อุปกรณ์ให้อาหารปลาอัตโนมัติ

การให้อาหารปลาอย่างเพียงพอและสม่ำเสมอ มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของปลาในบ่อ แต่หากบางครั้งเกษตรกรอาจมีเวลาไม่มากนักสำหรับการดูแลปลาในบ่อ และไม่สามารถรู้ถึงปริมาณอาหารที่ปลากิน ว่าเพียงพอหรือ เกินไป สำหรับการให้อาหารในแต่ละครั้ง

ปัญหาดังกล่าวคุณสมชาย ลายสีลา ปราชญ์เกษตรแห่งศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านสวนปิรามิด ต.เวียงชัย อ.เวียงชัย จ.เชียงราย ได้หนักดีและหาวิธีการแก้ไขมาโดยตลอด จนกระทั่งได้ประสบความสำเร็จในการคิดค้นอุปกรณ์ให้อาหารปลาแบบอัตโนมัติ เพียงใช้ส่วนประกอบจากวัสดุเหลือใช้มาดัดแปลงด้วยวิธีการง่ายๆ ซึ่งคุณสมชาย ได้ยินดีเผยแพร่เรื่องราวการประดิษฐ์อุปกรณ์ชนิดนี้ผ่านทางทีมงานศูนย์ประสานงานร่วมด้วยช่วยกันฯจ.เชียงราย โดยมีวิธีการดังนี้
ส่วนประกอบที่จะต้องเตรียม
1.ถังสีขนาด 20ลิตร มีหูหิ้ว (เส้นผ่าศูนย์กลาง 15 เซนติเมตร)
2.เหล็กเส้นกลมขนาด 3หุน ยาว80 เซนติเมตร 1 เส้นและยาวขนาด 35 เซนติเมตร 1 เส้น
3. แผ่นพลาสติกสำหรับทำกรวยปิดก้นถังสีและทำกรวยสวมเหล็กเส้น
4. เส้นลวดหรือเชือกไนลอนสำหรับเย็บแผ่นพลาสติก

วิธีการทำ
1. ใช้มีดคัตเตอร์กรีดตัดก้นถังสีให้ออกให้กลวง

2. ตัดแผ่นพลาสติกออกเป็นรูปสามเหลี่ยมให้ได้ 4ชิ้น โดยใช้พลาสติกที่มีความหนาพอๆกับถังสี เช่นพลาสติกจากแกลอนเก่า หรือถังสีเก่าก็ได้ ขนาดแผ่นพลาสติกที่ตัดออกมาทั้ง4ชิ้นจะต้องนำมาเย็บรวมกันเป็นกรวยที่สามารถปิดก้นถังสีได้ จากนั้นตัดปลายแหลมของกรวยให้เป็นรูปวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ2ซม. (ตามรูป)

3. เย็บกรวยดังกล่าวติดกับก้นถังสี จะได้ถังสีที่มีก้นถังเป็นรูปกรวยและมีรูวงกลมตรงปลายกรวย(ตามรูป)

4. งอปลายเหล็กเส้นกลมที่มีขนาดความยาว 80ซม. โดยงอให้เป็นห่วงที่เหล็กขนาด3หุนอีกเส้นสามารถสอดใส่ได้
5. ตัดแผ่นพลาสติกให้ได้เป็นรูปกรวยขนาดเล็กเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ6ซม. สวมเข้ากับเหล็กเส้นขนาดความยาว80ซม.ดังกล่าว ใช้ยางรองเท้าแตะเก่าตัดเป็นรูปทรงกลมสวมทับอีกทีเพื่อไม่ให้กรวยขยับ ซึ่งกรวยขนาดเล็กดังกล่าวจะมีหน้าที่กระจายอาหารปลาที่ตกลงจากก้นถัง เมื่อนำไปใช้งานให้ขยับกรวยห่างจากกรวยก้นถังประมาณ 8ซม.(ตามรูป)

6. เจาะด้านข้างถังสีเพื่อใช้เหล็กเส้นกลมขนาดความยาว35ซม.สอดทะลุขวางในตัวถังสีให้ได้ตรงกึ่งกลาง โดยระหว่างสอดเหล็กเส้นความยาว35ซม.เข้าไป ให้สอดผ่านปลายห่วงเหล็กยาว80ซม.ที่ถูกสวมผ่านรูวงกลมตรงปลายกรวยก้นถังแล้ว (ตามรูป)

7. จะได้ถังอุปกรณ์ให้อาหารปลาอัตโนมัติ มีหน้าตาเป็นถังทรงกลม ก้นถังเป็นกรวยมีเหล็กเส้นโผล่ยาวออกมาจากปลายกรวยก้นถังสี และมีหูหิ้วที่สามารถนำไปแขวนไว้ที่ไหนก็ได้ในบ่อปลา
วิธีการใช้งาน
ใช้อาหารเม็ดชนิดลอยน้ำหรือจมน้ำก็ได้ใส่ในถังให้เต็ม นำถังดังกล่าวไปแขวนไว้ในบ่อปลา ให้เหล็กเส้นขนาดความยาว80 ซม.(ที่โผล่ยาวออกมาจากปลายกรวยก้นถัง)จุ่มลงไปในน้ำประมาณ20 ซม.ซึ่งอุปกรณ์ดังกล่าวจะค่อยๆปล่อยอาหารออกตรงปลายกรวยก้นถังให้ตกลงในบ่อ เพราะเหล็กเส้นที่จุ่มลงไปในน้ำจะเป็นตัวขับเคลื่อนให้อาหารตกลงไปในบ่อตามแรงแหวกว่ายของปลา "ถ้าปลาหิวเมื่อไหร่ อาหารก็จะตกลงในบ่อเมื่อนั้น" ปลาจะแหวกว่ายมาชนเหล็กเส้น หรือทำให้ให้เหล็กเส้นขยับจนเป็นนิสัย ยิ่งเหล็กเส้นขยับ ตัวถังก็จะเขย่าให้อาหารตกลงในบ่อเมื่อนั้น

คุณสมชายกล่าวเพิ่มเติมว่า อุปกรณ์ดังกล่าวเหมาะสำหรับการเลี้ยงปลาในบ่อดิน เป็นอุปกรณ์ให้อาหารที่เข้าใจธรรมชาติของปลามากที่สุด ไม่ต้องกังวลใจกับการให้อาหารปลาตามเวลา ช่วยให้ปลากินอาหารได้หมดโดยไม่เหลือทิ้งในบ่อ นับได้ว่าเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่ทำให้การเลี้ยงปลา เป็นเรื่องง่ายสำหรับเกษตรกร

เรียบเรียงโดย : ประพันธ์ จีระวัง เจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงานร่วมด้วยช่วยกันสำนึกรักบ้านเกิด จ.เชียงราย