บทวิเคราะห์ ทำไมนักการเมืองและนักธุรกิจระดับโลกจึงพากันเล็งตะวันออก

บทวิเคราะห์ ทำไมนักการเมืองและนักธุรกิจระดับโลกจึงพากันเล็งตะวันออก

ไตรมาสแรกปีนี้ มีกระแสการเยือนปักกิ่งของจีนที่น่าจับตา จากมหาอำนาจตะวันตกอย่างแคนาดา อังกฤษและเยอรมนี ไปจนถึงประเทศในเอเชียและลาตินอเมริกา อาทิ เกาหลีใต้และอุรุกวัย ผู้นำประเทศต่างๆ พากันเลือกเดินทางมาตะวันออก

ในส่วนของเศรษฐกิจและการค้า ฟอรั่มการพัฒนาจีน ประจำปี 2026 (China Development Forum 2026) ที่จัดขึ้นที่กรุงปักกิ่งเมื่อปลายเดือนมีนาคม ผู้บริหารบริษัทข้ามชาติเกือบ 100 บริษัทมารวมตัวกันเพื่อหารือความร่วมมือกับจีน ในฟอรั่มมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสำรวจความร่วมมือในหัวข้อต่างๆ เช่น รูปแบบการบริโภคใหม่ ปัญญาประดิษฐ์ การพัฒนาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและคาร์บอนต่ำ ขณะที่นอกฟอรั่ม ผู้บริหารบริษัทข้ามชาติได้พากันเยี่ยมเยียนกระทรวงพาณิชย์และกระทรวงอื่นๆ ของจีน หวังคว้าโอกาสใหม่จากการเริ่มต้นแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 ของจีน

การเยือนจีนครั้งนี้ ยังคงเป็นไปตามกระแสโลกที่หันมาเล็งตะวันออกซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว และ “การหันมาหาจีน” ก็กลายเป็นวลีที่ใช้บ่อยในรายงานข่าวเกี่ยวกับจีนของสื่อต่างประเทศ เรื่องนี้มีเหตุผลเบื้องหลังดังที่ผู้นำจีนกล่าวไว้ในสุนทรพจน์ฟอรั่มการพัฒนาจีน ประจำปี 2026 ว่า จีนมุ่งมั่นที่จะเป็นรากฐานแห่งความแน่นอนและท่าเรือที่มั่นคงสำหรับโลก

ความแน่นอนและความมั่นคงดังกล่าว มาจากความมุ่งมั่นในยุทธศาสตร์ของจีนที่ดำเนินการตามแผนแม่บทให้สำเร็จ ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ระยะ 5 ปี ฉบับที่ 14 รัฐบาลจีนลงทุนด้านความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชนเกือบ 100 ล้านล้านหยวน คิดเป็นกว่าร้อยละ 70 ของรายจ่ายการคลังทั้งหมด ซึ่งเป็นแรงผลักดันในการสร้างระบบการศึกษา ระบบประกันสังคม ระบบสาธารณสุขที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในอีก 5 ปีข้างหน้า ซึ่งก็คือ ช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 จีนจะเพิ่มสัดส่วนการลงทุนของรัฐบาลในด้านความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน ขยายพื้นที่การพัฒนาเพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชน จีนจะยังคงปรับนโยบายการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์อย่างต่อเนื่อง โดยให้เงินอุดหนุนบริการดูแลผู้สูงอายุและเด็ก จะจ่ายเงินอุดหนุนการบริโภคด้านการบริการดูแลผู้สูงวัยและดำเนินระบบเงินอุดหนุนการเลี้ยงดูเด็ก ปรับปรุงนโยบายการศึกษาปฐมวัยฟรี ในขณะเดียวกัน สนับสนุนการเพิ่มจำนวนสถานรับเลี้ยงเด็กและสถานบริการดูแลผู้สูงอายุแบบครบวงจร พร้อมทั้งดำเนินมาตรการต่างๆ เพื่อลดค่าใช้จ่ายของครอบครัวในการดูแลผู้สูงอายุและเด็ก

เมื่อพูดถึงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 อันเป็นฉบับที่นำแนวคิดการพัฒนาใหม่มาใช้อย่างครอบคลุมทุกด้าน เน้นส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพสูง เป็นแผนที่มุ่งสร้างและแบ่งปันโอกาสใหม่ๆกับประเทศต่างๆ ทั่วโลก เมื่อเร็วๆ นี้ นักลงทุนต่างชาติได้กล่าวถึง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 ของจีนบ่อยครั้ง เอกสารชี้นำแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของจีนในอีก 5 ปีข้างหน้า มี 18 ส่วน 62 บท กำหนดเป้าหมายหลัก 7 ประการไว้ชัดเจนซึ่งรวมถึงการพัฒนาด้วยคุณภาพสูงประสบผลคืบหน้าอย่างเห็นได้ชัด โดยเอกสารฉบับนี้ ไม่เพียงแต่เป็นพิมพ์เขียวใหม่สำหรับการพัฒนาของจีนเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสใหม่สำหรับการพัฒนาของโลกอีกด้วย

ความมั่นคงของนโยบายนำไปสู่ความคาดหวังที่มั่นคง ความคาดหวังที่มั่นคงก่อให้เกิดความเชื่อมั่น ความแน่นอนในนโยบายของรัฐบาลจีนเป็นแรงผลักดันที่มั่นคง ทำให้วิสาหกิจทุนต่างชาติสามารถวางแผนและกำหนดกลยุทธ์ในระยะยาวได้อย่างมั่นใจ

โดยความแน่นอนและความมั่นคงนี้ ยังมาจากศักยภาพมหึมาของตลาดขนาดใหญ่พิเศษของจีน ในฐานะเขตเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับสองของโลก ตลาดจีนไม่เพียงแต่มีขนาดใหญ่ หากยังแฝงไว้ด้วยศักยภาพ ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระยะ 5 ปี ฉบับที่ 14 จีดีพีเฉลี่ยต่อหัวของจีนกระเตื้องขึ้นจาก 10,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ เป็นมากกว่า 13,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ การบริโภคสินค้าเน้นการขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมและการยกรับคุณภาพ การบริโภคภาคการบริการเติบโตอย่างแข็งแกร่ง โดยปีนี้ รัฐบาลจีนกำหนดให้ทุ่มเทสร้างตลาดภายในประเทศที่เข้มแข็งอยู่ในภารกิจการทำงานอันดับแรก ในการประชุมฟอรั่มฯ จีนให้คำมั่นสัญญาว่า จะนำเข้าสินค้าคุณภาพดีจากต่างประเทศมากขึ้น จับมือกับทุกฝ่ายผลักดันให้การค้ามีการปรับปรุงและพัฒนาอย่างสมดุล ร่วมขยายส่วนแบ่งของเศรษฐกิจและการค้าโลกให้ใหญ่ขึ้น

ความแน่นอนและความมั่นคงนี้ยังมาจากศักยภาพด้านนวัตกรรมที่แข็งแกร่งของจีน แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15 เน้นการพัฒนาที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม กระตุ้นแรงผลักดันและความมีชีวิตชีวาทางเศรษฐกิจ โดยกำหนดภารกิจที่เป็นกลยุทธ์หลัก 2 ประการ ได้แก่ การสร้างระบบอุตสาหกรรมที่ทันสมัย และเร่งการพึ่งพาตนเองทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับสูง นวัตกรรมสร้างตลาดใหม่ๆ และศักยภาพด้านนวัตกรรมของจีนกำลังดึงดูดความสนใจจากทั่วโลก ในสายตาของนักลงทุนต่างชาติ จีนไม่เพียงแต่เป็นโรงงานของโลกเท่านั้น แต่ยังเป็นทั้งจุดสูงสุดและแนวหน้าของโลกด้านการประยุกต์ใช้นวัตกรรมอีกด้วย

ดังที่นายหาน เหวินซิ่ว รองประธานคณะกรรมการการเงินและเศรษฐกิจ ส่วนกลาง และผู้อำนวยการกลุ่มงานนำร่องชนบทกลาง กล่าว ไว้ในฟอรั่มการพัฒนาจีน ประจำปี 2026 ว่า หลังจากพยายามมาหลายปี ศักยภาพด้านนวัตกรรมของประเทศจีน ได้ผ่านจุดเปลี่ยนที่สำคัญไปแล้ว ปัจจัยภายนอกไม่สามารถย้อนกลับการพัฒนาของจีนได้ เราต้องเพิ่มความพยายามเป็นสองเท่าเพื่อไล่ตามให้ทันในด้านที่เรายังล้าหลัง และตีคู่สู่ความเป็นผู้นำในด้านที่เรามีข้อได้เปรียบ เพื่อบรรลุการพึ่งพาตนเองและความแข็งแกร่งทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่สูงขึ้น

เขียนโดย ชุย อี๋เหมิง ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)