เมื่อพิพิธภัณฑ์ในอังกฤษออกมาระบุว่า จักรพรรดิโรมันองค์หนึ่งเป็น ‘หญิงข้ามเพศ’

พิพิธภัณฑ์นอร์ทเฮิร์ตฟอร์ดเชียร์ (North Hertfordshire Museum) เมืองฮิทชิน (Hitchin) ประเทศอังกฤษ ได้ออกมาระบุว่า จักรพรรดิเอลากาบาลุส (Elagabalus) ของจักรวรรดิโรมันเป็นหญิงข้ามเพศหรือ ‘Trans Woman’

โดยเรื่องนี้อ้างอิงจากบันทึกของนักประวัติศาสตร์ชื่อแคสซิอุส ดิโอ (Cassisus Dio) ที่ได้บอกว่า จักรพรรดิเอลากาบาลุสเคยพูดกับคนรักของพระองค์ว่า “อย่าเรียกฉันว่าท่านชาย เพราะฉันเป็นท่านผู้หญิง” (call me not Lord, for I am a Lady)

ด้วยเหตุนี้ทางพิพิธภัณฑ์จึงไม่สบายใจกับการใช้สรรพนามเพศชายอย่าง he/him กับจักรพรรดิเอลากาบาลุส ดังนั้นจึงเปลี่ยนไปใช้สรรพนามเพศหญิง she/her แทน

“เราพยายามเซนซิทีฟในการระบุสรรพนามสำหรับบุคคลในอดีต เช่นเดียวกับที่เราเป็นสำหรับคนในยุคปัจจุบัน ที่ซึ่งสุภาพและให้เกียรติ”

“เรารู้ว่าเอลากาบาลุสถูกระบุว่าเป็นผู้หญิง และมีความชัดเจนว่าควรใช้สรรพนามแบบใด แสดงให้เห็นว่าเรื่องของสรรพนาม ไม่ใช่เรื่องใหม่อะไร” คีธ ฮอสกินส์ (Keith Hoskins) สมาชิกของสภา North Herts Council ให้สัมภาษณ์กับ The Telegraph

นอกจากนี้โบราณวัตถุจากยุคของเอลากาบาลุสอย่างเช่นเหรียญที่แกะสลักพระพักตร์ของพระองค์ ก็ถูกจัดแสดงในคอลเลคชั่น LGBTQ+ ภายในพิพิธภัณฑ์ด้วย

สำหรับเอลากาบาลุส พระองค์ครองราชย์ในช่วงปี ค.ศ. 218 จนถึง 222 แต่เป็นจักรพรรดิที่ไม่ได้รับความนิยม จนถูกลอบสังหารในวัยเพียง 18 ปีเท่านั้น

ในบันทึกของแคสซิอุส ดิโอยังพูดถึงเอลากาบาลุสอีกหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นพระองค์ชอบแต่งหน้าทาปาก สวมใส่วิก โกนขนตามร่างกาย และพระองค์แต่งงานทั้งกับผู้หญิงและผู้ชาย

เอลากาบาลุสยังแต่งตั้งชายที่พระองค์มีสัมพันธ์ด้วยให้ดำรงตำแหน่งสำคัญต่าง ๆ อย่างเช่น แต่งตั้งนักเต้นชายให้เป็นทหารองครักษ์ แต่งตั้งคนขับรถม้าให้เป็นนายอำเภอ หรือแม้แต่แต่งตั้งช่างตัดผมให้เป็นผู้ดูแลจัดหาธัญพืชในเมือง โดยกล่าวว่าพระองค์พิจารณาตำแหน่งต่าง ๆ จากขนาดอวัยวะเพศของชายเหล่านั้น ที่สำคัญพระองค์จะมอบเงินรางวัลให้กับศัลยแพทย์คนใดก็ตาม ที่แปลงเพศให้กับพระองค์ได้

อย่างไรก็ตามจากบันทึกของแคสซิอุส ดิโอ ทำให้นักประวัติศาสตร์หลายคนไม่เห็นด้วยกับทางพิพิธภัณฑ์ เพราะมองว่าบันทึกฉบับนี้ไม่มีความน่าเชื่อถือ เพราะตัวของดิโอรับใช้จักรพรรดิเซเวอรุส อเล็กซานเดอร์ (Severus Alexander) ที่ครองราชย์หลังการลอบสังหารเอลากาบาลุส ดังนั้นเป็นไปได้ว่า ประเด็นเรื่องเพศอาจถูกใช้ดิสเครดิตเอลากาบาลุสมากกว่าจะเป็นข้อเท็จจริง

อ้างอิง

• HISTORY. WAS ELAGABALUS ROME'S FIRST TRANSGENDER EMPEROR?. https://www.history.co.uk/articles/was-elagabalus-rome-s-first-transgender-emperor

• TIME. U.K. Museum Says Roman Emperor Was a Trans Woman. https://time.com/6338587/u-k-museum-roman-emperor-trans-woman/

• The Telegraph. Roman emperor was trans, says museum. https://www.telegraph.co.uk/news/2023/11/20/trans-roman-emperor-hitchin-museum-claim-pronouns-woke/