ชัวร์ก่อนแชร์ : 12 สัญญาณเตือนว่าตับพัง! จริงหรือ ?

บนสื่อสังคมออนไลน์มีการแชร์ 12 สัญญาณเตือนว่าตับพัง ! จริงหรือ ?

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ ศ.ดร.นพ.ปิยะวัฒน์ โกมลมิศร์ ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ด้านโรคตับ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

สัญญาณเตือนใช้ได้ทั้ง 12 ข้อ แต่หากสงสัยควรไปพบแพทย์ ไม่ควรรอให้เกิดอาการครบทั้ง 12 ข้อ

สัญญาณเตือนข้อ 1 : คลื่นไส้ อาเจียน ?

ถ้าเป็นโรคตับจริงก็เกี่ยวกับตับอักเสบ ที่มีการอักเสบมากพอสมควร โดยพบมากในคนที่มีตับอักเสบเฉียบพลัน เป็นไวรัสตับอักเสบเอ ไวรัสตับอักเสบอี ที่กำลังอักเสบอยู่มักจะคลื่นไส้อาเจียนได้ สังเกตดูว่าถ้าคลื่นไส้ อาเจียนแล้วปัสสาวะเหลืองเข้มขึ้น ตาขาวสีเหลืองขึ้น น่าจะเป็นตัวบ่งชี้ว่าเป็นเรื่องจากตับจริง ๆ

สัญญาณเตือนข้อ 2 : อ่อนเพลียและเหนื่อยล้า ?

อาการเพลียเป็นอาการที่บอกยาก เป็นอาการหนึ่งของโรคตับทั้งเฉียบพลัน ทั้งเรื้อรังได้

ปัญหาอยู่ที่ว่าผู้ป่วยโรคหัวใจก็เพลีย ทำงานหนักก็เพลีย โรคตับก็จะเพลียได้

ดังนั้น ถ้ารู้สึกเพลียผิดปกติ ไม่ได้มีสาเหตุที่แน่ชัด อาจจะเป็นโรคตับก็ได้

สัญญาณเตือนข้อ 3 : เบื่ออาหาร ?

คนที่เป็นมะเร็งตับ ไม่ว่ามะเร็งชนิดไหนก็ตามในเนื้อตับ ถ้าเป็นมากพอสมควร ต้องก้อนใหญ่ ๆ หน่อย ก็มักจะมาด้วยอาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลดได้เหมือนกัน แต่ไม่ใช่อยู่ดี ๆ เบื่ออาหารแล้วจะต้องเป็นมะเร็งตับ

สัญญาณเตือนข้อ 4 : ปัญหาการย่อยอาหาร ?

มีปัญหาการย่อยอาหารเป็นไปได้

ตับมีหน้าที่ในการสร้างน้ำดี เมื่อกินอาหารเข้าไปโดยเฉพาะอาหารมัน ๆ ย่อยลงไปถึงระดับลำไส้เล็กส่วนต้น ก็ต้องการน้ำดีในการดูดซึมอาหารพวกไขมัน

ในคนที่ตับไม่ดี ท่อน้ำดีอุดตัน ตาเหลือง ตัวเหลืองอะไรต่าง ๆ น้ำดีไม่พอเพียง การย่อยอาหารประเภทของมัน ๆ อาจจะไม่ค่อยดี ก็จะรู้สึกท้องอืด ท้องเฟ้อ การย่อยอาหารค่อนข้างจะยากขึ้น แต่โดยมากจะไม่เกิดขึ้นเร็ว ต้องเป็นมากพอสมควร

สัญญาณเตือนข้อ 5 : สีปัสสาวะเปลี่ยน ?

สีของปัสสาวะเปลี่ยนก็เกี่ยวข้องกับโรคตับ ในคนที่ตับอักเสบเฉียบพลัน หรือตับกำลังอักเสบมากพอสมควร หรือท่อน้ำดีที่ออกจากตับเกิดอุดตัน น้ำดีเป็นทางหนึ่งในการขับของเสีย สารที่อยู่ในน้ำดีจะออกสีเขียว ๆ เหลือง ๆ ถ้าออกทางตับไม่ดี มีบางส่วนจะไปขับออกทางปัสสาวะ ทำให้สีปัสสาวะเข้มขึ้นเหมือนกัน

สัญญาณเตือนข้อ 6 : สีอุจจาระเปลี่ยน ?

โรคตับอะไรก็ตาม ถ้าเป็นที่เนื้อตับไม่ดี ขับน้ำดีไม่ได้ น้ำดีไม่ไหลมาในลำไส้ อุจจาระก็จะสีซีด พบได้บ่อยในคนที่เป็นท่อน้ำดีอุดตัน โดยเฉพาะคนที่เป็นโรคมะเร็งชนิดมะเร็งท่อน้ำดี

สัญญาณเตือนข้อ 7 : ดีซ่าน ?

“ดีซ่าน” เป็นอาการหนึ่งของโรคตับที่ขับน้ำดีไม่ได้ ดีซ่านอาจจะเกิดจากเป็นโรคตับอักเสบเฉียบพลัน ท่อน้ำดีอุดตัน ตับแข็ง ตับวาย อะไรก็ตามที่ทำให้น้ำดีออกจากตับไม่ได้ ก็ไปคั่งอยู่ในเลือดแล้วก็เกิดภาวะดีซ่านขึ้น

สัญญาณเตือนข้อ 8 : ภาวะเลือดออกในลำไส้ ?

ตับเป็นเส้นทางที่เลือดในทางเดินอาหารวิ่งผ่าน เมื่อเกิดตับแข็ง คือมีแผลเป็น มีพังผืดอยู่ในตับมาก ๆ จนหลอดเลือดเหล่านี้อุดตัน เลือดจะวิ่งย้อนหาทางไป เช่น ไปโผล่แถว ๆ หลอดอาหาร ในกระเพาะอาหาร วันดีคืนดีก็แตก เลือดก็ไหลออกมา เรียกว่าไหลไม่หยุดไปสักครึ่งชั่วโมงถึงชั่วโมง (ปริมาณเป็นลิตร) ทำให้เสียชีวิตได้

สัญญาณเตือนข้อ 9 : ภาวะคั่งของน้ำ ?

ตับมีหน้าที่ในการสร้างโปรตีนโดยเฉพาะโปรตีนอัลบูมิน (Albumin) พวกนี้เวลาอยู่ในเลือดแล้วมีหน้าที่ดึงน้ำจากในเนื้อเยื่อต่าง ๆ เข้ามาในหลอดเลือด เพราะฉะนั้นเมื่อตับพังโปรตีนในเลือดจะต่ำ อัลบูมินต่ำ น้ำจะซึมออกจากหลอดเลือด จะเริ่มเห็นจากที่ขาบวม เท้าบวมก่อน สังเกตดูว่าถ้าใครขาบวมเท้าบวม แล้วเอานิ้วไปกดบริเวณที่บวม พอเอานิ้วออกเนื้อตรงนั้นยังเป็นหลุมอยู่ ส่วนใหญ่จะเป็นบวมจากตับ

สัญญาณเตือนข้อ 10 : มีอาการคันรุนแรง ?

มักจะเป็นคนที่ท่อน้ำดีอุดตัน ตับอักเสบบางชนิดที่ขับน้ำดีไม่ได้ จะมีลักษณะอาการคันทั่วร่างกาย คันโดยที่ไม่เห็นตุ่ม ไม่เห็นผื่นอะไร ก็ต้องคิดถึงโรคตับไว้บ้าง

สัญญาณเตือนข้อ 11 : ปวดท้อง ?

อาการปวดท้องมักจะไม่ค่อยเฉพาะ ต้องรู้พอสมควรว่าอย่างนี้คือปวดตับ

ตับบอกกำหนดจุดไม่ได้ จะรู้สึกอืด ๆ แน่น ๆ ด้านขวาบน หรือเหนือสะดือนั้นอาจจะเป็นจากตับได้ ปวดจากท่อน้ำดีก็อีกแบบหนึ่ง

สัญญาณเตือนข้อ 12 : ท้องผูก ท้องเสีย ?

ผู้ป่วยโรคตับมักจะไม่ไปพบแพทย์ด้วยอาการท้องผูก และ/หรือ ท้องเสีย

ทั้ง 12 ข้อนี้ใช้ได้พอสมควร ตับของคนถ้าพังไปในระยะที่ไม่มากจนเกินไป ร่างกายจะไม่มีอาการเลย แต่การรอถึงสัญญาณตรงนั้นถือว่าอาจจะไกลเกินควรเหมือนกัน “อย่ารอให้ถึงตรงนั้นดีกว่า”

สัมภาษณ์โดย ณัฐวัฒน์ จิตรมั่น

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ ชัวร์ก่อนแชร์ : 12 สัญญาณเตือนว่าตับพัง! จริงหรือ ?