หากอนุทินรีบยุบสภาหนี ร่างแก้รัฐธรรมนูญ-นิรโทษกรรม-อากาศสะอาดฯ ร่างกม.รวม 106 ฉบับอาจ “ตกไป” ทันที
รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 147 วางหลักไว้ในกรณีที่มีการยุบสภาผู้แทนราษฎร ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมหรือร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ที่รัฐสภายังไม่ได้ให้ความเห็นชอบ หรือที่รัฐสภาให้ความเห็นชอบแล้วแต่พระมหากษัตริย์ไม่ทรงเห็นชอบด้วย หรือเมื่อ 90วันแล้วไม่ได้พระราชทานคืนมาเป็นอันตกไป
ท่ามกลางความไม่แน่นอนของรัฐบาลเสียงข้างน้อยที่นำโดยอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีประกาศว่า พร้อมยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกอภิปรายไม่ไว้วางใจ ซึ่งในกรณีนี้การยุบสภาน่าจะต้องเกิดขึ้นก่อนวันที่ 12 ธันวาคม 2568 ที่จะเป็นวันเปิดสมัยประชุมสภาและจะเป็นวันแรกที่ฝ่ายค้านสามารถยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจได้ หากการยุบสภาชุดนี้เกิดขึ้นจริงจะเป็นผลให้ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมต้องตกไป โดยแบ่งเป็นร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมที่กำลังพิจารณาอยู่ในชั้นกรรมาธิการของพรรคประชาชนและพรรคภูมิใจไทย และชุดร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมของพรรคประชาชนที่กำลังรอพิจารณาในวาระหนึ่งอีก 17 ฉบับ
นอกจากนี้ร่างพ.ร.บ.ที่กำลังพิจารณาอยู่ในรัฐสภาต้องตกไปอย่างน้อย 88 ฉบับ จนถึงวันที่ 29 ตุลาคม 2568 มีร่างพ.ร.บ. ที่ค้างพิจารณาในสภาผู้แทนราษฎรอย่างน้อย 72 ฉบับ แบ่งเป็น ร่างพ.ร.บ.ที่รอการพิจารณาในวาระหนึ่งจำนวน 59 ฉบับ ดังนี้
ร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยคณะรัฐมนตรีจำนวน 14 ฉบับ เช่น ร่างพ.ร.บ.ศูนย์กลางการประกอบธุรกิจทางการเงินฯ และร่างพ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมฯ
ร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) จำนวน 39 ฉบับ เช่น ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาฯ ที่เสนอโดยสส.พรรคประชาชน (พรรคก้าวไกล) โดยเป็นร่างกฎหมายที่ค้างพิจารณานานที่สุดในจำนวน 39 ฉบับ โดยค้างตั้งแต่วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2567 หรือประมาณ 1 ปี 9 เดือน
ร่างพ.ร.บ.ที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอกฎหมายตามรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 133 (3) จำนวน 6 ฉบับ ได้แก่ ร่างพ.ร.บ.สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (สุรสีห์ ลานนท์ กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 10,595 คน เป็นผู้เสนอ) ร่างพ.ร.บ.รับรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพ การแสดงออกทางเพศสภาพ และคุณลักษณะทางเพศ พ.ศ. …. (ณชเล บุญญาภิสมภาร กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 12,400 คน เป็นผู้เสนอ) ร่างพ.ร.บ.การฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. …. (ปรเมศวร์ อินทรชุมนุม กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 14,119 คน เป็นผู้เสนอ)ร่างพ.ร.บ.วิชาชีพบริหารทรัพยากรบุคคล พ.ศ. …. (วรพงษ์ รวิรัฐ กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 11,057 คน เป็นผู้เสนอ) ร่างพ.ร.บ.ความรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า พ.ศ. …. (สารี อ๋องสมหวัง กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 21,111 คน เป็นผู้เสนอ) และร่างพ.ร.บ.ยกเลิกพ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการค้าประเวณี พ.ศ. 2539 พ.ศ. …. (สุรางค์ จันทร์แย้ม กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 13,526 คน เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่งและมีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณา อย่างน้อย 6ฉบับ เช่น ร่างพ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหารฯ และร่างพ.ร.บ.ที่คณะกรรมาธิการพิจารณาเสร็จแล้ว อย่างน้อย 7 ฉบับ เช่น ร่างพ.ร.บ.องค์การบริหารส่วนจังหวัดฯ
ส่วนการพิจารณาร่างพ.ร.บ.ในวุฒิสภา มีร่างพ.ร.บ.ที่ค้างการพิจารณาในวุฒิสภา อย่างน้อย 15 ฉบับ แบ่งเป็นร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่งและตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณา อย่างน้อย 8 ฉบับ เช่น ร่างพ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ และร่างพ.ร.บ.อากาศสะอาดฯ ซึ่งร่างกฎหมายดังกล่าวประกอบไปด้วยผู้เสนอจากหลายส่วนทั้งคณะรัฐมนตรี พรรคการเมืองและประชาชนร่วมกันเข้าชื่อเสนอกฎหมายมาด้วย และร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านการพิจารณาวาระสองและสาม อย่างน้อย 7 ฉบับ เช่น ร่างพ.ร.บ.การขนส่งทางรางฯ นอกจากนี้ยังมีร่างพ.ร.บ.ที่วุฒิสภาไม่เห็นชอบตามสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งคณะกรรมาธิการร่วมพิจารณาเสร็จอย่างน้อย 1 ฉบับ คือ ร่างพ.ร.บ.การจัดสรรที่ดินฯ
แม้ร่างพ.ร.บ.เหล่านี้อาจจะตกไปด้วยเหตุของการยุบสภา แต่รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 147 วรรคสองเปิดช่องให้คณะรัฐมนตรีชุดใหม่ที่จะจัดตั้งขึ้นภายหลังการเลือกตั้ง ร้องขอต่อรัฐสภาให้พิจารณาร่างพ.ร.บ.ที่ตกไปภายใน 60 วัน นับแต่วันเรียกประชุมรัฐสภาครั้งแรกหลังการเลือกตั้งทั่วไป
ทั้งนี้ตามข้อบังคับการประชุมรัฐสภา 2563 หมวด 6 วางหลักการให้ความเห็นชอบตามมาตรา 147 ของรัฐธรรมนูญ 2560 ไว้ว่า ในกรณีที่คณะรัฐมนตรีร้องขอให้รัฐสภานำร่างกฎหมายฉบับใดกลับมาพิจารณาต่อตามมาตรา 147 ให้ประธานรัฐสภาบรรจุเข้าระเบียบวาระการประชุมรัฐสภาเป็นเรื่องด่วน เมื่อรัฐสภามีมติเห็นชอบให้รัฐสภา สภาผู้แทนราษฎรหรือวุฒิสภา พิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวต่อไปตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญและข้อบังคับของแต่ละสภา ซึ่งตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 และข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา พ.ศ. 2562 วางหลักไว้ว่า หากรัฐสภามีมติเห็นชอบให้พิจารณาร่างพ.ร.บ.ดังกล่าวต่อไป ค้างการพิจารณาร่างพ.ร.บ.ในวาระใดก็พิจารณาต่อในวาระนั้น
ในส่วนของร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยภาคประชาชน พ.ร.บ.การเข้าชื่อเสนอกฎหมาย 2564 มาตรา 14 วางหลักไว้ในกรณีการยุบสภาว่า ร่างพ.ร.บ.ที่ต้องตกไปเพราะเหตุของการยุบสภาผู้แทนราษฎร และคณะรัฐมนตรีที่ตั้งขึ้นใหม่ไม่ได้ร้องขอให้มีการพิจารณาร่างพ.ร.บ.ต่อไปภายใน 60 วันนับแต่วันเรียกประชุมรัฐสภาครั้งแรกหลังการเลือกตั้งทั่วไป ผู้แทนเข้าชื่อเสนอกฎหมายสามารถทำหนังสือยืนยันต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรให้พิจารณาร่างพ.ร.บ.ดังกล่าวต่อไป โดยจะถือว่า เป็นการเข้าชื่อเสนอกฎหมายใหม่และต้องยืนยันภายใน 120 วันนับแต่วันที่เรียกประชุมรัฐสภาครั้งแรกภายหลังการเลือกตั้งทั่วไป
ตามรายงานเรื่อง “การยืนยันร่างกฎหมายตามมาตรา 147 ของรัฐธรรมนูญ” จัดทำโดยสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร อธิบายขั้นตอนการยืนยันร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยภาคประชาชนว่า ในกรณีที่คณะรัฐมนตรีชุดใหม่ไม่ร้องขอต่อรัฐสภาชุดใหม่ให้พิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวต่อไป เมื่อพ้นระยะเวลา 60 วัน ผู้แทนเข้าชื่อเสนอกฎหมายจึงจะสามารถใช้สิทธิตามพ.ร.บ.การเข้าชื่อเสนอกฎหมาย 2564 มาตรา 14 ได้
ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมและร่างพ.ร.บ.ที่กำลังอยู่ในกระบวนการพิจารณา
ค้างในที่ประชุมร่วมรัฐสภาอย่างน้อย 18 ฉบับ ค้างในสภาผู้แทนราษฎรอย่างน้อย 72 ฉบับ รอการพิจารณาในวาระหนึ่ง 59 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยคณะรัฐมนตรี 14 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยสส. 39 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอกฎหมาย 6 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่ง 6 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่คณะกรรมาธิการพิจารณาเสร็จแล้ว 7 ฉบับ ค้างในวุฒิสภาอย่างน้อย 15 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่ง 8 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านการพิจารณาวาระสองและสาม 7 ฉบับ ร่างพ.ร.บ.ที่คณะกรรมาธิการร่วมพิจารณาเสร็จ อย่างน้อย 1 ฉบับ
การพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมในที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา อย่างน้อย 18 ฉบับ
ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญที่รอการพิจารณาในวาระหนึ่ง จำนวน 17 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่งและมีการตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณา จำนวน 1 ฉบับ
การพิจารณาร่างพ.ร.บ.ในสภาผู้แทนราษฎร อย่างน้อย 72 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.ที่รอการพิจารณาในวาระหนึ่ง จำนวน 59 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยคณะรัฐมนตรีและรอการพิจารณา จำนวน 14 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.จัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ที่เสนอโดยสส.และรอการพิจารณา จำนวน 39 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.จัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (ธนเดช เพ็งสุข กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. …. (รังสิมันต์ โรม กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ประกันชีวิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. …. (วรภพ วิริยะโรจน์ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.รับราชการทหาร พ.ศ. ….(พริษฐ์ วัชรสินธุ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (จุติ ไกรฤกษ์ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (จุติ ไกรฤกษ์ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ภาพยนตร์และวีดิทัศน์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การพนัน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (อภิชาติ แก้วโกศล กับคณะ เป็นผู้เสนอ
ร่างพ.ร.บ.ราชทัณฑ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (พิทักษ์เดช เดชเดโช กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อการประมงพื้นบ้าน พ.ศ. …. (สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การผังเมือง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (สหัสวัต คุ้มคง กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ว่าด้วยค่าบริการพิเศษ พ.ศ. …. (สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. …. (อดิศร เพียงเกษ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.กองทุนสงเคราะห์เกษตรกร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (ชัชวาล แพทยาไทย กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (อนุชา บูรพชัยศรี กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (สมชาติ เตชถาวรเจริญ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การกระทำความผิดเกี่ยวกับซิมการ์ด พ.ศ. …. (สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (เลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (เลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การยาสูบแห่งประเทศไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (ศิริวรรณ ปราศจากศัตรู กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ราชทัณฑ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (จุติ ไกรฤกษ์ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ศูนย์กลางการประกอบธุรกิจทางการเงิน พ.ศ. …. (สรรเพชญ บุญญามณี กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ภาพยนตร์ พ.ศ. …. (อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.การขนส่งทางบก (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. (สุรเชษฐ์ ประวีณวงศ์วุฒิ กับคณะ เป็นผู้เสนอ)
ร่างพ.ร.บ.ที่ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งและรอการพิจารณาจำนวน 6 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่งและมีการตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณา จำนวน 6 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ยกเลิกพ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ที่คณะกรรมาธิการพิจารณาเสร็จแล้ว อย่างน้อย 7 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.สภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ระเบียบบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและแนวหน้าสุขภาพ พ.ศ. ….
การพิจารณาร่างพ.ร.บ.ในวุฒิสภา อย่างน้อย 15 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านวาระหนึ่งและมีการตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณา จำนวน 8 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ที่ผ่านการพิจารณาวาระสองและสาม อย่างน้อย 7 ฉบับ
ร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.การอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตและการให้บริการแก่ประชาชน พ.ศ. ….
ร่างพ.ร.บ.ที่คณะกรรมาธิการร่วมพิจารณาเสร็จ อย่างน้อย 1 ฉบับ
หมายเหตุ : ร่างกฎหมายหลายฉบับที่มีเนื้อหาทำนองเดียวกันซึ่งผ่านวาระหนึ่งและถูกพิจารณาร่วมกันในชั้นกรรมาธิการจะนับรวมกันเป็นหนึ่งฉบับ