ยกระดับสหกรณ์เป็นสถาบันการเงินชุมชนภาคประชาชนต้นแบบ
นายณฤทธิ์ บุญชัย รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยหลังลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเลิงฮังสามัคคี จำกัด แห่งบ้านโคกสะอาด ต.อุ่มจาน อ.กุสุมาลย์ จ.สกลนคร ว่า สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเลิงฮังสามัคคี จำกัด ถือเป็นหนึ่งในสถาบันการเงินชุมชนภาคประชาชนที่มีบทบาทอย่างมากในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและคนในชุมชน โดยจุดเริ่มต้นจากความเดือดร้อนของชาวบ้านในอดีตที่ประสบปัญหาขาดแคลนทุนทรัพย์ในการทำการเกษตร แต่การเข้าถึงแหล่งทุนในระบบธนาคารเป็นไปได้ยาก เนื่องจากขาดหลักทรัพย์ค้ำประกันส่งผลให้ชาวบ้านต้องพึ่งพาหนี้นอกระบบที่มีอัตราดอกเบี้ยสูง
แกนนำชุมชนและชาวบ้าน จึงร่วมศึกษาแนวคิดการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์แบบเครดิตยูเนี่ยน โดยเน้นหลักการช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ด้วยการรณรงค์ให้สมาชิกสะสมเงินอย่างสม่ำเสมอในรูปแบบของหุ้น ส่งเสริมการออมสร้างวินัยทางการเงินให้แก่คนในชุมชนทุกวัย เน้นการออมทีละเล็กละน้อยและบริการสินเชื่อปล่อยกู้ที่เป็นธรรม เพื่อนำไปประกอบอาชีพการเกษตรทำไร่ทำนาเลี้ยงสัตว์และขยายกิจการร้านค้าในท้องถิ่น แล้วนำกำไรสุทธิมาจัดสรรเป็นทุนสวัสดิการแก่สมาชิก เช่น เงินช่วยเหลือเจ็บไข้ได้ป่วยและเสียชีวิต รวมถึงทุนการศึกษาบุตรหลานของสมาชิก
นายดาวิทย์ พุทธิไสย ประธานกรรมการสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเลิงฮังสามัคดี จำกัด อดีตครูโรงเรียน บ้านโคกสะอาด หัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญในการจัดตั้งสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเลิงฮังสามัคคี จำกัด เมื่อปี 2541 ซึ่งก่อนหน้านั้นตั้งแต่ปี 2525 มีกลุ่มอยู่แล้วชื่อว่า “กลุ่มเครือข่ายเครดิตยูเนี่ยนบ้านโคกสะอาด” ด้วยความที่เป็นชาวบ้านไม่มีความรู้เรื่องการบริหารจัดการ โดยเฉพาะเรื่องบัญชี การดำเนินงานจึงล้มลุกคลุกคลานมาโดยตลอด ก่อนที่เด็กนักเรียนกลุ่มหนึ่งที่เคยดำเนินการกิจกรรมสหกรณ์โรงเรียนบ้านโคกสะอาดเข้ามาดูแลดูแลระบบบัญชีและมีคณะกรรมการสหกรณ์ฯเป็นตัวจักรในการขับเคลื่อน หลังพัฒนาตัวเองมาเรื่อย ๆ ตามระบบ มีผลประกอบการดีขึ้นตามลำดับ จากสมาชิกในหมู่บ้านที่มีแค่ 80 หลังคาเรือน ก็มาถึงทางตันทำให้กระบวนการกู้ยืมต่าง ๆ ไปต่อไม่ได้ จึงเป็นต้องขยายไปยังหมู่บ้านใกล้เคียง ปัจจุบันมีสมาชิกจำนวน 2,933 ราย มีบัญชีเงินฝาก-เงินกู้ บัญชีสะสมค่าหุ้นรวมกว่า 6,000 บัญชี ครอบคลุมพื้นที่ 20 หมู่บ้าน ในอ.กุสุมาลย์ จ.สกลนคร มีทุนหมุนเวียนกว่า 128 ล้านบาท
“จุดเด่นของเราไม่ได้พึ่งเงินกู้จากข้างนอกเลย เราเคยกู้เงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์ (กพส.) ของกรมส่งเสริมสหกรณ์ เคยกู้เงินชุมนุมสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนฯ แต่ปัจจุบันไม่มีแล้วพยายามเติบโตด้วยเงินทุนของตัวเอง ด้วยการระดมหุ้มระดมเงินฝาก แม้แต่สร้างสำนักงาน 12 ล้านบาท เราก็ไม่กู้ใช้วิธีระดมเงินฝาก ปัญหาหนี้เสียมีน้อยมาก มีแค่ 1.24 % สมาชิกส่วนใหญ่มีวินัยทางการเงิน”
สมาชิกที่ทำไร่ทำนาต้องการเงินกู้ระยะสั้น เมื่อตอนนั้น 10 กว่าปีที่แล้ว สหกรณ์ไปกู้เงินจากกองทุนพัฒนาสหกรณ์ ดอกเบี้ยร้อยละ 1 แล้วนำมาปล่อยให้สมาชิกไม่เกินร้อยละ 3 ตามระเบียบที่ กพส.กำหนด ถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมาก วันนี้ถึงแม้เราไม่กู้กพส.แล้ว แต่เราใช้แนวทางนี้ปล่อยกู้ให้สมาชิกเหมือนเดิมโดยใช้เงินทุนของเราเอง
สหกรณ์ฯมีสมาชิกเครือข่าย 20 กลุ่มหมู่บ้าน แต่ละหมู่บ้านเขาสนใจอาชีพอะไรก็รวมตัวกันตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ตอนนี้มีประมาณ 5 หมู่บ้าน เช่น กลุ่มชาผักหวาน เพิ่งเริ่มมาไม่นาน กลุ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าพื้นเมือง กลุ่มทำผ้าย้อมคราม กลุ่มทำหมอนขิด กลุ่มผลิตผ้าขาวม้า แล้วก็กลุ่มผลิตปุ๋ยอินทรีย์ โดยที่สหกรณ์ฯจะสนับสนุนด้านแหล่งทุน พาสมาชิกไปศึกษาดูงานตามที่ต่าง ๆ แล้วเชิญอาจารย์สถาบันการศึกษามาถ่ายทอดองค์ความรู้ ในสาขาอาชีพที่กลุ่มสมาชิกสนใจ”
ด้าน น.ส.วัชรี ปุกหุต สหกรณ์จังหวัดสกลนคร กล่าวเสริมว่า ปัจจุบันจังหวัดสกลนครมีสหกรณ์ ทั้งสิ้น 89 แห่ง มีสมาชิกทั้งสิ้น 175,283 ราย มีปริมาณธุรกิจรวมของสหกรณ์กว่า 37,967 ล้านบาท และมีกลุ่มเกษตรกร 77 กลุ่ม มีสมาชิกทั้งสิ้น 6,135 คน ปริมาณธุรกิจรวมของกลุ่มเกษตรกรกว่า 241 ล้านบาท โดยเฉพาะสหกรณ์เครดินยูเนี่ยนเลิงฮังสามัคคี จำกัด ที่มีความโดดเด่นในเรื่องความร่วมมือร่วมแรงร่วมใจจากคณะกรรมการฯและสมาชิกสหกรณ์สูงมาก สหกรณ์จึงไม่ค่อยมีปัญหาในเรื่องหนี้ค้างชำระ เนื่องจากสมาชิกมีรายได้เพียงพอสามารถส่งคืนเงินได้ตามเวลาที่กำหนด
สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเลิงฮังสามัคคี จำกัด จังหวัดสกลนคร จึงถือเป็นเสาหลักเศรษฐกิจชุมชนของคน ในตำบลอุ่มจาน ที่ช่วยลดปัญหาหนี้นอกระบบ และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตัวเองได้อย่างยั่งยืนตามแนวทางของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างแท้จริง