ไขปริศนา เทคนิคฉีดยา มีผลต่ออาการข้างเคียง 'ปวด-ชา'

วันที่ 25 พ.ค. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า โลกออนไลน์แห่แชร์บทความของเพจแพทย์เฉพาะทางบาทเดียว ที่วิเคราะห์ถึงผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์จากการรับวัคซีนโดยเฉพาะอาการปวดและชา ซึ่งได้ข้อสรุปว่าผลข้างเคียงดังกล่าว อาจไม่ใช่เกิดจากวัคซีน แต่มาจากวิธีการฉีด อาทิ ตำแหน่งที่ฉีด ลักษณะการฉีด ฯลฯ ซึ่งในบทความนี้ใช้คำว่า “เทคนิคการฉีด” โดยมีรายละเอียด ดังนี้

#เทคนิคการฉีดยาที่อาจไขปริศนาระดับชาติของผลแทรกซ้อนจากการฉีดวัคซีน (บทวิเคราะห์จากศัลยแพทย์ผู้ถูกฉีดวัคซีน และสังเกตการณ์ การฉีดวัคซีน )
…
หลายท่านคงทราบแล้วว่า หมอไปฉีดวัคซีนมาเมื่อวาน (12/5 ) ซึ่งอาการปกติดีทุกอย่างมีปวดต้นแขนที่ฉีดเล็กน้อย ไม่ต้องทานยาแก้ปวดใดๆ

ผิดกับคนใกล้ชิดที่ฉีดไปก่อนหน้านี้ 10 วัน ซึ่งบ่นปวดหลังฉีด และมีอาการชาหลังการฉีด ซึ่งเมื่อตรวจร่างกายโดยละเอียด ไม่มีความผิดปกติอื่นๆ ไม่มีอ่อนแรง และ ไม่มีการสูญเสียการรับสัมผัสใดๆ ซึ่งอาการชา หายเองภายใน 10 วัน ( หมายเหตุ คนใกล้ชิดท่านนี้ ปกติไม่ค่อยบ่นอะไรง่ายๆ)

การที่คนใกล้ชิดบ่นแบบนี้ แสดงว่ามันต่อมีอะไรผิดปกติ !!! หมอเลยไปลองถามใน Group Line ศัลยแพทย์ที่มีหมอมากกว่า 300 คน ดูว่ามีใครฉีดแล้วมีอาการ ชาบ้าง? ปรากฏว่ามี 1 ท่านเป็นผู้หญิง ซึ่งได้ทำการตรวจ MRI และ อื่นๆ แต่ไม่พบความผิดปกติ

และจากข้อมูลอื่นๆ ในข่าว จะพบว่า ผู้ที่มีปัญหามักเป็นผู้หญิง !! ซึ่งตรงนี้จะเป็นประเด็นหนึ่งในการวิเคราะห์ ขอใบ้ก่อนเลยว่า (ไม่เกี่ยวเลยว่า ผู้หญิงเป็นเพศอ่อนแอ หรือ คิดมากกังวลไปเอง ) เดี๋ยวจะมาเล่าให้ฟัง มันเกี่ยวกับการฉีดวัคซีนนี้แหละ

คราวนี้มาถึงคราวที่ตัวเองฉีดบ้าง ตอนฉีดไม่เจ็บเลย เจ็บตอนเข็มทิ่มและ ปวดกล้ามเนื้อนิดๆ แทบจะปกติเลยก็ได้ ซึ่งก็ชมคุณพยาบาลที่ฉีดว่า เทพมากมือเบามาก คุณพยาบาลก็ตอบกลับมาว่า “พอดีเป็นคนกลัวเข็ม เลยหาวิธีการฉีดที่เจ็บน้อยสุด!!” คนทั่วไปอาจมองข้ามประโยคนี้ แต่สำหรับศัลยแพทย์ ประโยคนี้สะกิตใจบางอย่าง

ตอนเย็น กลับมาดูคลิปเปรียบเทียบการฉีดยาของตัวเอง และ คนใกล้ชิด (พอดีถ่ายคลิปตอนฉีดไว้) ดูซ้ำๆ ไปมา จึงเห็นข้อแตกต่างคือ  พยาบาลคนหนึ่งเด็ก อีกคนหนึ่งมีอายุ ล้อเล่นไม่เกี่ยวครับที่เห็นคือ เทคนิคการฉีดยาที่แตกต่างกัน !!!!!! มีอะไรบ้าง

1. ตำแหน่งที่ฉีด ของหมอตำแหน่งที่ฉีดค่อนข้างสูงกว่า คือ ระดับประมาณ 2-3 finger based ใต้ต่อปุ่มกระดูกหัวไหล่

2. ก่อนฉีดยาคุณพยาบาลที่ฉีดหมอ บีบกล้ามเนื้อตรงตำแหน่งหัวไหล่ขึ้นมาจนปักเข็ม และค่อยปล่อยกล้ามเนื้อ จากนั้นค่อยเดินยา

3. มุมในการปักเข็มแตกต่างกัน คนหนึ่งมุม 90 องศาเทียบตามแนวแขน อีกคน 90 องศาเทียบตามแนวพื้นราบ

4. หมอกางแขนออกเล็กน้อย ไม่ได้แขนแนบติดลำตัวเพราะ ติดแขนเสื้อที่ม้วนขึ้นไปคั่นตรงรักแร้

นอกนั้น เหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็น Syringe / ขนาดเข็มที่ฉีด ก็มีขนาดเท่ากัน

คราวนี้ขอวิเคราะห์จากสิ่งที่คิด คือ
1.เทคนิคการฉีดมีผลต่อการ ชา หรือไม่ชาของแขนแน่ๆ เพราะตำแหน่งฉีดที่ต่ำไป อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บต่อเส้นประสาท

2.ความหนาของกล้ามเนื้อ Deloid ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อหัวไหล่ ที่มีความแตกต่างกันของผู้หญิงและผู้ชาย ตรงนี้แหละที่จะอธิบายว่า ด้วยความบางของกล้ามเนื้อหัวไหล่ผู้หญิง พอฉีดยา เข็มจึงปักค่อนข้างลึก ปลายเข็มอาจจะไปจิ้มโดยเส้นเลือด เส้นประสาทได้ บางคนถึงกับอธิบายว่า ก่อนฉีดยาให้ดูดขึ้นมาก่อนว่า เข้าเส้นเลือดหรือเปล่า

ซึ่งตรงนี้ จะอธิบายความเป็นไปได้ว่า ทำไมบางคนฉีดแล้วมีอาการชาครึ่งซีก แต่ทำ CT แล้วไม่พบความผิดปกติของสมอง เพราะยาอาจถูกฉีดเข้าหลอดเลือดดำ / ส่วนถ้าฉีดยาแล้วเหมือนยาวิ่งไปที่ปลายนิ้วก็อาจเป็นไปได้ที่ ฉีดเข้าเส้นเลือดแดง / ส่วนฉีดแล้วมีชาที่แขนก็อาจเป็นเพราะโดนเส้นประสาท และ ถ้าปลายเข็มไปจิ้มโดนกระดูก เวลาเดินยาก็จะมีอาการปวดแขนมากกว่า

นี่จึงเป็นเหตุที่พยาบาลที่ฉีดให้หมอ บีบกล้ามเนื้อหัวไหล่ขึ้นมา เพื่อให้กล้ามเนื้ออยู่ใกล้เข็มและออกห่างจากกระดูก เส้นเลือด เส้นประสาท เพื่อหลีกเลี่ยงผลแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ กล้ามเนื้อ deltoid ส่วนที่จะปักเข็มจะอยู่ระหว่างนิ้วที่บีบอยู่พอดี

อย่างไรก็ตาม ท่านที่อ่านมาถึงตรงนี้ อย่านึกว่า คุณพยาบาลไม่เก่งหรือไม่ชำนาญนะครับ และอย่าคิดว่า หมอจะฉีดยาเก่งกว่าพยาบาลเพราะนั่นคือความคิดที่ผิด !!!!! คุณพยาบาลนั้นฉีดยาบ่อยกว่าพวกหมอๆ เยอะเลยขอบอก

เมื่อวิเคราะห์มาถึงตรงนี้เพียงแค่จะบอกถึงการปรับปรุงปรับเปลี่ยน เทคนิคการฉีดVaccine ซึ่งการปรับเปลี่ยนเล็กๆ น้อยๆ ที่ปรับเปลี่ยนได้ ก็สามารถลดปัญหาที่เกิดขึ้นจาการฉีดวัคซีนได้นะครับ แม้ว่า อาจไม่ได้ลดทั้งหมด แต่น่าจะดีขึ้นบ้าง

บางประเทศถึงขนาดต้องทำคลิปสอนการฉีด Vaccine ขึ้นมาสอนบุคลากรทางแพทย์ขึ้นมาใหม่ ถือว่าเป็นการทบทวนก่อนการฉีด Vaccine ครั้งใหญ่ที่สุดในมวลมนุษยชาติ ส่วนอาการแพ้ยา หรือผลข้างเคียงอื่นๆ อาจจะไม่เกี่ยวกับการเทคนิคฉีด Vaccine โดยตรงนะครับ

หมายเหตุ : เคยไปดูงานต่างประเทศ เห็นพยาบาลฉีดยาที่แขน ก่อนฉีดยาจะตบ (ฟาด) เบาๆ ที่ต้นแขน โดยให้เหตุผลว่า ทำให้เซลล์รับสัมผัส มันสับสนว่า เจ็บจาก ตบ หรือ จากฉีด (จริงๆ เค้ามีคำอธิบายเรื่อง pain receptor แบบลึกๆ แหละ แต่มันเยอะไป)