“เจ้าหญิงดิสนีย์” กับการพัฒนาตัวละคร ผ่านบริบทสังคม
เชื่อว่าใครหลายๆ คน กำลังดูแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งน้องใหม่อย่าง Disney+hotstar อยู่แน่นอน ที่ทำให้เราเหมือนย้อนเวลากลับไปเป็นวัยเด็กอีกครั้ง มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งของ Sarah M. Coyne บอกว่ากว่า 75% ของผู้หญิงอายุไม่เกิน 30 ในอังกฤษ “เติบโตมาจากเจ้าหญิงดิสนีย์” ซึ่งมันแสดงให้เห็นว่าการ์ตูนเจ้าหญิงมีบทบาทอย่างมากในการเติบโตของหญิงสาวเหล่านั้น และแน่นอนว่ามันก็ยังสร้างมายาคติโบราณคร่ำครึต่างๆ ไว้อีกให้ด้วย เช่น การเป็นผู้หญิงต้องมีหน้าที่แต่งงาน การเป็นผู้หญิงจะต้องเรียบร้อย หรือต้องมีสามีที่ดูเพอร์เฟกต์
ในยุคแรกของเจ้าหญิงดิสนีย์ (1937-1989) จะเห็นมายาคติเหล่านี้ชัดเจนมาก เช่น “เจ้าชายจะมาช่วยเจ้าหญิงให้พ้นทุกข์” โดยจะมุ่งประเด็นไปในเรื่องรักแท้เพียงอย่างเดียว
เห็นได้จากการที่เจ้าหญิงนอนรอเจ้าชายมาจุมพิต อย่างเรื่องสโนไวท์กับเจ้าหญิงนิทรา หรือการแต่งงานกับเจ้าชายเพื่อขยับฐานันดรของตัวเองอย่างซินเดอเรลล่า ทั้งหมดล้วนอาศัยความรักจากผู้ชายเพื่อประสบความเร็จในชีวิต ซึ่งดิสนีย์เองก็เริ่มตระหนักกับมายาคติเหล่านี้และเริ่มเปลี่ยนแปลงบทละครไปในทางที่ดีกว่า
ในยุคต่อมา (1991-2000) เจ้าหญิงดิสนีย์ก็ยังคงชูโรงเรื่องความรักจากเจ้าชายอยู่ แต่เริ่มมีการขบถหรือเปลี่ยนแปลงธรรมเนียมเดิมๆ เช่น การแต่งงานกับผู้ชายที่ชนชั้นต่ำต้อยกว่าอย่างเรื่อง อะลาดิน หรือเจ้าหญิงเริ่มฉลาดมีความคิดเปิดกว้างมากขึ้นอย่างเบลจากเรื่องเจ้าชายอสูร เหล่าเจ้าหญิงเริ่มมีความฝันมากขึ้น และเริ่มตั้งคำถามกับอะไรเดิมๆ หรืออย่างมู่หลานที่เป็นเจ้าหญิงคนแรกที่กล้าออกมาทำลายขนบธรรมเนียมเดิมๆ ที่ถูกสังคมชายเป็นใหญ่กดทับ ถือว่ายุคนี้เป็นยุคที่ทำให้เจ้าหญิงดิสนีย์เฟื่องฟูเลยก็ว่าได้ และดิสนีย์เองก็เริ่มลดบทบาทเจ้าชายลง
ยุคที่เจ้าหญิงมีความฝัน (2000-ปัจจุบัน) ยุคนี้ถือว่าดิสนีย์ตระหนักถึงสิทธิของผู้หญิง โดยใช้ความฝันการคิดนอกกรอบ และลดความสำคัญของความรักแบบชายหญิงลง อย่างเรื่อง Frozen ที่มีฉากเตือนใจคนดูว่ารักแท้ไม่ได้เกิดขึ้นได้แค่วันเดียว ก็เหมือนกลับไปตบหน้าเจ้าหญิงยุคแรกที่รักเจ้าชายแค่แรกเห็น และยิ่งเป็นการ์ตูนเจ้าหญิงยุคใหม่ๆ ก็แทบจะตัดบทบาทความรักแบบชายและหญิงออกไปเลยก็ว่าได้ อย่าง โมอาน่า หรือ รายา ก็เป็นเรื่องความฝัน อุดมการณ์ และมิตรภาพเพียงอย่างเดียว
เจ้าหญิงดิสนีย์ จึงเป็นภาพสะท้อนของผู้หญิงในแต่ละยุค และนั่นก็ทำให้เห็นว่า ในยุคนี้ความรักของเจ้าชายไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุดของเจ้าหญิงอีกต่อไป และพัฒนาการของเหล่าเจ้าหญิงก็สะท้อนการพัฒนาของการเรียกร้องสิทธิของผู้หญิงไปด้วย ดั้งนั้น การ์ตูนเจ้าหญิงดิสนีย์จึงเติบโตไปพร้อมกับสังคม และเป็นเหมือนกระจกสะท้อนการเปลี่ยนแปลงค่านิยมของคนในสังคมไปด้วย
>> ติดตามพวกเราได้ที่..
FB : Forward
Website: Forwardth.co