ป.ป.ช.ฟัน“ชาญ พวงเพ็ชร์”อดีตนายก อบจ.ปทุมธานี ซื้อเครื่องออกกำลังกายแพง

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีมติชี้มูลความผิด นายชาญ พวงเพ็ชร์ เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี (อดีต นายก อบจ.ปทุมธานี) กับผู้เกี่ยวข้อง กรณีการตั้งงบประมาณและกำหนดราคากลางเพื่อจัดซื้อเครื่องออกกำลังกาย ประจำปีงบประมาณ 2555-2556 ในราคาที่สูงกว่าราคาท้องตลาด จนเป็นเหตุให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานีได้รับความเสียหายรวม 44,574,012 บาท

คดีดังกล่าวเป็นผลจากการไต่สวนข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้งของ อบจ.ปทุมธานี ซึ่งเกิดขึ้นต่อเนื่อง 2 ปีงบประมาณ รวม 12 สัญญา 151 ชุด วงเงินจัดซื้อรวม 74,118,500 บาท

สาระสำคัญของคดีอยู่ที่กระบวนการตั้งงบประมาณ การประเมินราคา และการกำหนดราคากลาง ซึ่ง ป.ป.ช.พบว่า ไม่ได้ดำเนินการตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง ขณะที่ราคาที่นำมาใช้เป็นฐานในการจัดซื้อสูงกว่าราคาที่ตรวจสอบได้ในท้องตลาดอย่างมาก

ปี 2555 เริ่ม 3 สัญญา 28 ล้าน

จากข้อเท็จจริงในการไต่สวนพบว่า ในปีงบประมาณ 2555 นายชาญ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งนายก อบจ.ปทุมธานี ได้แจ้งให้สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเสนอแนวทางหรือโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนและปรับปรุงคุณภาพชีวิต โดยกำหนดวงเงินให้สมาชิกแต่ละรายเสนอโครงการภายในวงเงินรายละ 5 ล้านบาท

ปรากฏว่า สมาชิกสภา อบจ.ปทุมธานี 7 ราย เสนอโครงการรวม 8 โครงการ วงเงินรวมประมาณ 10.5 ล้านบาท ต่อมา นายชาญสั่งการให้นำโครงการดังกล่าวบรรจุไว้ในแผนพัฒนา 3 ปี พ.ศ.2555-2557 และกำหนดไว้ในข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2555

อย่างไรก็ตาม ป.ป.ช.พบว่า ไม่มีเอกสารแสดงแหล่งที่มาของราคาในการจัดทำงบประมาณตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยวิธีการงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2541

ยก“ราคาเก่า”ตั้งราคาใหม่ทั้งที่สเปกไม่เหมือนกัน

ในขั้นตอนการประเมินราคา นายสถาพร วงศ์พานิช ผู้อำนวยการกองช่าง ในฐานะเจ้าของงบประมาณ ได้มอบหมายให้นายประเทือง กันธสมาส วิศวกรโยธา สังกัดกองช่าง เป็นผู้ประเมินราคา แต่การประเมินดังกล่าวไม่ได้มีการสืบราคาพัสดุครุภัณฑ์ให้ถูกต้องตามระเบียบ

ประเด็นสำคัญคือ นายประเทือง นำราคาของเครื่องออกกำลังกายที่เคยจัดซื้อในปีงบประมาณ 2553-2554 ในราคาประมาณ ชุดละ 500,000 บาท มาใช้ประกอบการประมาณราคา ทั้งที่รายละเอียดคุณลักษณะของเครื่องออกกำลังกายที่จัดซื้อในครั้งใหม่แตกต่างกัน
ป.ป.ช.เห็นว่า ไม่สามารถนำราคาจัดซื้อเดิมมาใช้เปรียบเทียบเพื่อประมาณราคาในครั้งนี้ได้โดยตรง

นอกจากนี้ ในขั้นตอนการจัดซื้อยังไม่มีการแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลางเพื่อดำเนินการสืบราคาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการพัสดุของหน่วยการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2535 และหนังสือที่เกี่ยวข้อง ตามที่ระบุไว้ในรายงานการขอซื้อขอจ้าง

สุดท้าย นายชาญ อนุมัติให้จัดซื้อเครื่องออกกำลังกายจำนวน 3 สัญญา วงเงิน 28,038,000 บาท

ปี 2556 ขยายเป็น 9 สัญญา 46 ล้าน

เข้าสู่ปีงบประมาณ 2556 สมาชิกสภา อบจ.ปทุมธานี 13 ราย เสนอโครงการรวม 13 โครงการ วงเงินรวม 34.5 ล้านบาท นายชาญ ได้สั่งการให้นำโครงการบรรจุไว้ในแผนพัฒนา 3 ปี พ.ศ.2555-2557 และกำหนดไว้ในข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย

เช่นเดียวกับปี 2555 ป.ป.ช.พบว่า ไม่มีเอกสารแสดงแหล่งที่มาของราคาในการจัดทำงบประมาณตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย

กระบวนการประเมินราคายังคงใช้แนวทางที่เป็นปัญหา โดยนายสถาพร ในฐานะเจ้าของงบประมาณ มอบหมายให้ นายประเทือง เป็นผู้ประเมินราคา และไม่ได้มีการสืบราคาพัสดุครุภัณฑ์ให้ถูกต้องตามหนังสือสั่งการของกระทรวงมหาดไทย

นายประเทืองนำราคาของเครื่องออกกำลังกายที่เคยจัดซื้อในปี 2554-2555 ซึ่งมีราคาประมาณ ชุดละ 500,000 บาท มาใช้ประเมินราคาอีกครั้ง ทั้งที่รายละเอียดคุณลักษณะไม่เหมือนกัน

ขณะเดียวกัน ในขั้นตอนจัดซื้อก็ไม่ได้แต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลางเพื่อสืบราคาตามระเบียบและหนังสือที่เกี่ยวข้อง ผลคือ นายชาญ อนุมัติการจัดซื้อเครื่องออกกำลังกายปี 2556 จำนวน 9 สัญญา วงเงิน 46,080,500 บาท

เมื่อรวมกับปี 2555 จึงเป็นการจัดซื้อทั้งหมด 12 สัญญา 151 ชุด วงเงิน 74,118,500 บาท

สตง.เทียบราคาตลาดพบต่างกว่า 3 แสนต่อชุด

จุดเปลี่ยนสำคัญของเรื่องเกิดขึ้น เมื่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เข้าตรวจสอบในเดือนมีนาคม 2557 และดำเนินการสืบราคาจากผู้จำหน่ายเครื่องออกกำลังกายในจังหวัดปทุมธานีและจังหวัดใกล้เคียงจำนวน 3 ราย

การเปรียบเทียบใช้เครื่องออกกำลังกายที่มีประเภทและคุณลักษณะใกล้เคียงกับที่ อบจ.ปทุมธานีจัดซื้อ ทั้งในเรื่องความกว้าง ความยาว ความหนาของเหล็ก และคุณภาพสี

ผลการสืบราคาพบว่า เครื่องออกกำลังกายมีราคาเฉลี่ยประมาณ 195,658.86 บาทต่อชุด แต่ อบจ.ปทุมธานีกลับจัดซื้อในราคาประมาณ 500,000 บาทต่อชุด หมายความว่า ราคาที่จัดซื้อสูงกว่าราคาตลาดหรือราคาท้องถิ่นเฉลี่ยประมาณ 304,341.14 บาทต่อชุด
เมื่อนำมาคำนวณกับเครื่องออกกำลังกายทั้ง 151 ชุด ป.ป.ช.ระบุว่าเป็นเหตุให้ อบจ.ปทุมธานีได้รับความเสียหายรวม 44,574,012 บาท

ป.ป.ช.ชี้“ชาญ”มีความผิดอาญา

จากพฤติการณ์ทั้งหมด ป.ป.ช.มีมติว่า การกระทำของ นายชาญ มีมูลความผิดทางอาญา รวมถึงมีมูลความผิดตาม พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ.2540 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 77
ขณะที่ นายสถาพร และ นายประเทือง มีมูลความผิดทางอาญาในฐานะผู้สนับสนุนนายชาญ และยังมีมูลความผิดทางวินัยอย่างร้ายแรง

หลังมีมติชี้มูล ป.ป.ช.จะส่งรายงานการไต่สวนและคำวินิจฉัยไปยัง อัยการสูงสุด เพื่อดำเนินคดีอาญาตามขั้นตอน ขณะเดียวกันจะส่งรายงานไปยังผู้มีอำนาจแต่งตั้งถอดถอน เพื่อดำเนินการตามอำนาจหน้าที่หรือดำเนินการทางวินัยต่อไป