“เวเนซุเอลา” จากอาณานิคมสเปน สู่รัฐเอกราชรุ่มรวยน้ำมัน แต่ผู้คนแร้นแค้น

ประเทศเวเนซุเอลาหรือชื่อเต็มคือ สาธารณรัฐโบลีวาร์เวเนซุเอลา (Bolivarian Republic of Venezuela) คือประเทศในกลุ่มลาตินอเมริกาที่มีปริมาณน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดในโลก (ข้อมูลปี 2026) แต่ต้องเผชิญปัญหาเศรษฐกิจมาอย่างยาวนานจากการบริหารที่ล้มเหลว

เวเนซุเอลาอยู่ทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ภูมิประเทศคล้ายรูปสามเหลี่ยมกลับหัว มีพื้นที่ 9.1 แสนตารางกิโลเมตร (ใหญ่กว่าไทยประมาณ 0.8 เท่า) ดินแดนส่วนใหญ่อยู่ในเขตร้อนใกล้เส้นศูนย์สูตร เมืองหลวงคือ กรุงการากัส โดยทั้งประเทศมีประชากร 31 ล้านคน (ข้อมูลปี 2024) ส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก (67%) และใช้ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ

ก่อนจะเป็น “ประเทศเวเนซุเอลา”

ประวัติศาสตร์เวเนซุเอลามีพื้นฐานจากการก่อตั้งอาณานิคมของชาติยุโรป นั่นคือ สเปนเริ่มต้นจากระหว่าง ค.ศ. 1498-1499 คณะของ คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส(Christopher Columbus) ภายใต้การอุปถัมภ์ของราชสำนักสเปน ล่องเรือข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเพื่อค้นหาเส้นทางสู่ทวีปเอเชีย แต่กลับพบ “โลกใหม่”แทน พวกเขายังเป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกที่พบดินแดนที่ปัจจุบันคือเวเนซุเอลา ซึ่งตอนนั้นคือถิ่นอาศัยของชนพื้นเมืองหลายเผ่า ได้แก่ คาริบ (Carib), อราวัค (Arawak) และชิบชา (Chibcha)

ต่อมาในต้นคริสต์ศตวรรษ 16 สเปนจริงจังกับการยึดครองและจัดตั้งอาณานิคมทั่วลาตินอเมริกา ยกเว้นบราซิลที่เป็นอาณานิคมของโปรตุเกส ทั้งนี้ สเปนได้ตั้งเขต นิวอันดาลูเซีย(New Andalusia) ขึ้นบริเวณชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาใต้ อันจะกลายเป็นประเทศเวเนซุเอลาในเวลาต่อมา

กว่า 200 ปี ภายใต้การปกครองของสเปน ในที่สุดชาวอาณานิคมลาตินอเมริกาก็ลุกฮือต้านสเปนเป็นครั้งแรกเมื่อกลางคริสต์ศตวรรษที่ 18 ก่อนจะประสบความสำเร็จในอีกหลายสิบปีต่อมา คือต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อขบวนการปลดแอกภายใต้การนำของ ไซมอน โบลิวาร์(Simón Bolivar) อาศัยช่วงเวลาที่สเปนกำลังวุ่นวายในสงครามกับ นโปเลียน โบนาปาร์ต (Napoléon Bonaparte) แห่งฝรั่งเศส ก่อความไม่สงบ และประกาศเอกราชในวันที่ 20 กรกฎาคม ปี 1811

หลังหลุดพ้นจากสถานะอาณานิคมสเปน เวเนซุเอลาเป็นส่วนหนึ่งของรัฐเอกราชชื่อ “กรันโคลอมเบีย”(The Gran Colombia) ซึ่งปัจจุบันคือประเทศโคลอมเบีย เอกวาดอร์ ปานามา และเวเนซุเอลา แต่ต่อมาช่วงปี 1829-1830 เวเนซุเอลาได้ขอแยกดินแดนออกมาเป็นสาธารณรัฐเอกราช โดยมีกรุงการากัสเป็นเมืองหลวง

รุ่มรวยน้ำมัน แต่ปัญหารุมเร้า

นับตั้งแต่การค้นพบน้ำมันในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 เศรษฐกิจของเวเนซุเอลาพึ่งพาการส่งออกน้ำมันเป็นหลัก และกลายเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลกโดยมีปริมาณน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดติดต่อกันมาหลายปี

แม้น้ำมันจะสร้างรายได้มหาศาลให้ประเทศ แต่เวเนซุเอลาต้องเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจครั้งใหญ่ระหว่างปี 2010-2017 เนื่องจากราคาน้ำมันลดลง ประกอบกับการบริหารของบริษัทน้ำมันแห่งชาติฯ (PDVSA) และนโยบายด้านการเงินที่ผิดพลาดของภาครัฐ ทำให้ประเทศดำดิ่งสู่ปัญหาเศรษฐกิจจนต้องนำเข้าสินค้าอุปโภคบริโภคในราคาสูง

นอกจากนี้ ปัญหาการเมืองระหว่างประเทศยังทำให้สหรัฐอเมริกา “คว่ำบาตร” การส่งออกน้ำมันของเวเนซุเอลา เมื่อปริมาณการส่งออกน้ำมันดิบลดลง ถูกซ้ำเติมด้วยวิกฤตเศรษฐกิจจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ส่งผลให้ค่าเงินของเวเนซุเอลาอ่อนค่าลงอย่างต่อเนื่อง และค่าแรงในประเทศก็ตกต่ำลงไปด้วย

สถานการณ์วิกฤตยิ่งขึ้นไปอีก เมื่อสหรัฐฯ ดำเนินมาตรการคว่ำบาตรเวเนซุเอลารอบใหม่หลังการเลือกตั้งประธานาธิบดีเมื่อปี 2024 โดยอ้างว่ามีการบิดเบือนผลการเลือกตั้ง ความขัดแย้งดำเนินสู่จุดเดือด เมื่อเช้ามืดของวันที่ 3 มกราคม ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐอเมริกา มีคำสั่งให้บุกจับประธานาธิบดี นิโคลัส มาดูโร โมโรส(Nicolás Maduro Moros) ผู้นำเวเนซุเอลา ด้วยปฏิบัติการที่สำเร็จอย่างเด็ดขาดภายในเวลาเพียงคืนเดียว

แน่นอนว่าเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกต่อนโยบายสุดแข็งกร้าวข้างต้นทันทีที่ข่าวแพร่กระจายออกมา ด้านอัยการสูงสุดของสหรัฐ ชี้ว่า ประธานาธิบดีมาดูโรมีข้อหา “สมคบคิดก่อการร้ายยาเสพติด สมคบคิดนำเข้าโคเคน ครอบครองปืนกลและอุปกรณ์ทำลายล้าง และสมคบคิดครอบครองปืนกลและอุปกรณ์ทำลายล้างต่อสหรัฐอเมริกา”

ท่ามกลางเสียงของประชาชนชาวเวเนซุเอลาที่ทั้งเห็นด้วยและต่อต้านการกระทำของสหรัฐฯ ทิศทางของประเทศที่เผชิญปัญหาเศรษฐกิจมายาวนานอย่างเวเนซุเอลาจะเป็นอย่างไรต่อไป ยังเป็นสิ่งที่ต้องติดตาม…

อ่านเพิ่มเติม :

• เหตุใด “บัวโนสไอเรส” เมืองหลวงอาร์เจนตินา จึงได้สมญานามว่า “ปารีสแห่งอเมริกาใต้”
• แผนที่โบราณของจีน หลักฐานยืนยัน “เจิ้งเหอ” พบ “อเมริกา” ก่อนโคลัมบัส!?
• ผักและผลไม้ในครัวคนไทย ที่ “โคลัมบัส” จัดให้จนได้อร่อย

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

สำนักข่าวกรองแห่งชาติ. ข้อมูลพื้นฐานของต่างประเทศ 2568 : สาธารณรัฐเวเนซุเอลา (Bolivarian Republic of Venezuela).สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม พ.ศ. 2569. (ออนไลน์)

กระทรวงการต่างประเทศ. สาธารณรัฐโบลีวาร์เวเนซุเอลา (Bolivarian Republic of Venezuela).สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม พ.ศ. 2569. (ออนไลน์)

เชาวฤทธิ์ เชาว์แสงรัตน์, The 101 World. เด็ดหัวมาดูโร: สหรัฐอเมริกากับการบุกจับประธานาธิบดีของเวเนซุเอลาคาประเทศ. 5 มกราคม พ.ศ. 2569. จาก https://www.the101.world/trump-nicolas-maduro/

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 5 มกราคม 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “เวเนซุเอลา” จากอาณานิคมสเปน สู่รัฐเอกราชรุ่มรวยน้ำมัน แต่ผู้คนแร้นแค้น

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com