ผู้เชี่ยวชาญเตือน! ติดละครผลไม้ AI เสี่้ยงทำโดพามีนล้น สมาธิสั้นไม่รู้ตัว
ช่วงนี้ใครติดละครคุณธรรมผลไม้ AI บ้าง? สารภาพมาซะดีๆ
เพราะตอนนี้กระแสในโลกโซเชียล โดยเฉพาะแพลตฟอร์มวิดีโอสั้น TikTok, Reels, Shorts หลายคนกำลังเสพติดการดูผลไม้ต่างๆ ทะเลาะกัน จีบกัน แม้แต่นอกใจกันก็มี ตามพล็อตละครสั้นแนวตั้งที่ได้รับความนิยมมาสักพักใหญ่
เทคโนโลยี AI ได้แทรกซึมเข้ามาในชีวิตประจำวันคนเรามากขึ้น ซึ่งก่อนหน้านี้ก็มีกระแสน้องหมา น้องแมว AI เต้นออกกำลังกาย หรือแม้แต่ทำเป็นละครสั้นแนวตั้งก็มีเหมือนกัน
[ จุดริ่มต้นของ AI Fruit Dramas ]
กระแสดังกล่าวกำลังลามมาถึง ‘ผลไม้’ โดยบทความจาก BBC ได้พูดถึงกระแสซีรีส์ผลไม้ AI ที่ทำออกมาให้เหมือนรูปร่างมนุษย์มีชีวิตว่า เป็นไปได้ว่าจุดเริ่มต้นมาจากบัญชี TikTok ที่ใช้ชื่อว่า ‘ai.cinema’(และยังมีบัญชีอื่นๆ ที่ชื่อใกล้เคียงกัน) ซึ่งเริ่มเผยแพร่ซีรีส์ที่ชื่อว่า “Fruit Love Island”เมื่อเดือนมีนาคม 2026 ที่ผ่านมา
ช่องดังกล่าวเติบโตอย่างรวดเร็วจนมีผู้ติดตามกว่า 1 ล้านคนในเวลาไม่กี่เดือน และปัจจุบันมีผู้ติดตามกว่า 2.5 ล้านคน (ai.cinema021) อย่างไรก็ตาม ขณะที่ซีรีส์ผลไม้ในช่องดังกล่าวได้รับความสนใจมากขึ้น ก็มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเช่นกัน
โดยเหล่านักสร้างแอนิเมชั่นและกลุ่มต่อต้าน AI หลายคนมองว่ามันเป็นแค่ผลงาน ‘AI ห่วยๆ’ (AI slop) ที่ใช้ความพยายามน้อย และกำลังทำลาย ecosystem ของละคร/ภาพยนตร์ที่มีคุณภาพ
Fruit Love Island ซึ่งตอนนี้ season 1 มีทั้งหมด 19 EP. มียอดไลก์แต่ละ EP เกิน 1 ล้านครั้งทุกคลิป สะท้อนว่าคนในโซเชียลมีเดียอาจต้องการอะไรที่แปลกใหม่ เบาสมอง ไม่เน้นคุณภาพที่คมชัดมาก และพล็อตเรื่องมีความใกล้ตัว สั้น กระชับ ตัดจบเร็ว
โดยเนื้อหาซีรีส์ส่วนใหญ่ใน Fruit Love Island เป็นการเลียนแบบรายการ Love Island รายการเรียลลิตี้หาคู่ยอดนิยมระดับโลก ที่มีทั้งการหักหลัง รักสามเส้า และการแย่งชิงคู่รักในวิลล่าผลไม้
[ วีดีโอสั้น ผัก/ผลไม้มีชีวิต ความจริงเริ่มตั้งแต่ Lifehacks? ]
ถ้าย้อนไปจริงๆ วิดีโอสั้นที่ทำให้ผัก-ผลไม้มีชีวิต ทำเป็นเรื่องราว BBC เผยว่า ตั้งแต่ช่วง 2 มกราคมที่ผ่านมา เราเริ่มเห็นวิดีโอที่มีตัวเอกเป็น ไข่ หัวหอม เห็ด ข้าว หรือขนมปัง กำลัง ‘ตะโกน’ บอกว่าเคล็ดลับการมีสุขภาพดีของคนเราควรทำอะไรบ้าง และไม่ควรทำอะไรถ้าไม่อยากสุขภาพพัง ซึ่งมีวิดีโอสั้นคลิปหนึ่งที่มียอดเข้าชมสูงถึง 479,000 ครั้ง
จากนั้นก็เริ่มเห็นผัก-ผลไม่ หรือของที่กินได้ต่างๆ กลายมาเป็นผู้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการออกกำลังกาย, การใช้จานมาชี้บอกเรื่องสุขอนามัย หรือแม้แต่การทำให้ ‘สิว’ พูดได้มาบอกในคลิปว่า ข้อผิดพลาดด้านสุขอนามัยอะไรบ้างที่ทำให้เกิดสิว เป็นต้น
[ ด้านมืดละครผลไม้ AI ถ้าเสพติดเกินไป ]
Neal Mohan ซีอีโอของ YouTube เคยออกมายอมรับว่า การเพิ่มขึ้นของ AI นั้น ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับเนื้อหาคุณภาพต่ำ หรือที่เรียกว่า “AI slop” ซึ่งมีกระแสต่อต้าน มีการกดรีพอร์ตรายงานเนื้อหาที่สร้างโดย AI มากขึ้นบนแพลตฟอร์ม
บทวิเคราะห์จาก Independent on Saturday โดย Niusha Shafiabady ศาสตราจารย์ด้านปัญญาประดิษฐ์เชิงคำนวณ มหาวิทยาลัยคาทอลิกแห่งออสเตรเลีย (ACU) และ Theresa Dicke จากสถาบันจิตวิทยาเชิงบวกและการศึกษา มหาวิทยาลัยออสเตรเลียนคาทอลิก ได้พูดถึง AI Fruit Dramas ว่าอาจจะดูเป็นเรื่องสนุกสนานบนหน้าฟีด แต่ในเชิงจิตวิทยามองว่าเป็นการสร้าง ‘กับดักทางความสนใจ’ (Attention Trap) ซึ่งสะท้อนด้านมืดของการใช้ AI ในการผลิตเนื้อหาคุณภาพต่ำออกมาไม่หยุด
ในระยะยาวอาจจะมีผลต่อการพัฒนาตัวตนของมนุษย์ เพราะการที่เราอยู่กับคอนเทนต์ที่เกี่ยวกับความสัมพันธ์นอกสมรส, การนอกใจ, ทัศนคติเหยียดเชื้อชาติ หรือการล่วงละเมิดในรูปแบบต่างๆ ทั้งแบบรุนแรงและไม่รุนแรง ทำให้เราติดอยู่ในลูปเหล่านั้นเสมอ สำหรับคนที่แยกแยะไม่ได้อาจทำให้ความรู้สึกภายในบิดเบี้ยว มองบางเรื่องที่ผิดศีลธรรมให้เป็นเรื่องปกติทั่วไปได้
ทั้งยังชี้ว่า ละครสั้นเหล่านั้นจะบีดอัดความรู้สึกคนดูให้รู้สึกเร็วเกินไป โดยในคลิปวิดีโอเดียวอาจเปลี่ยนอารมณ์จากความทรยศ ความเศร้า การแก้แค้น ไปสู่ความตลกขบขันได้ในเวลาเพียงไม่กี่วินาที
สิ่งเหล่านี้จะสร้างความผันผวนทางอารมณ์ ซึ่งเพิ่มความตื่นเต้นและดึงดูดความสนใจให้เปลี่ยนไวขึ้นเรื่อยๆ
ดังนั้น การดูซีรีส์ที่มีเนื้อหาลักษณะนี้มากเกินไปอาจทำให้เกิดภาวะ Dopamine Overload (โดพามีนล้น) คือสารแห่งความสุข ออกมาในปริมาณมากอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดอาการ‘เสพติดความรวดเร็ว’ เมื่อต้องกลับไปอ่านหนังสือหรือเรียนหนังสือที่ต้องใช้สมาธินานๆ อาจรู้สึกเบื่อหน่าย หงุดหงิด และไม่มีความสุข เพราะสมองชินกับระดับโดพามีนที่พุ่งสูงแบบฉับพลันไปแล้ว