Get to know... COCONUT ผลไม้หน้าตาธรรมดาแต่ประโยชน์ครอบจักรวาล
Gourmet & Cuisine
อัพเดต 2 วันที่แล้ว • เผยแพร่ 2 วันที่แล้ว • Gourmetand & Cuisine เว็บไซต์รวมเรื่องราวอาหารจะมีอะไรชื่นใจไปกว่าการกินผลไม้หวานหอมในหน้าร้อน นอกจากมะม่วง แตงโม สับปะรด อย่าลืมว่ามะพร้าวคือผลไม้แสนพิเศษที่อยู่กับคนไทยเรามาเนิ่นนาน เห็นต้นเพรียวๆ แบบนี้สารพัดประโยชน์ ใช้ได้ตั้งแต่ทำอาหาร ทำขนม ประดิษฐ์ข้าวของเครื่องใช้ จนถึงขั้นกลายเป็นสินค้าส่งออกสำคัญของประเทศ
Get to know…Coconut
มะพร้าว พืชไม้ยืนต้นสูงชะลูดกับความสูงทั่วไปประมาณ 20-30 เมตร แต่ต้นที่สูงที่สุดอาจถึง 60 เมตร! ใบแหลม ลำต้นเรียวเล็กแต่แข็งแรงมาก ออกดอกเป็นช่อ ส่วนผลมะพร้าวขณะยังอ่อนอยู่มีสีเขียวและค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลตอนแก่ เนื้อมะพร้าวและน้ำมะพร้าวประกอบด้วยสารอาหารสำคัญอย่างโพแทสเซียม แมกนีเซียม โซเดียม ที่ช่วยรักษาสมดุลน้ำในร่างกาย ช่วยควบคุมความดันโลหิต รวมถึงมีไขมันดี ให้พลังงานสูง เหมาะสำหรับคนที่ต้องการควบคุมน้ำหนักและชาววีแกน ทุกวันนี้ยังไม่มีใครสรุปได้ว่าถิ่นกำเนิดของมะพร้าวจริงๆ แล้วอยู่ที่ไหน บ้างก็ว่ามาจากทวีปอเมริกาใต้ เช่น โคลอมเบีย เอกวาดอร์ หรือบางคนบอกว่ามาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เรานี่เอง โดยเฉพาะประเทศที่ติดทะเลอย่างอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ส่วนบ้านเราก็โชคดีสามารถปลูกมะพร้าวได้หลายจังหวัด เช่น ชลบุรี สมุทรสงคราม ชุมพร สุราษฎร์ธานี ประจวบคีรีขันธ์ ฯลฯ ที่เห็นปลูกกันมากคือมะพร้าวแกงแถวภาคใต้ เพราะมะพร้าวชอบที่ร้อนและมีความชื้นสูง ริมทะเลจึงตอบโจทย์ในการเจริญเติบโตมากที่สุด และเพื่อส่งเสริมคุณภาพของมะพร้าวไทยทำให้กรมทรัพย์สินทางปัญญามอบเครื่องหมาย GI หรือสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ให้พื้นที่ปลูกที่ผ่านมาตรฐานอย่างมะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร มะพร้าวน้ำหอมราชบุรี มะพร้าวน้ำหอมสามพราน จังหวัดนครปฐม มะพร้าวแกงเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี และมะพร้าวแกงทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
Notes : มะพร้าวที่ปลูกในไทยมีประมาณ 80 สายพันธุ์ แบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ มะพร้าวต้นเตี้ย และมะพร้าวต้นสูง
- มะพร้าวต้นเตี้ย - ลำต้นเล็ก สูงราวๆ 3-5 เมตร พันธุ์ที่นิยมในไทยคือมะพร้าวน้ำหอม เพราะรสหวาน กลิ่นคล้ายใบเตย นอกจากนี้ยังมีมะพร้าวน้ำหวาน มะพร้าวพวงร้อย มะพร้าวไฟ ฯลฯ
- มะพร้าวต้นสูง - หรือมะพร้าวแกง สูงได้หลายสิบเมตร เช่น พันธุ์กะโหลก พันธุ์ปากจอก พันธุ์กลาง ฯลฯThe Tree of Life
สมญานาม ต้นไม้แห่งชีวิต (The Tree of Life) ที่ทั่วโลกใช้เรียกมะพร้าวไม่ได้มาเล่นๆ เพราะตั้งแต่ยอดลงมาถึงราก สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หมด
- ยอดมะพร้าว - ส่วนด้านในของยอดต้นมะพร้าว ลักษณะเป็นแกนสีขาว นิยมกินกับน้ำพริก ทำเมนูแกงกะทิยอดมะพร้าว ยำยอดมะพร้าว แกงเผ็ดยอดมะพร้าว ฯลฯ
- ช่อดอกมะพร้าว - ส่วนดอกที่ออกระหว่างใบกับลำต้น มีอีกชื่อคือจั่นมะพร้าว สามารถดื่มสด เคี่ยวทำน้ำตาล หรือหมักทำน้ำส้มสายชูได้
- กาบมะพร้าว - เปลือกชั้นนอก มีเส้นใยขุยๆ นิยมใช้ผสมดิน ผสมปุ๋ย หรือใส่ต้นไม้เพื่อรักษาความชื้น
- กะลามะพร้าว - เปลือกแข็งที่อยู่ในผล ใช้เป็นภาชนะ ทำหน้าที่เป็นถ่านหรือดูดซับกลิ่นได้
- น้ำมะพร้าว - อยู่ในผลมะพร้าว ได้ทั้งดื่มสดและผสมกับเครื่องดื่มอื่นๆ
- เนื้อมะพร้าว - เนื้อสีขาวจากผลมะพร้าว สารพัดประโยชน์ ตั้งแต่กินสด ทำอาหาร ขนมหวาน หรือแปรรูปเป็นน้ำมันมะพร้าว แป้งมะพร้าว กะทิ นมมะพร้าว ฯลฯ
- จาวมะพร้าว - อยู่ในผลมะพร้าวแก่ ลักษณะทรงกลมสีเหลืองอ่อน กินสดหรือนำไปเชื่อม ทอด หรือใส่ในเมนูอื่นๆ ก็ได้
- ใบมะพร้าว - ลักษณะเรียวยาว ปลายแหลม หลายบ้านใช้มุงหลังคาหรือกระท่อม ทำไม้กวาดทางมะพร้าว เครื่องใช้จักสาน
- ลำต้นมะพร้าว - ลักษณะสูงเพรียว มีลายเป็นวงๆ สามารถนำไปทำเฟอร์นิเจอร์ โครงสร้างบ้านได้
- รากมะพร้าว - นำมาต้มดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย แก้เจ็บคอ ขับปัสสาวะ ฯลฯ
ผลไม้ประจำฤดูร้อนของไทย
ภาพคนถือผลมะพร้าวมีหลอดดูดน้ำมะพร้าวเดินทั่วริมหาดหรือในเมืองมีให้เห็นทั่วไป โดยเฉพาะช่วงฤดูร้อนของประเทศไทย เพราะน้ำมะพร้าวมีแร่ธาตุช่วยดับกระหาย ยิ่งดื่มเย็นๆ ยิ่งสดชื่น หรือจะเป็นไอศกรีมกะทิก็เป็นที่ชื่นชอบของหลายคนท่ามกลางอากาศร้อน สำหรับคนไทยมะพร้าวคือหนึ่งในผลไม้ที่ผูกพันกับวิถีชีวิตมาอย่างยาวนาน พบหลักฐานในศิลาจารึกตั้งแต่สมัยยังเรียกมะพร้าวว่า “หมากพร้าว” โดยคนสมัยนั้นได้รับอิทธิพลด้านอาหารการกินจากหลายวัฒนธรรม เช่น อินเดียที่มีแกงเนื้อสัมผัสครีมมี่ จึงเริ่มคั้นกะทิเพื่อนำมาทำแกงมัสมั่น พะแนง แกงกะหรี่ อิทธิพลจากมลายู เช่น แกงไตปลา ข้าวยำน้ำบูดู หรือขนมหวานที่รับอิทธิพลจากโปรตุเกสแต่เปลี่ยนจากนมมาใช้กะทิแทน เช่น หม้อแกง สังขยา ทองหยิบ ทองหยอด
ส่วนน้ำมะพร้าวสันนิษฐานกันว่าคนไทยดื่มกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ เนื่องจากมั่นใจในความสะอาดเพราะอยู่ในผลน่าจะสะอาดมากกว่าน้ำในแม่น้ำลำคลอง ก่อให้เกิดความเชื่อว่าน้ำมะพร้าวคือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เกิดบนที่สูง และไม่สัมผัสดิน จึงนำน้ำมะพร้าวมาใช้ในพิธีกรรมมากมาย เช่น พิธีบวงสรวง ไหว้พระ หรือพิธีล้างหน้าศพ
ปัจจุบันมะพร้าวยังคงสำคัญและแทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันคนไทยอยู่เสมอ ไม่ว่าเราจะกินข้าวแกง กินไอศกรีม หรือดื่มเครื่องดื่ม อีกทั้งมะพร้าวยังช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจจากการส่งออกผลมะพร้าวและผลิตภัณฑ์แปรรูปตั้งแต่น้ำมันมะพร้าว กะทิ นมมะพร้าว ฯลฯ ถือว่าเป็นอุตสาหกรรมตัวท็อปรองจากข้าว ยางพารา และทุเรียนเลยทีเดียว