ลงคลิป ลงรูป ด้วย AI ยังไง ไม่ให้เป็นต้นเหตุของ Fake News
ปัจจุบันหลายคนใช้ AI เพื่อช่วยสร้างคอนเทนต์ให้ง่ายและรวดเร็วขึ้น แต่ก็มาพร้อมกับความเสี่ยงและผลกระทบต่อสังคมเช่น การใช้ AI สร้างข่าวปลอม หรือทำ Deepfake โดยไม่ได้รับความยินยอม ดังนั้น การมีแนวปฏิบัติที่ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อป้องกันปัญหาและส่งเสริมการสร้างคอนเทนต์อย่างมีจรรยาบรรณ
คอลัมน์“เรื่องนี้โรงเรียนไม่ได้สอน” ได้สรุป 6 สิ่งที่ต้องรู้ ก่อนใช้ AI สร้างคอนเทนต์ จากหนังสือ “อนาคตเศรษฐกิจคอนเทนครีเอเตอร์ไทย พ.ศ. 2578” จัดทำโดย Tellscoreเพื่อให้ครีเอเตอร์ทุกคนสร้างผลงานที่มีคุณค่าและสร้างสรรค์ หลีกเลี่ยงผลกระทบเชิงลบต่อตัวเองและสังคมมาฝากทุกคนค่ะ
6 วิธีใช้ AI ไม่ให้เกิด FAKE NEWS
1. หลีกเลี่ยงการนำ AI ไปใช้ในทางที่ผิด
- ปัจจุบัน AI ถูกใช้สร้างข่าวปลอม รูปปลอม คลิปเสียงปลอมจำนวนมาก ดังนั้นมนุษย์ต้องใช้ดุลยพินิจในการใช้ AIหลีกเลี่ยงการสร้างคอนเทนต์ที่อาจก่อให้เกิดความขัดแย้ง ปลุกปั่น หรือเผยแพร่ข้อมูลเท็จ (Fake News)
- ควรหลีกเลี่ยงการสร้างคอนเทนต์ที่มีอคติ หรือส่งเสริมความไม่เท่าเทียมเพื่อไม่ให้ AI กลายเป็นเครื่องมือที่สร้างปัญหาทางสังคม
2. ไม่ควรใช้ภาพประกอบข่าวที่ทำขึ้นโดย AI
- ภาพที่ทําขึ้นจาก AI อาจมีความสร้างสรรค์และสวยงาม แต่ไม่ควรใช้ภาพที่สร้างโดย AI มาเป็นรูปประกอบในข่าวไม่ว่าจะภาพนิ่งหรือภาพเคลื่อนไหว เพราะภาพประกอบข่าว ควรสะท้อนข้อเท็จจริงของเหตุการณ์อย่างถูกต้อง
- หากใช้ภาพที่ AI ทำขึ้น อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดสำหรับประชาชนที่อ่านหรือรับชมข่าวสารได้
3. ระวังผลกระทบเรื่องสิทธิส่วนบุคคลและลิขสิทธิ์
- ปัจจุบันมีการใช้เทคโนโลยี Deepfake ที่เหมือนคนจริงจนแทบแยกไม่ออกในการหลอกลวงผู้อื่น ซึ่งสร้างความเข้าใจผิด และหลายคนหลงเชื่อจำนวนมาก ดังนั้น ควรตระหนักถึงความเสี่ยงของเทคโนโลยี Deepfake ที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดและผลกระทบต่อบุคคลอื่น
- การใช้ AI ต้องไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่นเช่น การใช้ภาพ เสียง หรือข้อมูลส่วนตัว โดยไม่ได้รับอนุญาต
- ไม่ควรใช้ AI เลียนแบบผลงานของผู้อื่น โดยไม่ได้รับการยินยอม เพราะถือว่าเป็นการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งอาจนําไปสู่ปัญหาทางกฎหมายได้
4. ระบุให้ชัดเจนว่าคอนเทนต์ทําขึ้นโดย AI
- หากมีการใช้เนื้อหาหรือภาพที่ทําขึ้นโดย AI ครีเอเตอร์ต้องแสดงข้อความชี้แจงอย่างชัดเจน (Disclaimer) เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิด เช่น ระบุไว้ในคําอธิบายเนื้อหา หรือใช้เครื่องหมายเฉพาะ
- ควรแจ้งให้ผู้ชมทราบอย่างชัดเจนว่าส่วนไหนของคอนเทนต์ถูกสร้าง หรือปรับแต่งโดย AI บ้างเพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความน่าเชื่อถือ และลดความเข้าใจผิดของผู้ชม
5. ตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่
- AI คิดเก่ง ทำงานเร็วจริง แต่เนื้อหาอาจไม่ได้ถูกต้องทุกเรื่อง อย่าพึ่งพา AI ทั้งหมด โดยที่ไม่มีการตรวจสอบหรือพิจารณาเพิ่มเติม เพราะ AI ไม่มีความสามารถมากพอในการเข้าใจบริบททางสังคมและจริยธรรม
- ไม่ว่าจะใช้ AI สร้างคอนเทนต์รูปแบบใด ทั้งภาพ วิดีโอ หรือข้อความ สุดท้ายครีเอเตอร์ต้องตรวจสอบเนื้อหานั้นก่อนเผยแพร่ โดยอ้างอิงจากแหล่งที่เชื่อถือได้เพื่อให้แน่ใจว่าเนื้อหานั้นถูกต้อง เหมาะสม และไม่ส่งผลกระทบในทางลบ
- หากเป็นเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลสําคัญ เช่น กฎหมาย แพทย์ หรือเศรษฐกิจ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้เนื้อหาที่นำเสนอนั้นถูกต้องแม่นยำ และไม่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด
6. อัปเดตความรู้เรื่อง AI อยู่เสมอ
- เทคโนโลยี AI เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ควรติดตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยี AI อย่างสม่ำเสมอ
- ควรศึกษากฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง พร้อมเรียนรู้วิธีใช้ AI อย่างปลอดภัยอยู่ตลอดเวลาเพื่อให้สามารถปรับตัวได้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว ซึ่งจะนําไปสู่การใช้งานที่มีประสิทธิภาพ และลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัจจุบัน AI เป็นเครื่องมือที่มีศักยภาพสูงที่ช่วยให้การสร้างคอนเทนต์ง่ายและรวดเร็วขึ้น แต่การใช้งาน “ทุกคนต้องมีความระมัดระวัง” และวางแนวทางป้องกันผลกระทบในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นความเป็นส่วนตัว อคติ ความปลอดภัย หรือจริยธรรม และการนำมาใช้ในชีวิตประจำวันให้ถูกวิธี เพื่อให้ AI สร้างประโยชน์สูงสุดโดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อสังคม