แพทย์เตือน 1 ภาชนะใส่ "กาแฟ" เพิ่มเสี่ยงโรคหัวใจ-สมองเสื่อม แต่ยุคนี้กลับฮิตสุดๆ

คอกาแฟต้องรู้ ผู้เชี่ยวชาญแนะลดใช้ "แก้วกระดาษเคลือบพลาสติก" ชี้เจอความร้อนบ่อยเสี่ยงทำลายหลอดเลือดสมอง

ในทุกๆ เช้า คนทำงานจำนวนไม่น้อยมักจะเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการซื้อกาแฟร้อนแบบใส่แก้วกลับบ้าน (Takeaway) ซึ่งดูเป็นเรื่องที่สะดวก รวดเร็ว และไม่มีอันตรายใด ๆ ท่ามกลางวิถีชีวิตที่เร่งรีบ ทว่า ศ.นพ.จาง เจียหมิง (Dr. Zhang Jiaming) หัวหน้าแผนกพันธุศาสตร์แห่งโรงพยาบาลทหารผ่านศึกไทเป (Taipei Veterans General Hospital) ได้ออกมาเตือนว่า พฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มร้อนจากแก้วกระดาษเป็นประจำ อาจเป็นการเพิ่มโอกาสให้ร่างกายได้รับ "ไมโครพลาสติก" (Microplastics) โดยไม่รู้ตัว

ศ.นพ.จาง อธิบายว่า แม้ภาชนะภายนอกจะเป็นกระดาษ แต่บริเวณพื้นผิวเคลือบด้านในของแก้วกระดาษส่วนใหญ่มักทำมาจากพลาสติกประเภทโพลีเอทิลีน (Polyethylene) เพื่อป้องกันการรั่วซึม และเมื่อพลาสติกชนิดนี้ต้องสัมผัสกับของเหลวที่มีอุณหภูมิสูง ย่อมส่งผลให้มีการปลดปล่อยอนุภาคไมโครพลาสติกขนาดเล็กจิ๋วปนเปื้อนลงสู่เครื่องดื่ม นั่นหมายความว่า ในทุก ๆ วันที่คุณดื่มกาแฟร้อนจากแก้วประเภทนี้ ร่างกายจะรับเอาเศษพลาสติกขนาดเล็กเข้าไปสะสมอย่างต่อเนื่องโดยไม่รู้ตัว

ไมโครพลาสติก ตัวการกระตุ้น "การอักเสบเรื้อรัง" ในร่างกาย

เนื่องจากไมโครพลาสติกมีขนาดที่เล็กมาก จึงสามารถเดินทางผ่านระบบคัดกรองและเกราะป้องกันต่าง ๆ ของร่างกาย จนสามารถแทรกซึมเข้าสู่ระบบหมุนเวียนโลหิตได้โดยง่าย

"อนุภาคไมโครพลาสติกเหล่านี้มักจะนำพาสารเคมีประเภทสารเติมแต่งพลาสติก (Plasticizers) หรือดูดซับสารพิษอื่น ๆ จากสิ่งแวดล้อมติดมาด้วย เมื่อสิ่งแปลกปลอมเหล่านี้เข้าสู่ร่างกาย ระบบภูมิคุ้มกันจะตรวจจับได้ว่าเป็นวัตถุที่ผิดปกติ จึงกระตุ้นกลไกการป้องกันตนเองและนำไปสู่สภาวะการอักเสบเรื้อรัง (Chronic Inflammation) ในที่สุด" ศ.นพ.จาง กล่าวชี้แจง

สิ่งที่น่ากังวลคือ ผลการวิจัยทางการแพทย์ในกลุ่มผู้เสียชีวิตด้วยโรคสมองเสื่อมตรวจพบว่า มีอนุภาคไมโครพลาสติกเข้าไปสะสมอยู่อย่างหนาแน่นบริเวณรอบ ๆ หลอดเลือดในเนื้อเยื่อสมอง ข้อมูลนี้สะท้อนให้เห็นว่า ไมโครพลาสติกสามารถเดินทางเข้าสู่สมองและตกค้างจนก่อให้เกิดการอักเสบเฉพาะจุด ซึ่งหากสภาวะการอักเสบเรื้อรังนี้เกิดขึ้นเป็นเวลานาน จะส่งผลให้ความเสี่ยงต่อการเป็นโรคสมองเสื่อม โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ตลอดจนโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคเบาหวานพุ่งสูงขึ้น

3 แนวทางลดการสะสมไมโครพลาสติกในชีวิตประจำวัน

เพื่อลดโอกาสในการรับไมโครพลาสติกเข้าสู่ร่างกายโดยไม่จำเป็น ผู้เชี่ยวชาญได้ให้คำแนะนำในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดังนี้:

• พกแก้วส่วนตัว: ควรเปลี่ยนมาใช้แก้วน้ำที่ทำจากแก้ว (Glass) หรือกระบอกน้ำสเตนเลส (Stainless Steel) ส่วนตัวเมื่อไปซื้อเครื่องดื่มร้อน แทนการใช้แก้วกระดาษเคลือบพลาสติกหรือขวดพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง

• หลีกเลี่ยงการใช้กล่องพลาสติกกับความร้อน: หลีกเลี่ยงการนำอาหารใส่กล่องพลาสติกที่ไม่ได้มาตรฐานเข้าอุ่นในไมโครเวฟโดยตรง หากต้องการอุ่นอาหาร ควรเปลี่ยนไปใช้ภาชนะที่เป็นแก้วทนความร้อนหรือเซรามิกที่ปลอดภัยจะดีที่สุด

• ไม่ดื่มน้ำดื่มบรรจุขวดพลาสติกเป็นแหล่งหลัก: พยายามลดความถี่ในการดื่มน้ำดื่มบรรจุขวดพลาสติก และหันมาดื่มน้ำจากเครื่องกรองที่ได้มาตรฐานแทน ส่วนพลาสติกที่อาจเคยสะสมไปแล้ว สามารถช่วยกระตุ้นการขับถ่ายและระบบเผาผลาญได้ด้วยการดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในแต่ละวันร่วมกับการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

ทั้งนี้ แพทย์ได้เน้นย้ำเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องว่า ตัวน้ำกาแฟร้อนไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้เกิดโรคสมองเสื่อมหรือโรคหัวใจ แต่ความเสี่ยงที่แท้จริงเกิดจาก "ภาชนะ" ที่ใช้รองรับเครื่องดื่มร้อนซึ่งสามารถปลดปล่อยพลาสติกขนาดจิ๋วออกมาได้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตประจำวัน จึงเป็นก้าวสำคัญในการปกป้องสุขภาพในระยะยาว

• ข่าวดี! "ไขมันพอก-มะเร็งตับ" แพ้ทางเครื่องดื่มชนิดนี้ หมอคอนเฟิร์ม ดื่มประจำรีบูตได้จริง
• วิจัยฮาร์วาร์ดเฉลยแล้ว ชา vs กาแฟ ดื่มอะไรดีต่อ "หัวใจและสมอง" มากกว่ากัน?