กน้อย ร้อยละ 5.19 อยู่ในระดับปานกลาง และมีเพียงส่วนน้อยที่อยู่ในระดับรุนแรงค่อนข้างมาก (ร้อยละ 0.84) และรุนแรงสูง (ร้อยละ 0.46) โดยการประเมินใช้แบบทดสอบ PHQ-9

สำหรับวิธีรับมือเมื่อเกิดภาวะซึมเศร้าในกลุ่มผู้สูงอายุ (จาก 799 ตัวอย่างที่มีอาการอย่างน้อยหนึ่งข้อ) พบว่า วิธีที่นิยมมากที่สุดคือการพูดคุยกับสมาชิกในครอบครัว (ร้อยละ 42.43) รองลงมาคือการออกกำลังกาย (ร้อยละ 36.05) และการพบปะเพื่อนฝูง (ร้อยละ 34.79) นอกจากนี้ยังมีการใช้โซเชียลมีเดีย เช่น Facebook และ LINE รวมถึงกิจกรรมผ่อนคลายอื่น ๆ เช่น ทำสวน ฟังเพลง หรือทำสมาธิ

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่ากังวลคือ ผู้สูงอายุร้อยละ 97.50 ไม่เคยติดต่อขอความช่วยเหลือจาก “สายด่วนสุขภาพจิต 1323” โดยในกลุ่มนี้ ร้อยละ 80.36 ระบุว่าไม่รู้จักหมายเลขดังกล่าว ขณะที่บางส่วนแม้รู้จักแต่ไม่มั่นใจว่าจะช่วยแก้ปัญหาได้

ในด้านโครงสร้างประชากร ตัวอย่างส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุ 60–69 ปี (ร้อยละ 64.89) เป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชายเล็กน้อย และกว่าครึ่งไม่ได้ประกอบอาชีพแล้ว โดยรายได้ของผู้สูงอายุจำนวนมากอยู่ในระดับต่ำหรือไม่มีรายได้

ผลสำรวจดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า แม้ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่ยังไม่มีภาวะซึมเศร้า แต่ยังคงมีช่องว่างสำคัญด้านการเข้าถึงข้อมูลและบริการช่วยเหลือด้านสุขภาพจิต ซึ่งเป็นประเด็นที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งประชาสัมพันธ์และสร้างความเชื่อมั่นให้มากขึ้นในอนาคต