“ชุมชนมักกะสัน” ในกรุงเทพฯ เกี่ยวอะไรกับชาวบูกิสแห่งอินโดนีเซีย?
ทุกวันนี้เราได้ยินชื่อ “มักกะสัน” กันจนคุ้นหู ทั้งเป็นชื่อชุมชน ชื่อสถานีรถไฟ ไปจนถึงชื่อแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ จนคิดไปว่านี่คือคำในภาษาไทย แต่ที่จริงแล้วเป็นคำที่ถูกทำให้คุ้นลิ้นคนไทย มาจากคำว่า “มากัสซาร์” (Makassar) เมืองบนเกาะเซเลบีส (ปัจจุบันคือเกาะซูลาเวซี) อินโดนีเซีย
ชื่อชุมชนนี้ ที่ปรากฏอยู่ในชุมชนหรือแอร์พอร์ต เรล ลิงก์ มีที่มาย้อนไปได้ถึง “ชาวบูกิส” ซึ่งอาศัยอยู่ทางตอนใต้ของเกาะเซเลบีส โดยเป็นคนในบังคับของสุลต่านแห่งมากัสซาร์
ยุคที่ดัตช์ไล่ล่าอาณานิคม มากัสซาร์ ลุกขึ้นต่อต้านหลายครั้ง แต่ก็จบด้วยความพ่ายแพ้ ครั้งแรกสิ้นสุดด้วยการถูกดัตช์ยึดครองในปี 1660-1669 (พ.ศ. 2203-2212 หรือสมัยกรุงศรีอยุธยา) นักรบชาวบูกิสจำนวนมากกลายเป็นผู้ลี้ภัยโพ้นทะเล พลัดถิ่นไปมะละกา ยะโฮร์ ซูลู มินดาเนา ขณะที่ส่วนหนึ่งอพยพมายังอยุธยา กระทั่งต่อมาก่อกบฏในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และถูกปราบปรามในที่สุด
เข้ากรุงรัตนโกสินทร์ ชาวบูกิสที่อพยพหนีภัยจากการปราบปราบของดัตช์ที่ “มากัสซาร์” ในปี 1905 (พ.ศ. 2448 ปลายรัชสมัยรัชกาลที่ 5) ก็เข้ามาในสยาม และได้รับอนุญาตให้ตั้งถิ่นฐานบริเวณชานเมืองฝั่งตะวันออกของบางกอก
หมู่บ้านของชาวบูกิสมีหนองบึงที่มียุงชุกชุม เป็นบ่อเกิดของไข้เลือดออก และเป็นแหล่งรองรับน้ำท่วมที่ตั้งอยู่ระหว่างคลองสามเสนและคลองแสนแสบ เรียกกันว่า “บึงมักกะสัน”
ด้วยการพัฒนาเมืองและโครงสร้างคมนาคม ทำให้ปัจจุบันพื้นที่บริเวณนี้ไม่ถือว่าเป็นชานเมืองเหมือนเมื่อร้อยกว่าปีก่อนอีกต่อไป
อ่านเพิ่มเติม :
- “กบฏต่างชาติ” ในกรุงศรีอยุธยา แขก-ญี่ปุ่น บุกรุกถึงวังหลวง!
- ชื่อ “ถนน” ที่ไม่ใช่แค่ชื่อ แต่สื่อถึงความสัมพันธ์ทางสังคมในวัฒนธรรมไทย
อ้างอิง :
แวน รอย, เอ็ดวาร์ด. ยุกติ มุกดาวิจิตร (แปล). ก่อร่างเป็นบางกอก Siamese Melting Pot. กรุงเทพฯ : มติชน, 2565.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2567
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ชุมชนมักกะสัน” ในกรุงเทพฯ เกี่ยวอะไรกับชาวบูกิสแห่งอินโดนีเซีย?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com