ราชกิจจาฯ กำหนดเงื่อนไขผู้ค้าน้ำมัน อันเนื่องมาจากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง

วันที่ 27 มี.ค. 2569 ทางราชกิจจานุเบกษา ได้ออกประกาศกระทรวงพลังงาน เรื่อง กำหนดมาตรการและเงื่อนไขการดำเนินการค้าของผู้ค้าน้ำมัน อันเนื่องมาจากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง พ.ศ. ๒๕๖๙

โดยที่สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกา-อิสราเอล และอิหร่านได้ทวีความตึงเครียด และนำไปสู่การตอบโต้อย่างรุนแรงโดยการโจมตีทางอากาศต่อพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่สำคัญหลายแห่งในตะวันออกกลาง ตลอดจนมีการยกระดับในการจำกัดเส้นทางเดินเรือขนส่งสินค้าในอ่าวเปอร์เซียและช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งสำคัญที่ส่งผลกระทบต่ออุปทานด้านน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศไทย อีกทั้งไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าสถานการณ์จะยุติเมื่อใด ประกอบกับปัจจุบันผู้ค้าน้ำมันบางรายจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของประชาชนจากคลังน้ำมันในราคาที่สูงกว่าราคาขายปลีกที่สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง ทำให้ผู้ค้ารายย่อยไม่สามารถจัดหาน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับให้บริการกับประชาชนได้อย่างเพียงพอ ส่งผลกระทบต่อภาคส่วนต่างๆ เป็นอย่างมาก

ในการนี้เพื่อประโยชน์ในการรักษาความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศ และเพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไขภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง รวมทั้งเพื่อลดทอนปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน ประกอบกับในคราวประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2569 และในคราวประชุมหารือสถานการณ์ด้านพลังงาน เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 ได้มีมติมอบหมายให้กระทรวงพลังงานเร่งดำเนินมาตรการที่เหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นดังกล่าว กระทรวงพลังงานจึงเห็นสมควรกำหนดมาตรการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการดำเนินการค้าน้ำมันเชื้อเพลิงของผู้ค้าน้ำมัน เพื่อให้รัฐได้มาซึ่งข้อมูลที่จำเป็นสำหรับการบริหารจัดการด้านพลังงานของประเทศ ทั้งนี้ ได้มีการรับฟังความคิดเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการบริหารสถานการณ์ป้องกันและแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงด้วยแล้ว

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2543 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ 1 ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ 2 ในประกาศนี้

"น้ำมันเชื้อเพลิง" หมายความว่า น้ำมันเบนซิน น้ำมันแก๊สโซฮอล์ และน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว

"ผู้ค้าน้ำมัน" หมายความว่า ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2543 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการค้าน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550 ที่มีการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากโรงกลั่นน้ำมันหรือคลังน้ำมัน

ข้อ 3 ให้ผู้ค้าน้ำมันแต่ละรายแสดงราคาจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งเป็นราคาขายส่งรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม และปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือในแต่ละวันไว้ที่หน้าโรงกลั่นน้ำมันและหน้าคลังน้ำมันทุกแห่ง โดยต้องแสดงราคาหน่วยเป็นบาทต่อลิตรและปริมาณหน่วยเป็นลิตร ราคาและปริมาณคงเหลือนั้นจะมีตัวเลขภาษาใดก็ได้ แต่ต้องมีตัวเลขอาราบิกกำกับอยู่ด้วยในลักษณะที่ชัดเจนและเปิดเผย รวมทั้งสามารถอ่านได้โดยง่าย สำหรับข้อความหรือรายการอื่นที่แสดงควบคู่กับราคาจำหน่ายและปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงคงเหลือต้องเป็นภาษาไทย โดยจะมีภาษาอื่นด้วยก็ได้

ให้ผู้ค้าน้ำมันรายงานข้อมูลตามวรรคหนึ่งต่ออธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน ภายในเวลา 18.00 นาฬิกา ของทุกวัน ตามรูปแบบที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานกำหนด และส่งไปที่ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ datapmo@doebonline.doeb.go.th

ในกรณีที่ผู้ค้าน้ำมันมีเหตุขัดข้องที่ไม่สามารถรายงานข้อมูลผ่านทางไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ตามวรรคสองได้ ให้ผู้ค้าน้ำมันรายงานข้อมูลพร้อมแจ้งเหตุขัดข้องเป็นหนังสือให้อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานทราบภายในวันทำการถัดไป แต่ต้องจัดให้มีข้อมูลดังกล่าวไว้ให้สามารถตรวจสอบได้ตลอดเวลา ทั้งนี้ ให้ผู้ค้าน้ำมันเร่งดำเนินการแก้ไขเหตุขัดข้องให้แล้วเสร็จและแจ้งให้อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานทราบโดยเร็ว

ข้อ 4 ให้ผู้ค้าน้ำมันจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงในราคาที่ได้มีการแสดงไว้แล้วตามข้อ 3 ซึ่งต้องไม่สูงกว่าราคาโครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่สำนักงานนโยบายและแผนพลังงานประกาศแนะนำบนเว็บไซต์ https://www.eppo.go.th/

ในกรณีที่เป็นการจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจากคลังน้ำมันที่ไม่ได้ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จะรวมค่าขนส่งตามที่กำหนดในบัญชีความแตกต่างระหว่างราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงกรุงเทพฯ กับส่วนภูมิภาคที่แนบท้ายประกาศนี้ด้วยก็ได้

ข้อ 5 ให้ผู้ค้าน้ำมันซึ่งเป็นโรงกลั่นน้ำมันรายงานต้นทุนในการกลั่นน้ำมันดิบจนได้มาซึ่งน้ำมันเชื้อเพลิงต่ออธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน ภายในเวลา 12.00 นาฬิกา ของทุกวันศุกร์ ตามรูปแบบที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานกำหนด และส่งไปที่ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ datapmo_cost@doebonline.doeb.go.th โดยมีรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้

(1) ราคาต้นทุนน้ำมันดิบและต้นทุนอื่นที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการซื้อและนำน้ำมันดิบเข้ามาในราชอาณาจักร

(ก) ค่าขนส่ง

(ข) ค่าประกันภัย

(ค) ค่าตอบแทนนายหน้า

(ง) ค่าใช้จ่ายในการแลกเปลี่ยนและโอนเงิน

(จ) ค่าภาษี อากร หรือค่าธรรมเนียมอื่นใด

(2) ค่าใช้จ่ายของน้ำมันดิบส่วนเพิ่ม

(ก) ส่วนต่างราคาน้ำมันดิบอ้างอิงและราคาน้ำมันดิบที่มีการซื้อขายจริง

(ข) ค่าขนส่งและค่าระวางเรือ

(ค) ค่าประกันภัย

(3) ต้นทุนอื่นที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการผลิตในโรงกลั่น

(ก) ค่าเชื้อเพลิง

(ข) ค่าสารเคมี

(ค) ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำ

(ง) ค่าซ่อมบำรุง

(จ) ค่าแรง

(ฉ) ค่าเสื่อมจากเงินลงทุนต่างๆ

(ช) ดอกเบี้ยและภาษี

(4) อื่นๆ

ในกรณีที่ผู้ค้าน้ำมันมีเหตุขัดข้องที่ไม่สามารถรายงานข้อมูลผ่านทางไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ตามวรรคหนึ่งได้ ให้ผู้ค้าน้ำมันรายงานข้อมูลพร้อมแจ้งเหตุขัดข้องเป็นหนังสือให้อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานทราบภายในวันทำการถัดไป แต่ต้องจัดให้มีข้อมูลดังกล่าวไว้ให้สามารถตรวจสอบได้ตลอดเวลา ทั้งนี้ ให้ผู้ค้าน้ำมันเร่งดำเนินการแก้ไขเหตุขัดข้องให้แล้วเสร็จและแจ้งให้อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานทราบโดยเร็ว

ข้อ 6 เมื่อได้มีการจัดทำใบกำกับการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตามประกาศกรมธุรกิจพลังงานว่าด้วยการกำหนดวิธีการและเงื่อนไขในการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงแล้ว ให้ผู้ค้าน้ำมันรายงานข้อมูลการจำหน่ายหรือขนถ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงพร้อมนำสำเนาใบกำกับการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงเข้าสู่ระบบตรวจสอบการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง (https://Fuel-DM.doeb.go.th) ทุกครั้งที่มีการจัดทำใบกำกับการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง

การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ให้รายงานข้อมูลการจำหน่ายหรือขนถ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงพร้อมสำเนาใบกำกับการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงของวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เป็นต้นไป

ในกรณีที่มีการออกใบกำกับสินค้าหรือใบกำกับภาษี จะใช้ใบกำกับสินค้าหรือใบกำกับภาษีแทนใบกำกับการขนส่งตามวรรคหนึ่งก็ได้ แต่อย่างน้อยต้องมีข้อมูลตามที่กำหนดไว้ในใบกำกับการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตามประกาศกรมธุรกิจพลังงานว่าด้วยการกำหนดวิธีการและเงื่อนไขในการขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง

ประกาศ ณ วันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2569

อรรถพล ฤกษ์พิบูลย์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน

เรียบเรียงโดย มุมข่าว