ลูกเลี้ยง “เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ” 4 พระองค์ มีใครบ้าง?
ลูกเลี้ยงเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ 4 พระองค์ มีใครบ้าง?
สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ประสูติแต่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระโอรสพระองค์เดียว คือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์
อย่างไรก็ดี เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถยังทรงมีลูกเลี้ยงอีก 4 พระองค์ ที่ทรงมีพระเมตตาให้การอุปถัมภ์ ตามที่พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ทรงเล่าไว้ใน “เกิดวังปารุสก์”
ลูกเลี้ยงเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ 4 พระองค์ มีใครบ้าง?
พระองค์แรก คือ หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม มีพระนามสั้นๆ ว่า “ท่านทองรอด” พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ทรงเรียกว่า “พี่รอด”
องค์นี้สำคัญที่สุด เพราะทรงเป็นลูกเลี้ยงของเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถมานานที่สุด
แม้หม่อมเจ้าทองฑีฆายุจะทรงมีพระชันษาแก่กว่า หม่อมคัทริน พระมารดาในพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ เล็กน้อย แต่ก็โปรดเรียกหม่อมคัทรินว่า “แม่”
“พี่รอดได้ไปเล่าเรียนที่รุสเซีย ได้เป็นนายทหารม้าเช่นเดียวกับพ่อ แต่อยู่คนละกรม คือไม่ได้อยู่ในกรมทหารฮุสซาร์ ได้เข้าประจำกรมทหารม้ารักษาพระองค์หุ้มเกราะ ทั้งนี้เพราะพี่รอดได้เข้าประจำการเมื่อพ่อได้เสด็จกลับเมืองไทยแล้ว และนายพุ่มยังคงอยู่รุสเซีย แต่ได้ละทิ้งสัญชาติไทย และยังอยู่ในกรมฮุสซาร์ ทางราชการจึงเห็นว่าไม่เหมาะที่จะให้พี่รอดเข้าไปอยู่ในกรมเดียวกันกับพุ่ม เพราะอาจจะมีข้อลำบากบางอย่างเกิดขึ้น”
“นายพุ่ม” ที่พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ทรงกล่าวถึง คือ นายพุ่ม สาคร นักเรียนทุนที่รัชกาลที่ 5 ทรงส่งไปร่วมเรียนกับเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถที่รัสเซีย เพื่อจะได้เป็นคู่แข่งในการเล่าเรียน
ทว่าเมื่อเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถทรงสำเร็จการศึกษาแล้ว นายพุ่มประสงค์จะอยู่ที่รัสเซียต่อ ต่อมาได้เปลี่ยนสัญชาติเป็นชาวรัสเซียในที่สุด
ลูกเลี้ยงเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถองค์ถัดมา คือ หม่อมเจ้าวัลภากร วรวรรณ พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ทรงเรียกว่า “พี่ตุ๋ย” องค์นี้ได้ไปเรียนวิชาแพทย์ที่รัสเซีย
ต่อจากนั้นก็มี หม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล และ หม่อมเจ้าไตรทิพเทพสุต เทวกุล พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ ทั้ง 2 พระองค์นี้พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ทรงเรียกว่า “พี่อั๋น” และ “พี่แถม” ตามลำดับ
หม่อมเจ้าอีกองค์หนึ่งที่เคยไปเรียนรัสเซียเช่นกัน และเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถโปรดเลี้ยงดู คือ หม่อมเจ้านิวัทธวงศ์ เกษมสันต์ พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์
ทว่าองค์นี้ไม่ปรากฏว่าเป็นลูกเลี้ยง เพราะพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ทรงเล่าว่า ไม่ได้ถูกสอนให้เรียกว่า “พี่” แต่เรียกว่า “ท่านนิวัทธ” เสมอมา
“ลูกเลี้ยงของพ่อเคยเป็นนักเรียนที่รุสเซียทุกองค์นอกจากพี่อั๋น (หม่อมเจ้าปรีดิเทพย์พงษ์ เทวกุล-ผู้เขียนบทความออนไลน์) ซึ่งเป็นองค์เดียวที่ได้ไปเรียนที่เยอรมนี ได้ถูกพ่อกับแม่ล้อเล่นสนุกๆ เสมอว่าเป็นเยอรมัน พ่อโปรดพี่อั๋นมาก ทั้งทรงเห็นว่าพี่อั๋นเป็นนายทหารปืนใหญ่ผู้มีความสามารถและพากเพียรอย่างยิ่ง”
ลูกเลี้ยงเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถทั้ง 4 พระองค์ เมื่อทรงสำเร็จการศึกษาจากต่างประเทศแล้วก็ทรงนำความรู้กลับมาพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้าตามเส้นทางของแต่ละพระองค์ได้เป็นอย่างดี
อ่านเพิ่มเติม :
- นามเมืองในพระนามทรงกรม ธรรมเนียมใหม่สมัยรัชกาลที่ 5
- “สมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงษ์” ทิวงคตเพราะอะไร? ไข้หวัดใหญ่ ปอดบวม หรือถูกวางยาพิษ
- “พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์” พระราชนัดดาในรัชกาลที่ 5 แรกประสูติทรงมีพระยศชั้นใด?
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
จุลจักรพงษ์, พระองค์เจ้า, พระเจ้าวรวงศ์เธอ. อัตชีวประวัติ เกิดวังปารุสก์ เล่ม 1 สมัยสมบุรณาญาสิทธิราชย์. พิมพ์ครั้งที่ 3, 2494.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ลูกเลี้ยง “เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ” 4 พระองค์ มีใครบ้าง?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com