SUS: รู้ไหม ‘ตา’ ของนกกระจอกเทศ ใหญ่กว่า ‘สมอง’ ของมันอีก
‘นกกระจอกเทศ’ สิ่งมีชีวิตที่เหมือนกับกระติกน้ำยักษ์นี้เป็นสัตว์ที่เรารู้จักกันดีเพราะมันเป็นนกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในอาณาจักรสัตว์ปีก (ที่ยังมีชีวิตอยู่) แต่บินไม่ได้ แถมยังมีขาที่แข็งแรงวิ่งเร็วยิ่งกว่าเสือดาวและสิงโต
อันที่จริงนกกระจอกเทศเป็นสัตว์โบราณที่ปรากฏตัวขึ้นบนโลกนี้มานานกว่า 60 ล้านปีแล้ว จะเรียกมันว่าฟอสซิลเดินได้ก็คงไม่ผิดนัก และทำให้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าจะหาความเชื่อมโยงของมันกับไดโนเสาร์ได้เพราะมันมีโครงสร้างร่างกายที่แตกต่างจากนกสมัยใหม่
สิ่งที่ทำให้มันแตกต่างและโดดเด่นเป็นอย่างมากคือ ‘ลูกตา’ นกกระจอกเทศเป็นสัตว์ที่มีตาใหญ่มาก (ย้ำว่ามากกก) โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับขนาดหัวของมัน ทั้งยังเป็นลูกตาของสัตว์บกที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตาของนกกระจอกเทศมีความกว้างถึง 5 เซนติเมตร น้ำหนัก 60 กรัมต่อตา 1 ข้าง พูดง่ายๆ ก็คือเฉพาะดวงตา 2 ข้าง ก็มีน้ำหนักกิโลกว่าๆ ที่ต้องแบกรับ
ดวงตาของมันใหญ่และยอดเยี่ยมจนทำให้นกกระจอกเทศเป็นสัตว์ที่ ‘สายตาดีมาก’ สามารถเห็นวัตถุเคลื่อนไหวได้ไกลถึง 3 กิโลเมตรในเวลากลางวัน และมองไปได้ไกล 50 เมตรในตอนกลางคืนที่แสงริบหรี่ นกกระจอกเทศสามารถมองเห็นศัตรูได้ตั้งแต่ไกลเพื่อตั้งหลักและวิ่งหนีด้วยขาอันทรงพลังของมันได้
แต่สายตาที่ดีกลับไม่ได้ทำให้มันประสบความสำเร็จในการเอาชีวิตรอดขนาดนั้น เพราะสิ่งสำคัญคือเมื่อแบ่งพื้นที่ในหัวให้กับลูกตาไปจำนวนมากแล้ว สมองของนกกระจอกเทศดันเหลือพื้นที่เพียงนิดเดียว และเล็กกว่าลูกตาของมันแค่ข้างเดียวอีก โดยสมองนกกระจอกเทศมีน้ำหนักเพียงแค่ 40 กรัมเท่านั้นเอง (มนุษย์มีสมองหนักราวๆ 1.5 กิโลกรัม) เมื่อเทียบกับขนาดตัวที่ใหญ่ราว 2-2.5 เมตรของมันแล้วถือว่า ‘เล็กมาก’ ทีเดียว
นี่เป็นเหตุผลว่า ทั้งที่มีสายตาชั้นเยี่ยม และขาแข็งแกร่งที่วิ่งเร็วได้อย่างเหลือเชื่อราว 64 กิโลเมตรต่อชั่วโมง แต่ทำไมมันยังถูกล่าได้ไม่ยาก แถมไม่เก่งเรื่องการหลบซ่อนศัตรูอย่างที่สุด อย่างไรก็ดีความเชื่อที่ว่านกกระจอกเทศโง่จนยืนเอาหัวมุดทรายเพื่อไม่ให้มองเห็นนักล่านั้นไม่ใช่เรื่องจริง แต่ภาพที่เห็นเกิดจากการที่มันใช้ปากพลิกไข่ในรังที่ขุดไว้ต่างหาก และสิ่งที่มันทำจริงๆ เมื่อไม่สามารถหนีได้คือนอนคว่ำกับพื้นเพื่อพยายามกลมกลืนกับพื้นทรายแทน
ดังที่กล่าวไป นกกระจอกเทศอาจไม่ใช่นกที่ฉลาดหลักแหลมเท่าไรนัก แต่มันก็ยังเป็นนกที่มีโครงสร้างอันยอดเยี่ยมอย่างที่ไม่มีสัตว์ตัวไหนในอาณาจักรจะเทียบเทียม โดยเฉพาะดวงตาที่ใหญ่โตและเฉียบแหลมของมัน นอกจากนี้วิทยาศาสตร์ยังคงทึ่งกับการยืนขาตรงโดยพยุงร่างใหญ่โตหนักๆ ของพวกมัน ทั้งยังวิ่งได้เร็วจนน่าตกใจ นอกจากนี้พลังขาของมันยังถูกน้ำมาใช้เตะโจมตีศัตรูได้ในบางครั้ง ว่ากันว่าแรงเตะของนกกระจอกเทศสามารถฆ่าสิงโตได้เลยทีเดียว