‘จรณทักษะ’ การเรียนรู้แบบ Skill-based เทรนด์การศึกษายุคใหม่

สรุปประเด็นน่าสนใจจากเวที การศึกษาให้อะไร เลือกโรงเรียนอย่างไรให้ตอบโจทย์อนาคตของลูก โดย รศ. ดร.ยศวีร์ สายฟ้า คณบดีคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในงาน Alpha Skills Summit 2025

รศ. ดร.ยศวีร์ มองว่า การเปลี่ยนแปลงของการศึกษาในอดีตและปัจจุบันนั้นแตกต่างกัน โดยในอดีตระบบการศึกษาถูกออกแบบมาเพื่อมุ่งเน้นการส่งต่อความรู้ (Knowledge-based) เนื้อหาหลักสูตรจำนวนมากถูกวางขึ้นเพื่อเตรียมเด็กเข้าสู่มหาวิทยาลัย ผ่านระบบการสอบแข่งขัน แต่ในปัจจุบันโลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์เข้ามามีบทบาทสำคัญ การเรียนรู้จึงไม่ใช่เพียงแค่ ‘ความรู้’ อีกต่อไป แต่ต้องพัฒนาไปสู่ ‘ทักษะ’ (Skill-based) ที่ใช้ได้จริงในชีวิตและการทำงาน

รศ. ดร.ยศวีร์ ยังพูดถึงทักษะที่จำเป็นสำหรับยุคปัจจุบันนั่นคือ ‘จรณทักษะ’ หรือทักษะทางจิตสังคมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้กับทุกสายอาชีพโดยทักษะที่สังคมต้องการในปัจจุบันนั้นไม่ใช่เพียงแค่ความสามารถทางวิชาการหรือเทคนิคอีกต่อไป แต่เป็น Soft Skills ซึ่งรวมถึงทักษะการคิดวิเคราะห์ ความคิดสร้างสรรค์ ความสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่น การแก้ปัญหา และความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง นี่คือสิ่งที่ผู้ปกครองควรคำนึงถึงเมื่อเลือกโรงเรียนให้ลูก

😇 แล้วพ่อแม่ควรเลือกโรงเรียนอย่างไร?

งานวิจัยของ รศ. ดร.ยศวีร์ ที่ศึกษาเบื้องต้นจากผู้ปกครองไทยราว 100 คน ระบุว่า การตัดสินใจเลือกโรงเรียนของผู้ปกครองมักขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัยหลัก ได้แก่

ปัจจัยภายใน: ประสบการณ์ส่วนตัวของพ่อแม่ เช่น โรงเรียนที่เคยเรียนมา โรงเรียนที่เพื่อนส่งลูกไปเรียน หรือความสะดวกด้านการเดินทาง

ปัจจัยภายนอก: ชื่อเสียงของโรงเรียน คุณภาพการศึกษา สภาพแวดล้อม สิ่งอำนวยความสะดวกภายในโรงเรียน ฯลฯ

รศ. ดร.ยศวีร์ เน้นย้ำประเด็นที่น่าสนใจคือ ทั้ง 2 ปัจจัยนี้ ‘ไม่มีประเด็นไหนเลยที่มุ่งเป้าไปที่ตัวลูก’ นั่นหมายความว่าผู้ปกครองส่วนใหญ่ตัดสินใจจากตัวเอง

เนื่องจากเด็กในยุค Gen Alpha มีความแตกต่างจากรุ่นพ่อแม่ พวกเขาเติบโตในโลกดิจิทัล และมีวุฒิภาวะของเด็กโตเร็วกว่ารุ่นก่อนๆ ดังนั้นพ่อแม่ควร ‘ให้ลูกมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเลือกโรงเรียน’ เพราะโรงเรียนเป็นสถานที่ที่ลูกจะต้องใช้ชีวิตอยู่ถึง 8 ชั่วโมงต่อวัน หากพ่อแม่มีความสุขที่เลือกโรงเรียนให้ลูก แต่ลูกไม่มีความสุข เท่ากับว่าสมการของความสำเร็จยังไม่สมบูรณ์

😇 เลือกโรงเรียนแบบไหน เพื่อเตรียมพร้อมทักษะอนาคต?

แม้การเลือกโรงเรียนของพ่อแม่จะมีปัจจัยหลายประการ เช่น ชื่อเสียงโรงเรียน หรือความสะดวกในการเดินทาง แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการเลือกโรงเรียนที่สามารถพัฒนาทักษะที่เด็กต้องการในอนาคตได้อย่างแท้จริง รวมถึงการสร้างสภาพแวดล้อมที่เด็กสามารถเติบโตได้เต็มที่ในด้านทั้งวิชาการและทักษะชีวิต

😇 คำแนะนำสำหรับการเลือกโรงเรียนที่ตอบโจทย์

🔺คุณภาพการศึกษาไม่ใช่แค่หลักสูตรที่ดี แต่ต้องมีการพัฒนา “ทักษะ” ที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง

🔺สภาพแวดล้อมต้องเป็นสถานที่ที่เด็กสามารถเรียนรู้และเติบโตได้อย่างมีความสุข

🔺การมีส่วนร่วมของเด็กให้เด็กมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเพื่อสร้างความรับผิดชอบและความมั่นใจในตัวเอง

รศ. ดร.ยศวีร์ ทิ้งท้ายว่า “นิยามของการศึกษาคือการเปลี่ยนชีวิตให้เขาดีขึ้น การศึกษาที่ดีที่สุด คนที่ตัดสินใจได้คือตัวผู้เรียนเองเท่านั้น นี่คือความหมายของการศึกษา”