MIND: ทำไมการดูภาพยนตร์หรือซีรีส์เรื่องโปรดซ้ำๆ ถึงช่วยเยียวยาให้สภาพจิตดีขึ้นได้

ทุกวันนี้ไม่ว่าจะอายุเท่าไร แต่ละคนก็ล้วนมีภาระที่หนักอึ้งกันทั้งนั้น เช่น เรื่องเรียน เรื่องคนรัก เรื่องงาน ไปจนถึงเรื่องสุขภาพ และประสบการณ์ร่วมที่เชื่อว่าทุกคนน่าจะเคยประสบพบเจอไม่ต่างกันนัก คงเป็นอาการเหนื่อยล้า ‘หลักเลิกงาน’ ที่ต้องเผชิญกับรถติดตลอดเส้นทางหรือผู้คนแออัดบนรถไฟฟ้า

สิ่งที่จะช่วยเยียวยาจิตใจและความเหน็ดเหนื่อยหลังจากที่เดินทางมาถึงบ้านได้นั้น ก็คงเป็นการที่ได้ทำในสิ่งที่ตนรักนั่นเอง และเชื่อว่าหนึ่งในกิจกรรมหรืองานอดิเรกที่ครองใจผู้คนส่วนใหญ่คงหนีไม่พ้นไปกับ ‘การชมภาพยนตร์และซีรีส์’

แต่ทว่า ปัญหาหยุมหยิมที่ตามมาจากการรับชมภาพยนตร์และซีรีส์คือ ‘เลือกไม่ถูก’ อันนี้ก็น่าดู อันนั้นก็น่าโดน แต่เอ๊ะ เรื่องที่แล้วก็ยังดองไว้อยู่เลยนี่ และสุดท้ายแล้ว เราก็ต้องมาจบที่เรื่องเดิมที่เคยชมมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วน

แต่เชื่อหรือไม่ว่า การรับชมภาพยนตร์หรือซีรีส์ในเรื่องเดิมซ้ำๆ ช่วยเยียวยาจิตใจได้เป็นอย่างดี

ในด้านของ คลาริสสา ซิลวา (Clarissa Silva) นักวิทยาศาสตร์ด้านพฤติกรรม ระบุว่า ชีวิตประจำวันที่ต้องเจอกับความเหนื่อยล้าทางจิตใจนั้น การได้กลับไปดูซีรีส์ที่เต็มไปด้วยความทรงจำ สามารถกลายเป็นสิ่งที่ปลอบประโลมจิตใจได้ เพราะแทนที่จะหาเรื่องเครียดเพิ่มภาระให้สมอง มันกลับช่วยพาเราไปพักผ่อน

เพราะฉะนั้นแล้ว ในโลกที่มีซีรีส์และหนังใหม่ให้เลือกอย่างไม่รู้จบ หลายครั้งเราอาจรู้สึกผิดที่ต้องหันกลับไปดูแต่เรื่องเดิม ราวกับว่าเราขี้เกียจและเลือกทางง่ายๆ แต่รู้หรือไม่ว่าความจริงแล้วมันมีประโยชน์ต่อสุขภาพจิต และมีเหตุผลทางจิตวิทยาอยู่เบื้องลึกเบื้องหลังมากกว่านั้น

[เหตุผลทางจิตวิทยา]

แน่นอนว่าหลักๆ เลยก็เพื่อ ‘การผ่อนคลาย’ และ ‘สร้างความสบายใจ’ เพราะถ้าหากเราเลือกชมเรื่องใหม่ๆ เราก็ต้องใช้สมาธิในการติดตามเนื้อเรื่อง ต้องทำความรู้จักกับตัวละครชุดใหม่ทั้งหมด และกว่าจะเข้าใจแรงจูงใจต่างๆ ของพวกเขา ก็คงสมองเบลอไปเสียหมด

กลับกันการที่เราดูเรื่องที่เคยดูมาก่อน ถึงแม้จะเป็นประเภทสยองขวัญอย่าง ‘Stranger Things’ หรือประเภทแอ็กชันอย่าง ‘Reachers’ เราจะไม่ได้รู้สึกถึงแรงกดดันกับมันมากขนาดนั้น เพราะมันทำให้สมองของเราไม่ต้องทำงานหนักจนเกินไป และไม่ต้องมานั่งพะวงว่าจะมีฉากเศร้าหรือจุดหักมุมอะไรที่มาสร้างความสะเทือนใจให้กับจิตใจหรือเปล่า

นอกจากนี้ มันยังโยงใยไปถึงคำว่า ‘ความทรงจำ’ และ‘สายสัมพันธ์ทางอารมณ์’ ได้อีกด้วย ยกตัวอย่างซีรีส์ต่างประเทศอย่าง ‘Friends’ ที่มีมาอย่างยาวนานกว่า 10 ฤดูกาล หรือราวๆ 236 ตอน

การที่เราได้ชมพวกเขาซ้ำๆ มันจึงเปรียบเสมือนการพาตัวเองกลับไปหาช่วงชีวิตในวันเก่าๆ ที่เราเคยมีความสุข หรือการที่เรารู้สึกผูกพันกับตัวละครในซีรีส์จนรู้สึกเหมือนว่าพวกเขาเป็น ‘เพื่อนเก่า’ ของเรา กล่าวคือ การได้กลับไปดูเรื่องเดิมซ้ำ ทำให้เราไม่รู้สึกโดดเดี่ยว เช่นเดียวกับการได้พบเจอเพื่อนสนิทอีกครั้ง

ทั้งนี้ งานวิจัยชี้ว่า การดูภาพยนตร์หรือซีรีส์ซ้ำๆ บ้างเป็นครั้งคราว จะช่วยให้เราหนีจากความจริงได้ชั่วคราว และทำให้สามารถรับมือกับความเครียดหรืออารมณ์ลบได้ดีขึ้น แต่ถ้ามันเริ่มกลายเป็นการแทนที่การดูแลตัวเองแบบอื่นๆ เช่น การนอน การเข้าสังคม หรือการเผชิญหน้ากับปัญหา มันอาจเป็นสัญญาณที่แสดงให้เห็นว่าเรากำลังหลีกหนีปัญหามากกว่าได้รับการเยียวยา

ดังนั้นแล้ว แม้การดูซ้ำจะให้ประโยชน์ทางอารมณ์และจิตใจได้เป็นอย่างดี แต่ก็ควรที่จะระวังอย่าให้กลายเป็นวิธีหนีจากชีวิตจริงหรือขัดขวางประสบการณ์ใหม่ๆ โดยเฉพาะการสร้างความสัมพันธ์ให้ชีวิต กล่าวคือ ถ้าคุณเริ่มปฏิเสธความสัมพันธ์ในชีวิตจริง เพราะเลือกที่จะอยู่แต่กับตัวละครในจอแทน นั่นแปลว่าอาจถึงเวลาแล้วที่เราควรหยุดทุกสิ่งเพื่อทบทวนตัวเอง