เชฟเตือน "อย่ารีบ" ล้างกระทะทันทีหลังทำอาหาร เรื่องนี้หลายคนทำผิดมาตลอด!
หลายคนทำผิดมาตลอด! เชฟเตือนอย่ารีบล้างกระทะทันทีหลังทำอาหาร เหตุผลที่รู้แล้วหลายคนถึงกับตกใจ
กระทะเหล็กหรือกระทะเหล็กหล่อถือเป็นอุปกรณ์คู่ครัวของหลายบ้าน เพราะมีความทนทาน เก็บความร้อนได้ดี และช่วยให้การผัดอาหารมีกลิ่นหอมเฉพาะตัวที่เชฟเรียกว่า wok hei นอกจากนี้กระทะเหล็กยังสามารถเพิ่มธาตุเหล็กเล็กน้อยให้กับอาหาร ทำให้หลายครอบครัวนิยมใช้สำหรับเมนูผัดต่าง ๆ
อย่างไรก็ตาม หลายคนมีพฤติกรรมที่คิดว่าเป็นวิธีทำความสะอาดที่สะดวกและรวดเร็ว นั่นคือการนำกระทะที่ยังร้อนจัดไปล้างด้วยน้ำทันทีหลังทำอาหารเสร็จ เพราะเชื่อว่าคราบน้ำมันจะหลุดออกง่าย แต่เชฟเตือนว่า นิสัยนี้อาจทำให้กระทะเสียหาย และยังมีความเสี่ยงต่อสุขภาพอีกด้วย
1. ควันขาวที่เกิดขึ้น อาจไม่ปลอดภัยอย่างที่คิด
หลายคนคงเคยเห็นภาพเมื่อเอาน้ำไปราดกระทะร้อนจัด แล้วเกิดควันสีขาวพุ่งขึ้นทันที หลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องปกติ แต่จริง ๆ แล้วควันดังกล่าวเกิดจากการที่น้ำสัมผัสกับน้ำมันหรือคราบไขมันที่ยังคงอยู่บนกระทะในอุณหภูมิสูง
ควันชนิดนี้มีลักษณะคล้ายกับ ควันน้ำมันจากการทำอาหาร ซึ่งผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเตือนว่า การสูดดมเป็นประจำอาจส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจในระยะยาว โดยเฉพาะในครัวที่ระบายอากาศไม่ดี
2. อุณหภูมิเปลี่ยนฉับพลัน ทำให้กระทะเสียหาย
กระทะเหล็กหล่อสามารถเก็บความร้อนได้สูงมาก หลังทำอาหารเสร็จอุณหภูมิของกระทะอาจสูงถึง ประมาณ 200 องศาเซลเซียส หากเทน้ำเย็นลงไปทันทีจะเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า ช็อกอุณหภูมิ (Thermal Shock)
การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างรวดเร็วทำให้โลหะเกิดการหดและขยายตัวทันที ซึ่งอาจทำให้กระทะ บิดงอ แตกร้าว หรือเสียรูป ได้ โดยเฉพาะกระทะเหล็กหล่อที่มีโครงสร้างหนาและเก็บความร้อนได้ดี
3. ทำลายชั้นน้ำมันเคลือบกระทะ
จุดเด่นของกระทะเหล็กหล่อคือ ชั้นน้ำมันเคลือบ (Seasoning) ที่สะสมจากการใช้งาน ชั้นนี้ช่วยให้กระทะมีคุณสมบัติคล้ายกระทะไม่ติด ทำให้อาหารไม่ติดกระทะและมีกลิ่นหอมมากขึ้น
แต่การราดน้ำเย็นลงบนกระทะที่ยังร้อนจัด อาจทำให้ชั้นเคลือบน้ำมันนี้ค่อย ๆ หลุดออก ส่งผลให้
ผลที่ตามมา
• กระทะเริ่มติดอาหารง่ายขึ้น
• ต้องใช้น้ำมันมากขึ้นเวลาใช้งาน
• การทำความสะอาดยากขึ้น
หลายคนเข้าใจผิดว่ากระทะเหล็กยิ่งใช้ยิ่งติดอาหาร แต่ความจริงแล้วมักเกิดจาก วิธีการล้างกระทะที่ไม่ถูกต้อง
วิธีทำความสะอาดกระทะเหล็กที่ถูกต้อง
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า วิธีดูแลกระทะเหล็กที่เหมาะสมควรทำตามขั้นตอนดังนี้
ขั้นตอนทำความสะอาด
• หลังทำอาหาร ควรปล่อยให้กระทะเย็นลงเล็กน้อยก่อนล้าง
• หากต้องล้างทันที ให้ใช้น้ำอุ่นแทนน้ำเย็น
• ใช้แปรงหรือฟองน้ำขัดเบา ๆ เพื่อลดคราบน้ำมัน
หลังล้างเสร็จ
• เช็ดกระทะให้แห้งทันทีด้วยผ้าหรือกระดาษครัว
• สามารถนำไปตั้งไฟอ่อนประมาณ 1–2 นาที เพื่อไล่ความชื้น
• หลีกเลี่ยงการปล่อยกระทะให้เปียกนาน เพราะเหล็กอาจเกิดสนิมได้ง่าย
แม้การราดน้ำใส่กระทะร้อนจะดูเหมือนวิธีล้างที่สะดวก แต่จริง ๆ แล้วอาจส่งผลเสียหลายอย่าง ทั้งการเกิดควันน้ำมันที่ไม่ดีต่อสุขภาพ การทำให้กระทะเสียหายจากการช็อกอุณหภูมิ และการทำลายชั้นน้ำมันเคลือบกระทะ
การดูแลกระทะอย่างถูกวิธีไม่เพียงช่วยยืดอายุการใช้งาน แต่ยังช่วยให้การทำอาหารมีประสิทธิภาพและปลอดภัยมากขึ้น เพราะกระทะเหล็กที่ได้รับการดูแลอย่างดีสามารถใช้งานได้ยาวนานหลายสิบปีเลยทีเดียว