เปิดตำนาน “เทพธิดาส้วม” ความเชื่อพื้นบ้านจีนกับพิธีกรรมลี้ลับในเทศกาลโคมไฟ
เปิดตำนาน “เทพธิดาส้วม” พิธีกรรมลี้ลับในเทศกาลโคมไฟจีน ความเชื่อโบราณสืบทอดยาวนานหลายร้อยปี สู่สัญลักษณ์แห่งความหวังและศรัทธาของผู้คน
2 มีนาคม 2569- ทุกปีในช่วงเทศกาลโคมไฟของจีน นอกจากภาพโคมสีสันสดใสและการเชิดมังกรที่คึกคักแล้ว ยังมีพิธีกรรมพื้นบ้านที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อน นั่นคือการบูชา“เทพธิดาส้วม”ความเชื่อโบราณที่สืบทอดกันมาหลายศตวรรษ และยังคงปรากฏในบางพื้นที่ทั้งทางภาคเหนือและใต้ของประเทศจีน
เทศกาลโคมไฟจัดขึ้นในวันที่ 15 ค่ำ เดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ ถือเป็นเทศกาลสำคัญแรกหลังตรุษจีน ผู้คนจะออกมาชมโคมไฟ ชมการเชิดสิงโตและมังกร พร้อมรับประทานบัวลอยจีนที่สื่อถึงความพร้อมหน้าและความสามัคคี ท่ามกลางบรรยากาศรื่นเริง แต่ในค่ำคืนเดียวกันนั้นเอง ยังมีพิธีรับ “จื่อกู่” หรือการอัญเชิญเทพธิดาส้วมที่แฝงด้วยความเชื่อเรื่องโชคชะตา
ชาวบ้านจัดวางผลไม้และกระดาษเงินกระดาษทองภายในห้องน้ำ เพื่อประกอบพิธีเซ่นไหว้ - ภาพจาก setn
ตามตำนานที่เล่าขานกันมากที่สุด จื่อกู่เป็นสนมชื่อเหอเหมย ในสมัยราชวงศ์ถัง นางถูกภรรยาหลวงทำร้ายด้วยความหึงหวง และเสียชีวิตในห้องส้วมตรงกับวันเทศกาลโคมไฟ เรื่องราวอันน่าเศร้านี้ทำให้จักรพรรดิแห่งสวรรค์ยกย่องนางเป็นเทพ เพื่อปลอบประโลมดวงวิญญาณที่ทุกข์ระทม
อีกกระแสหนึ่งเล่าว่า จื่อกู่คือพระราชธิดาของจักรพรรดิ ผู้หลงใหลงานเฉลิมฉลอง ก่อนสิ้นใจนางได้ขอให้ผู้คนอัญเชิญวิญญาณของตนในคืนวันเพ็ญเดือนแรก เพื่อจะได้ร่วมสนุกกับบรรยากาศครึกครื้นของเทศกาลโคมไฟตลอดไป
ภาพวาดของเทพธิดาส้วม “จื่อกู่” เทพในตำนานที่มีเรื่องเล่าย้อนหลังไปหลายศตวรรษ - ภาพจาก Baidu
พิธีกรรมเริ่มจากการประดิษฐ์หุ่นขนาดเท่าคนจริงจากฟาง เศษผ้า หรือพืชแห้ง บางพื้นที่ใช้กระด้ง ไม้กวาด หรือเก้าอี้เป็นสื่อแทนร่างเทพ จากนั้นจะจัดพิธีบริเวณใกล้ส้วม คอกหมู หรือห้องครัว สถานที่ที่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับชะตากรรมในอดีตของนาง
หัวใจสำคัญของพิธีคือการกล่าวคำเชื้อเชิญเฉพาะ เพื่ออัญเชิญวิญญาณให้ลงมาสถิต หากผู้ถือหุ่นรู้สึกว่าหนักขึ้นกะทันหัน จะถือว่าเทพธิดามาเยือนแล้ว บรรยากาศในพิธีจึงเต็มไปด้วยความเคารพและความหวัง
ไหว้เทพธิดาส้วมเพื่อความสบายใจของผู้ศรัทธา - ภาพจาก setn
ในวันนั้น ผู้หญิงจำนวนมากจะยืนหน้าหุ่นและพูดคุยกับเทพธิดาส้วมราวกับพี่สาวคนสนิท พวกเธอเล่าความในใจ ระบายความทุกข์ และขอคำปลอบโยน เสมือนมีผู้รับฟังที่เข้าใจ
อย่างไรก็ตาม จุดมุ่งหมายหลักของพิธีไม่ได้มีเพียงการรำลึกถึงตำนานเศร้า แต่ยังเป็นการเสี่ยงทายอนาคต ผู้คนใช้โอกาสนี้ทำนายผลผลิตไหม ความอุดมสมบูรณ์ทางการเกษตร รวมถึงเรื่องส่วนตัวในปีข้างหน้า สะท้อนให้เห็นว่าเทพธิดาส้วม ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องเล่าแปลกประหลาด หากแต่เป็นสัญลักษณ์ของความหวัง ความศรัทธา และสายใยทางจิตใจของผู้คนในเทศกาลสำคัญของจีน
หญิงสาวถ่ายภาพระหว่างงานเทศกาลโคมไฟ วันที่ 15 หลังตรุษจีน ที่กรุงปักกิ่ง เมื่อ 12 ก.พ. 2568 - ภาพจาก AP
ที่มา: South China Morning Post
อ่านข่าวเพิ่มเติม:แฉ! อินฟลูฯ จีนขาย “เทียนอธิษฐาน” อ้างดึงอดีตคนรักหวนคืน-เสริมดวง โกยเงินกว่า 225 ล้านบาท ก่อนถูกจับคดีฉ้อโกง สะท้อนเศรษฐกิจสายมูคนรุ่นใหม่
เรียบเรียงโดยทีมงานข่าวสดออนไลน์
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เปิดตำนาน “เทพธิดาส้วม” ความเชื่อพื้นบ้านจีนกับพิธีกรรมลี้ลับในเทศกาลโคมไฟ
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th