ผู้เชี่ยวชาญเตือนภัยโดมสุสานกากกัมมันตภาพรังสีในมหาสมุทรแปซิฟิกพบรอยร้าวและกำลังรั่วไหล

ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมและนักวิทยาศาสตร์กำลังแสดงความกังวลอย่างหนักหลังพบว่าโดมรูนิต (Runit Dome) หรือที่รู้จักกันในชื่อสุสานมรณะ (The Tomb) ซึ่งเป็นสถานที่กักเก็บกากกัมมันตภาพรังสีบนเกาะรูนิต ในหมู่เกาะมาร์แชลล์ กำลังมีรอยร้าวและเผชิญความเสี่ยงจากการรั่วไหล

โดมคอนกรีตความกว้าง 115 เมตรแห่งนี้ ถูกสร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1977 ถึง 1980 เพื่อใช้ปิดทับหลุมที่เกิดจากการทดลองระเบิดนิวเคลียร์ ชื่อว่า Cactus'ขนาด 18 กิโลตันของกองทัพสหรัฐฯ ในปี 1958
ภายในหลุมดังกล่าวถูกเติมเต็มไปด้วยเศษซากและดินที่ปนเปื้อนจากการทดลองนิวเคลียร์ของสหรัฐฯ ทั่วเกาะปะการังเอเนเวตัก (Enewetak Atoll) กว่า 120,000 ตัน ซึ่งรวมถึงสารพลูโทเนียมในระดับที่เป็นอันตรายถึงชีวิต
ปัญหาสำคัญ คือ โดมแห่งนี้แต่เดิมถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นเพียงทางออกชั่วคราวในการกักเก็บวัสดุตกค้าง และไม่ได้มีการปูพื้นด้านล่างเพื่อป้องกันการรั่วซึม ทำให้ชั้นหินปะการังที่มีรูพรุนเบื้องล่างเปิดโอกาสให้น้ำบาดาลซึมผ่านเข้าไปในหลุมได้
ดร. อิวานา นิโคลิก-ฮิวจ์ส (Ivana Nikolic-Hughes) นักเคมีจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ซึ่งได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างดินบนเกาะในปี 2018 ยืนยันว่าได้เห็นรอยร้าวบนโดมด้วยตาตัวเอง และงานวิจัยยังพบระดับกัมมันตภาพรังสีที่สูงขึ้น รวมถึงพบนิวไคลด์กัมมันตรังสีหรืออะตอมของธาตุที่มีนิวเคลียสไม่เสถียรเนื่องจากมีพลังงานส่วนเกินอยู่ภายในถึง 5 ชนิด ในดินบริเวณด้านนอกของโดม
สิ่งที่น่ากังวลที่สุด คือ การคงอยู่ของสารพลูโทเนียม-239 (Plutonium-239) ซึ่งเป็นส่วนประกอบของอาวุธนิวเคลียร์ที่ยังคงความเป็นอันตรายได้ยาวนานกว่า 24,000 ปี
เคน บิวส์ซเลอร์ (Ken Buesseler) ผู้เชี่ยวชาญด้านกัมมันตภาพรังสีทางทะเลระบุว่า แม้ในขณะนี้การรั่วไหลจะยังค่อนข้างน้อย แต่สถานการณ์ในอนาคตขึ้นอยู่กับระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น รวมถึงอิทธิพลของพายุและกระแสน้ำขึ้นน้ำลง

นอกจากนี้ รายงานจากห้องปฏิบัติการแห่งชาติแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ในปี 2024 ยังพบว่า คลื่นพายุซัดฝั่งและระดับน้ำทะเลที่ค่อย ๆ สูงขึ้น จะเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้สารกัมมันตภาพรังสีแพร่กระจายไปทั่วเกาะปะการัง
เกาะรูนิตตั้งอยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลเพียง 2 เมตรเท่านั้น ในขณะที่นักวิทยาศาสตร์ด้านภูมิอากาศคาดการณ์ว่า ระดับน้ำทะเลในหมู่เกาะมาร์แชลล์จะสูงขึ้นอีก 1 เมตรภายในปี 2100
หากโครงสร้างของโดมได้รับความเสียหาย ผลกระทบที่ตามมาอาจกลายเป็นหายนะร้ายแรง เนื่องจากโดมแห่งนี้ตั้งอยู่ห่างจากแหล่งที่อยู่อาศัยและทะเลสาบที่ประชาชนใช้งานเพียง 32 กิโลเมตรเท่านั้น
นักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญได้เรียกร้องให้รัฐบาลสหรัฐอเมริกาแสดงความรับผิดชอบในการทำความสะอาดและกำจัดกากกัมมันตภาพรังสีเหล่านี้อย่างเหมาะสม เพื่อรับประกันความปลอดภัยในอนาคตของชาวมาร์แชลล์
พอลลา กาวิเรีย เบตันกูร์ (Paula Gaviria Betancur) ผู้รายงานพิเศษขององค์การสหประชาชาติได้กล่าวไว้ว่า มรดกตกทอดจากการทดลองนิวเคลียร์และการยึดครองที่ดินทางทหารโดยมหาอำนาจต่างชาติ ได้ทำให้ชาวมาร์แชลล์หลายร้อยคนต้องไร้ที่อยู่อาศัยมาหลายชั่วอายุคน ในขณะที่ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังคุกคามและอาจทำให้ผู้คนอีกหลายพันคนต้องอพยพย้ายถิ่นฐานในอนาคต

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• สหรัฐฯ ใช้ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ ยกระดับความปลอดภัย ของ “โรงไฟฟ้านิวเคลียร์”
• เปรียบเทียบสเปค Samsung Galaxy S26 Series
• เปิดตัว Samsung Galaxy S26 Ultra สมาร์ตโฟน AI รุ่นเรือธงใหม่ล่าสุด
• โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟิวชันที่แรกของโลก ออกแบบด้วย AI ในอเมริกา เดินเครื่องปี 2026 นี้
• บลจ. เอ็กซ์สปริง ชี้เป้ากองทุนเด็ด "X-NUCTECH" ลงทุนในนิวเคลียร์และยูเรเนียม